قازاقتىڭ كاسىبي مۋزىكاسىنىڭ نەگىزىن قالاعان زامانا بۇلبۇلى

Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/gyADdTEVY6J267Q0SKyCohUZ8ojir8VSQRPoIKlO.jpg

بۇگىن، 29 ساۋىردە ديريجەر، ەتنوگراف، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى، ەكى مارتە مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ جانە شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى احمەت جۇبانوۆتىڭ تۋعانىنا 120 جىل تولىپ وتىر، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.

ول 1906 جىلى 29 ساۋىردە اقتوبە وبلىسى تەمىر اۋدانىندا اقجار دەگەن جەردە دۇنيەگە كەلگەن. 1929 جىلى لەنينگرادتىڭ م.ي. گلينكا اتىنداعى تەحنيكۋمىندا (ا.ا .ەتيگوننىڭ سكريپكا سىنىبى بويىنشا), كونسەرۆاتوريادا (پروفەسسور ف.ا. نيماننىڭ گوبوي سىنىبى بويىنشا، كەيىننەن مۋزىكا تاريحى مەن تەورياسى فاكۋلتەتىندە) وقىعان. 1930 جىلى لەنينگرادتاعى «رابوچي ي تەاتر» جۋرنالىندا جاريالانعان ماقالاسىنان باستاپ، ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازاق مۋزىكاسىنىڭ تاريحى مەن تەورياسىن زەرتتەۋمەن اينالىسقان.

1932 جىلى لەنينگرادتاعى اكتەر شەبەرلىگى مەكتەبىنىڭ اسپيرانتۋراسىنا تۇسكەن، 1933 جىلى الماتىدا اشىلعان مۋزىكالىق دراما ۋچيليششەسىنە ۇستازدىق قىزمەتكە شاقىرىلعان. ول 1934 جىلى العاش 11 ادامنان قۇرالعان دومبىراشىلار ءانسامبلى نەگىزىندە قازاق ۇلتتىق حالىق وركەسترىن ۇيىمداستىرعان. وسى ۇجىمنىڭ تۇڭعىش ءديريجëرى رەتىندە كوپتەگەن حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ مۋزىكا تۋىندىلارىن وركەسترگە لايىقتاپ نوتاعا تۇسىرگەن. 

1936 جىلى «مۋزىكا الىپپەسى» اتتى تىرناقالدى كىتاپشاسى جارىق كورگەن. 1945-1951 جىلدارى الماتى كونسەرۆاتورياسىنىڭ رەكتورى، 1954-1961 جىلدارى وسى كونسەرۆاتورياداعى ءوزى اشقان حالىق اسپاپتار كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ، قازاق حالىق مۋزىكاسىنىڭ تاريحىنان، ديريجëرلىك ونەر مەن اسپاپتانۋ پانىنەن ساباق بەرگەن.

احمەت جۇبانوۆ عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ "قوزى-كورپەش – بايان سۇلۋ" دراماسىنا، مۇحتار اۋەزوۆتىڭ "اباي" سپەكتاكلىنە، "امانگەلدى" كينوفيلمىنە مۋزىكا جازعان. كامەرالىق شىعارمالاردىڭ ىشىندە "قازاقتىڭ جەتى ءبيى", "تاجىكتىڭ ون ءبيى" سياقتى فورتەپيانوعا ارنالعان، "اريا", "كوكتەم", جەزكيىك", "رومانس" سياقتى قوبىزعا ارنالعان شىعارمالارىنىڭ قازاق ونەرىندە ەرەكشە ورىن الادى.

احمەت قۋانۇلى 1968 جىلدىڭ 17 مامىرىندا الماتىدا 62 جاسىندا قايتىس بولدى. ماەسترونىڭ ءولىمى قازاق مادەنيەتى ءۇشىن ۇلكەن جوعالتۋ بولدى. كومپوزيتوردى جەرلەۋ ونەر قايراتكەرىنەن جالپىحالىقتىق قوشتاسۋعا اينالدى. جۇبانوۆتىڭ ەسىمىمەن قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى قالالارىندا كوشەلەر، كونتسەرت زالدارى جانە وقۋ ورىندارى اتالعان. الماتىدا بەلگىلى مۇسىنشىلەردىڭ جاساعان كومپوزيتورعا ەسكەرتكىش ورناتىلعان.

 

 

پىكىرلەر