بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر بۇگىنگى تسيفرلىق ءداۋىردىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارىنا اينالدى. ونلاين ورتا ولار ءۇشىن تەك ويىن-ساۋىق ايماعى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە شىعارماشىلىقتى دامىتۋ جانە ءوزىن تانىتۋ مەكتەبى. ءارتۇرلى تسيفرلىق پلاتفورمالار – بلوگتار، ۆيدەو‑كانالدار، الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ارنايى ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارى – بالالارعا ءوز يدەيالارىن كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل – ولاردىڭ ءوز ويلارىن سوزبەن، بەينەمەن جانە شىعارماشىلىق جوبالارىمەن ءبىلدىرۋ مۇمكىندىگى.
جاھاندىق زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي، الەمدەگى بالالاردىڭ ينتەرنەتتى پايدالانۋ بەلسەندىلىگى كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى; وسىعان بايلانىستى 175 000‑نان استام بالا كۇن سايىن العاش رەت جەلىگە كىرەدى، بۇل ۇلكەن مۇمكىندىكتەر مەن شىعارماشىلىق الەۋەتتى اشادى. بۇل كورسەتكىش تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ بالالار ومىرىنە تەرەڭ ەنگەنىن كورسەتەدى.
قازاقستاندا 2023 جىلى يۋنيسەف جانە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بىرلەسىپ «Kazakhstan Kids Online» زەرتتەۋىن جۇرگىزدى. زەرتتەۋ ناتيجەسىنە سايكەس، 9–10 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ شامامەن 60 %-ىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردە اككاۋنتى بار، ال 11–12 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەردىڭ ۇشتەن ەكىسى بەلسەندى تۇردە تسيفرلىق پروفيل جۇرگىزەدى. مۇنداي بەلسەندىلىك بالالاردىڭ ءوز كونتەنتىن جاساۋ مەن بولىسۋگە بەيىمدىگىن ايقىن كورسەتەدى.
تسيفرلىق الەم شىعارماشىلىقتى ىنتالاندىراتىن قۇرال رەتىندە وقۋعا، زەرتتەۋگە جانە جاڭا يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جاعداي جاسايدى. ولار ولەڭدەر، اڭگىمەلەر، انيماتسيالار، بەينە‑جانرلار مەن مۋلتيمەديالىق جوبالار ارقىلى وزىندىك كورىنىس تابادى. سونىمەن قاتار قازاقستاندا Balapan.kz سەكىلدى بالالارعا ارنالعان تسيفرلىق پلاتفورمالار بالالاردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىستارىن جاريالاۋعا جانە كورەرمەنمەن بولىسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
الايدا تسيفرلىق كونتەنتتىڭ ارتىقشىلىقتارىمەن قاتار، قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى ماڭىزدى بولىپ قالا بەرەدى. بالا ينتەرنەتتە شىعارماشىلىقپەن اينالىسا وتىرىپ، سونىمەن بىرگە قاۋىپسىزدىك قاۋپىنە دە تاپ بولۋى مۇمكىن. بۇل – جەكەلەگەن قاۋىپتى مازمۇندارمەن كەزدەسۋ، جەكە دەرەكتەردى قورعاۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى نەمەسە «تسيفرلىق ءىزدى» دۇرىس باسقارماۋ سياقتى ماسەلەلەر. سوندىقتان اتا-انالار مەن پەداگوگتەر بالالاردى تسيفرلىق ساۋاتتىلىققا ۇيرەتىپ، قاۋىپسىز پلاتفورمالاردى تاڭداپ، ولاردى ونلاين‑قوعامداستىقتا قاۋىپسىز ارەكەت ەتۋگە باعىتتاۋى ءتيىس.
بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ شىعارماشىلىعى – بۇل بۇگىنگى زاماننىڭ ەڭ قۇندى رەسۋرستارىنىڭ ءبىرى. تسيفرلىق كونتەنت تەك بالالاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن اشىپ قانا قويماي، سونىمەن بىرگە ولاردىڭ وزىندىك ويلاۋ داعدىلارىن، كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرەتتىلىگىن جانە الەۋمەتتىك بايلانىس جاساۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرادى. وسى مۇمكىندىكتەردى دۇرىس باعىتتا قولدانۋ ارقىلى بالالار ءوز تالانتتارىن دامىتۋ مەن الەممەن بولىسۋگە دايىن بولادى.
