الماتىدا بەلگىلى جازۋشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى قۋاندىق تۇمەنبايدىڭ «كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ايتۋلى ادەبي كەش «اتامۇرا» كىتاپ ءۇيىنىڭ جاڭارتىلىپ، قايتا اشىلۋىمەن قاتار ۇيىمداستىرىلىپ، قالاداعى مادەني ومىرگە ەرەكشە سەرپىن بەردى. “ادىرنا” ءتىلشىسى ماتەريالدا تارقاتادى.
كىتاپ ءۇيىنىڭ ءىشى زاماناۋي ۇلگىدە جاڭارىپ، جارىق ءارى كەڭ كەڭىستىككە اينالعان. ءار بۇرىشى وقىرماندى باۋراپ، رۋحاني ورتا قالىپتاستىرعان بۇل ورىن كوپشىلىكتىڭ ىقىلاسىنا بولەندى.
ءىس-شارانى «اتامۇرا» كورپوراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى راقىمعالي ابرارۇلى اشىپ، جينالعان جۇرتشىلىقتى قوس قۋانىشپەن قۇتتىقتادى.
«بۇگىن ءبىز ءۇشىن ەرەكشە كۇن. “اتامۇرا” كىتاپ ءۇيى جاڭا كەيىپتە قايتا اشىلىپ وتىر. بۇل – تەك عيماراتتىڭ جاڭارۋى ەمەس، بۇل – رۋحانياتتىڭ جاڭعىرۋى. وسىنداي يگى ءىستىڭ ورازا ايت پەن ناۋرىز مەرەكەسىنە تۇسپا-تۇس كەلۋى – ۇلكەن سيمۆولدىق مانگە يە. قۋاندىق تۇمەنباي – قازاق ادەبيەتىندە ءوز ورنى بار قالامگەر. مەن بۇل كىتاپتىڭ العاشقى وقىرماندارىنىڭ ءبىرى بولدىم. اڭگىمەلەرى مەنى تەرەڭ تولعاندىردى. ونىڭ شىعارماشىلىعىنا ءاردايىم قۇرمەتپەن قارايمىن»، – دەدى ول.
اۆتور وقىرمانمەن جۇزدەستى
كەش بارىسىندا ءسوز العان قۋاندىق تۇمەنباي جينالعان قاۋىمعا العىسىن ءبىلدىرىپ، جاڭا كىتابىنىڭ مازمۇنىنا توقتالدى.
جازۋشى «كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» جيناعىنا بىرنەشە قىزىقتى حيكاياتتار مەن اڭگىمەلەر توپتاستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل كىتاپتا ءارتۇرلى تاعدىرلار، ءتۇرلى مىنەزدەر بار. “كوك كەپتەردىڭ كورگەنى” دەگەن اتاۋدىڭ دا وزىندىك سىرى بار. بىراق ونىڭ جاۋابىن ءار وقىرمان ءوز جۇرەگىمەن تاپقانى دۇرىس دەپ ويلايمىن»، – دەدى اۆتور.
جيناقتاعى شىعارمالاردا ادامگەرشىلىك، مەيىرىم، قوعامداعى وزگەرىستەر مەن زامانداس بەينەسى كوركەم تىلمەن ورنەكتەلگەن.
ادەبيەت وكىلدەرىنىڭ اق تىلەگى
كەشتە ءسوز العان بەلگىلى جازۋشىلار مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە جاڭا تۋىندىعا جوعارى باعا بەردى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى كادىربەك سەگىزبايۇلى جازۋشىعا جىلى لەبىزىن ءبىلدىرىپ، شىعارماشىلىق تابىس تىلەدى.
ال اقىن، عالىم ادىلعازى قايىربەك تە ادەبي كەشتىڭ ءمان-ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ، قالامگەر ەڭبەگىنە ساتتىلىك تىلەدى.
قاينار ولجايدىڭ ەرەكشە تالداۋى
جازۋشى، اۋدارماشى قاينار ولجاي كەشتىڭ مازمۇنىن تەرەڭدەتە تۇسكەن مازمۇندى بايانداما جاسادى.
ول كىتاپتى تولىق وقىپ شىققانىن ايتىپ، اسىرەسە «جاپون قۇدانىڭ قالاۋى» اڭگىمەسىنە ەرەكشە توقتالدى.
«بۇل شىعارما – تەرەڭ ويعا جەتەلەيتىن دۇنيە. اۆتور ادام بولمىسىنىڭ نازىك تۇستارىن ءدال بەرگەن. وقىرماندى ءبىر عانا وقيعامەن ەمەس، تۇتاس وي الەمىمەن جەتەلەيدى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
ونىڭ تالداۋى جينالعان قاۋىمنىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ، شىعارماعا دەگەن ىنتانى كۇشەيتتى.
كوپشىلىك ىقىلاسى – ادەبيەتكە قۇرمەت
تۇساۋكەسەرگە جينالعاندار قاراسى كوپ بولدى. كەشكە تەك ادەبيەت سۇيەر قاۋىم عانا ەمەس، وزگە ۇلت وكىلدەرى دە قاتىسىپ، قازاق پروزاسىنا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ كەڭ ەكەنىن كورسەتتى.
جيىن بارىسىندا ايتىلعان سۇبەلى ويلار مەن مازمۇندى پىكىرلەردى كوپشىلىك ەرەكشە ىقىلاسپەن تىڭدادى.
كەش سوڭىندا قوناقتار اۆتورمەن بىرگە ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇسىپ، اسەرلى كەزدەسۋدىڭ جىلى نۇكتەسىن قويىپ، تارقاستى.
قازىرگى قازاق پروزاسىنىڭ جاڭا تىنىسى
«كوك كەپتەردىڭ كورگەنى» – بۇگىنگى قازاق ادەبيەتىندەگى ادامگەرشىلىك تاقىرىبىن جاڭا قىرىنان اشقان جيناق. ونداعى «مەشىتتىڭ ماڭى»، «تالتۇستە وتكەن توي»، «قوي باققان بالەرون» سەكىلدى اڭگىمەلەر زامانداس بولمىسىن تەرەڭ بەينەلەيدى.
بۇل تۇساۋكەسەر – تەك جاڭا كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمى عانا ەمەس، ادەبيەت پەن وقىرمان اراسىنداعى التىن كوپىردىڭ تاعى ءبىر مارتە بەكىگەن ءساتى بولدى.
ايتا كەتەيىك، «اتامۇرا» باسپاسى – ەلىمىزدەگى جەتەكشى ءارى بەدەلدى باسپالاردىڭ ءبىرى. ول مەكتەپ وقۋلىقتارىنان باستاپ، قازاق ادەبيەتىنىڭ كوركەم شىعارمالارىنا دەيىن كەڭ اۋقىمداعى ەڭبەكتەردى وقىرمانعا ۇسىنىپ كەلەدى. ۇلتتىق رۋحانياتتى دامىتۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن باسپا تالاي بۋىننىڭ ءبىلىم مەن مادەنيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن قالىپتاستىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ وتىر.
