اقش-تىڭ جوعارعى سوتى پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ يمپورتتىق تاۋارلارعا ەنگىزگەن بىرقاتار تاريفتەرى زاڭعا قايشى دەپ شەشتى. سوتتىڭ ۇيعارىمىنشا، مەملەكەت باسشىسى توتەنشە جاعدايلارعا ارنالعان زاڭعا سۇيەنە وتىرىپ، ءوز وكىلەتتىگىن اسىرا پايدالانعان. بۇل تۋرالى ۆۆس جازدى، دەپ حابۆرلايدى "ادىرنا".
شەشىم 6 سۋديانىڭ قولداۋىمەن، 3 سۋديانىڭ قارسىلىعىمەن قابىلداندى. كوپشىلىك پىكىرگە قوسىلعان سۋديالار قاتارىندا كەتاندجي براۋن دجەكسون، ەلەنا كاگان، سونيا سوتومايور، سونداي-اق ەمي كوني باررەتت، نيل گورساچ جانە دجون روبەرتس بار. ال برەتت كاۆانو، سەميۋەل اليتو جانە كلارەنس توماس شەشىمگە قارسى بولدى.
سوت شەشىمى ترامپتىڭ 1977 جىلعى حالىقارالىق توتەنشە ەكونوميكالىق وكىلەتتىكتەر تۋرالى زاڭعا (IEEPA) سۇيەنە وتىرىپ ەنگىزگەن جالپىۇلتتىق تاريفتەرىنە قاتىستى. اتالعان زاڭ پرەزيدەنتكە توتەنشە جاعداي كەزىندە ساۋدانى «رەتتەۋگە» مۇمكىندىك بەرەدى، الايدا جوعارعى سوت بۇل نورما تاريف ەنگىزۋ قۇقىعىن بەرمەيدى دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.
ترامپ بۇل زاڭدى 2025 جىلدىڭ اقپان ايىندا قىتاي، مەكسيكا جانە كانادادان كەلەتىن تاۋارلارعا سالىق سالۋ ءۇشىن قولدانعان. كەيىن ءساۋىر ايىندا ول الەمنىڭ باسىم بولىگىن قامتىعان 10%-دان 50%-عا دەيىنگى تاريفتەر ەنگىزدى. پرەزيدەنت بۇل شەشىمدى اقش-تىڭ ساۋدا تاپشىلىعىمەن جانە ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن بايلانىستىرعان.
سونىمەن بىرگە، 1962 جىلعى ساۋدانى كەڭەيتۋ تۋرالى زاڭنىڭ 232-ءبولىمى اياسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك نەگىزىندە ەنگىزىلگەن بولات، اليۋميني، اعاش ماتەريالدارى مەن اۆتوموبيلدەرگە قاتىستى سالالىق تاريفتەر بۇل شەشىمگە كىرمەيدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، سوت شەشىمى پرەزيدەنتتىڭ اتقارۋشى بيلىكتى كەڭىنەن قولدانۋ مۇمكىندىگىن شەكتەيدى. سونىمەن قاتار، امەريكالىق كومپانيالار تومەنگى سوت ينستانتسيالارىنا جۇگىنىپ، بۇرىن تولەنگەن باج سالىعىن قايتارۋدى تالاپ ەتە الادى. بۇل سوما شامامەن 150 ملرد دوللاردى قۇراۋى مۇمكىن.
ءىس تومەنگى سوتتاردىڭ ترامپ وكىلەتتىگىن اسىرا پايدالاندى دەگەن شەشىمدەرىنەن كەيىن جوعارعى سوتقا جەتكەن. كونگرەستىڭ ەكى پالاتاسىنىڭ شامامەن 200 مۇشەسى سوتقا جولداعان ۇندەۋىندە تاريف ەنگىزۋ قۇقىعى كونستيتۋتسيا بويىنشا كونگرەسكە تيەسىلى ەكەنىن مالىمدەگەن.
اق ءۇي ازىرگە سوت شەشىمىنە رەسمي تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق. الايدا بۇعان دەيىن ترامپ مۇنداي شەشىم ەل ەكونوميكاسىنا كەرى اسەر ەتەدى دەپ ەسكەرتكەن بولاتىن.
ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا، بۇل شەشىم ترامپتىڭ اتقارۋشى بيلىك شەگىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان باستامالارىنا قويىلعان ماڭىزدى شەكتەۋ بولۋى مۇمكىن.