فوتو: Michaela Stache/AFP/Getty Images
سەنبى، 14 اقپاندا ميۋنحەن قالاسىندا يران بيلىگىنە قارسى اۋقىمدى نارازىلىق اكتسياسى ءوتتى. پوليتسيانىڭ مالىمەتىنشە، شەرۋگە شامامەن 200 مىڭ ادام قاتىسقان. بۇل كورسەتكىش ۇيىمداستىرۋشىلار كۇتكەن ساننان الدەقايدا جوعارى بولعان، دەپ حابارلايدى “ادىرنا” پورتالى Dw.com سايتىنا سىلتەپ.
اكتسيا ميۋنحەن قاۋىپسىزدىك كونفەرەنتسياسى (MSC) ءوتىپ جاتقان كۇندەرى ۇيىمداستىرىلدى. كونفەرەنتسياعا قاتىسۋ ءۇشىن گەرمانياعا كەلگەن يراندىق وپپوزيتسيونەر، 1979 جىلى تاقتان تايدىرىلعان شاحتىڭ ۇلى رەزا پەحلەۆي دە ميتينگكە ارنايى بارىپ، جينالعانداردىڭ الدىندا ءسوز سويلەدى.
نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر جاڭبىرعا قاراماستان قالانىڭ ورتالىعىنداعى تەرەزيەنۆيزە الاڭىنا جينالدى. پەحلەۆي ساحناعا شىققاندا، كەيبىر قاتىسۋشىلار ونىڭ پورترەتتەرىن ۇستاپ، «شاح جاساسىن!» دەپ ۇرانداتتى. شەرۋدى وپپوزيتسيالىق The Munich Circle توبى ۇيىمداستىرعان.
ميتينگ بارىسىندا ءسوز العاندار يراندا بەيبىت ءارى دەموكراتيالىق بيلىك اۋىسۋى قاجەت ەكەنىن ايتتى. قاتىسۋشىلار تەگەرانداعى قازىرگى باسشىلىق ءوز حالقىنا قارسى جاسالعان زورلىق-زومبىلىق پەن قۋعىن-سۇرگىن ءۇشىن جاۋاپ بەرۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءدال وسى كۇنى يران بيلىگىنە قارسى نارازىلىق اكتسيالارى الەمنىڭ وزگە دە ءىرى قالالارىندا، سونىڭ ىشىندە تورونتو مەن لوس-اندجەلەستە ءوتتى.
پەحلەۆي ترامپقا ۇندەۋ جاسادى
ميتينگ الدىندا رەزا پەحلەۆي يرانداعى ساياسي جۇيەنى وزگەرتۋ ۋاقىتى كەلگەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ەل ىشىندەگى سوڭعى نارازىلىقتارعا قاتىسقاندار قولدانىستاعى ينستيتۋتتاردى رەفورمالاۋدى ەمەس، قازىرگى رەجيمدى تولىق اۋىستىرۋ ءۇشىن حالىقارالىق قولداۋ سۇراعان.
پەحلەۆي اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپقا ۇندەۋ جاساپ، يراندىقتار ونىڭ «كومەك جولدا» دەگەن مالىمدەمەلەرىن ەستىگەنىن جەتكىزدى. ول اقش تاراپىنان ناقتى قولداۋ بولادى دەپ ءۇمىت ءبىلدىرىپ، كوپتەگەن يراندىقتار امەريكالىق كوشباسشىعا سەنىم ارتاتىنىن ايتتى.
وپپوزيتسيا ىشىندەگى الاۋىزدىق
سوڭعى جىلدارى يرانداعى نارازىلىقتار بارىسىندا كەيبىر توپتار مونارحيانى قالپىنا كەلتىرۋدى قولداعان. الايدا رەزا پەحلەۆي ءوزىنىڭ تاققا قايتا ورالۋدى كوزدەمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ول باستى ماقساتى – يران حالقىنىڭ ءوز بيلىگىن ەركىن تاڭداۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ ەكەنىن ايتتى.
سونىمەن قاتار، يراندىق وپپوزيتسيا ءالى دە ءبىرتۇتاس كۇشكە اينالا الماي وتىر. پەحلەۆي ءيزرايلدى قولداعانى ءۇشىن جانە اكەسى – سوڭعى شاح موحاممەد رەزا پەحلەۆيدىڭ اۆتوريتارلىق باسقارۋ ستيلىنەن اشىق تۇردە الشاقتاماعانى ءۇشىن سىنعا ۇشىراۋدا. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، وپپوزيتسيانىڭ بىتىراڭقىلىعى يرانداعى ساياسي وزگەرىستەر ۇدەرىسىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.