بۇگىن ەلوردادا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى قوعامدىق-ساياسي كۇشتەرى «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن!» اتتى جالپىۇلتتىق كواليتسياعا بىرىكتى. ونىڭ قۇرامىنا بەس جەتەكشى ساياسي پارتيانىڭ وكىلدەرى مەن ميلليونداعان ازاماتتىڭ مۇددەسىن بىلدىرەتىن 300-دەن استام قوعامدىق ۇيىم ەندى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى كۇشتى ءارى ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋدىڭ ىرگەتاسىنا اينالىپ، ساياسي جۇيە ارحيتەكتۋراسىن قوعامنىڭ جاڭا سۇرانىسىنا ساي تۇبەگەيلى قايتا جاڭعىرتاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل بيلىكتىڭ بارلىق تارماعىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتىپ، ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتى باسقارۋ ىسىنە قاتىسۋىن كەڭەيتەدى ءارى ەلدىڭ ورنىقتى دامۋىنا جول اشادى.
ءماجىلىس سپيكەرى، جالپىۇلتتىق كواليتسيا جەتەكشىسى ەرلان قوشانوۆ اتاپ وتكەندەي، جاڭا كونستيتۋتسيا – شىن مانىندە حالىقتى بىرىكتىرۋگە، ۇلتتىق رۋحتى كوتەرۋگە قابىلەتتى تاريحي قۇجات. وندا ەڭ الدىمەن ادامعا باسىمدىق بەرىلىپ، مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى جەر قويناۋىنداعى رەسۋرستار ەمەس، ءبىلىمدى جاس ۇرپاق ەكەنى ايقىندالدى. بۇل – پرەزيدەنت قولعا العان اۋقىمدى وزگەرىستەردىڭ التىن ارقاۋى. ەندى ول ەڭ جوعارى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلۋدە.
«قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى – وسى ىرگەلى رەفورمالاردىڭ شىرقاۋ شىڭى. بۇل – پرەزيدەنتىمىزدىڭ جىلدار بويعى وي-تولعامدارىنىڭ جەمىسى. حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجى، تالاپ-تىلەگى مەن ءۇمىت-سەنىمى ۇشتاسقان تاريحي قۇجات. سوندىقتان جاڭا كونستيتۋتسيا حالىقپەن بىرگە جازىلعان – ناعىز حالىقتىق كونستيتۋتسيا دەۋگە تولىق نەگىز بار. ءبىز كەلەر ۇرپاققا ءار ازامات ماقتان تۇتاتىن، وركەندەگەن، ادىلەتتى قازاقستاندى قالدىرۋىمىز كەرەك. ءبارىمىزدى بىرىكتىرەتىن وسى اسقاق ارمان. سول ارمانعا – ادىلەتتى ءارى پروگرەسسيۆتى قازاقستانعا پرەزيدەنتىمىزبەن بىرگە جەتەيىك»، – دەدى ول.
ءوز سوزىندە مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ ماڭىزىنا توقتالدى: «قازاقستان بولاشاقتا ازاماتتارى ءبىلىمدى، عىلىمدى مەڭگەرگەن، يننوۆاتسياعا ارقا سۇيەگەن، تەحنولوگياسى دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىندا بولۋعا ۇمتىلاتىنىن بايقاتتى. سوندىقتان، بۇل ەلدىڭ وركەندەۋىنە جاڭا سەرپىن بەرەتىن كونستيتۋتسيا»، – دەدى ول.
سونداي-اق وتىرىس بارىسىندا «اۋىل» پارتياسىنىڭ توراعاسى سەرىك ەگىزباەۆ، «اق جول» قازاقستان دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ، «Respublica» پارتياسىنىڭ توراعاسى ايداربەك قوجانازاروۆ، ماجىلىستەگى قازاقستان حالىق پارتياسى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ماگەررام ماگەرراموۆ، ءماجىلىس دەپۋتاتتارى، «AMANAT» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى ەرلان سايروۆ، ءۇنزيلا شاپاق جانە سەرگەي پونومارەۆ ءسوز سويلەدى.
سونىمەن قاتار «اگروماشحولدينگKZ» اق پرەزيدەنتى دينارا شۇكىجانوۆا، رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى ءمادي مىرزاعاراەۆ، ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆ، «قازاق ءتىلى» حالىقارالىق قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى راۋان كەنجەحانۇلى ءوز ۇستانىمدارىمەن ءبولىستى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى مەملەكەتتىڭ ساياسي جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋعا، الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى نىعايتۋعا، كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا، عىلىمدى، مادەنيەتتى جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دامىتۋعا باعىتتالعان ستراتەگيالىق باعدارعا تولىق سايكەس كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعدارلانعان مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردىڭ نەعۇرلىم تۇراقتى ءارى ءتيىمدى مودەلىن قالىپتاستىراتىنى باسا ايتىلدى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەر جولىندا ماڭىزدى كەزەڭنەن وتكەنى اتاپ ءوتىلدى: «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسى نىعايۋدا، كونستيتۋتسيالىق سوت جۇمىس ىستەۋدە، زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر مەملەكەتكە قايتارىلۋدا، ۇلتتىق رەسۋرستاردى ءادىل ءبولۋ قاعيداتى كۇشەيتىلۋدە. بۇل بارلىق شەشىم ادىلدىك، تەڭدىك جانە بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك قۇندىلىقتارىنا نەگىزدەلدى.
جاڭا نەگىزگى زاڭ قوعامداعى تەرەڭ وزگەرىستەر مەن دۇنيەتانىمى جاڭارعان، مەملەكەتكە جوعارى تالاپ قوياتىن جاڭا بۋىننىڭ قالىپتاسۋىنا جاۋاپ رەتىندە قابىلدانعانى اتاپ ءوتىلدى. وسى ۇمىتتەردىڭ وزەگىندە ادالدىققا، زاڭ ۇستەمدىگىنە، ادامنىڭ قادىر-قاسيەتىنە دەگەن قۇرمەتكە جانە ادام قۇقىعىنا كەپىلدىك بەرۋگە دەگەن سۇرانىس جاتىر. جاڭا كونستيتۋتسيا وسى قوعامدىق تالاپتارعا ايقىن ءارى ناقتى جاۋاپ بەرەدى.
سونداي-اق نەگىزگى زاڭ جوباسى قوعاممەن اشىق ءارى اۋقىمدى ديالوگ اياسىندا ازىرلەنگەنى ايتىلدى. كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا جۇمىسى جاريا تۇردە، تىكەلەي ەفيردە جانە تۇراقتى كەرى بايلانىس ورناتا وتىرىپ جۇرگىزىلدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ازاماتتاردان، ساراپشىلاردان، كاسىبي قاۋىمداستىقتاردان جانە ءتۇرلى سالا وكىلدەرىنەن 10 مىڭ ۇسىنىس پەن ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. ولاردىڭ ارقايسىسى قۇجاتتى ازىرلەۋ بارىسىندا قارالىپ، ەسكەرىلىپ وتىردى.
ءسوز سويلەگەن بارشا ازامات وسى شەشۋشى كەزەڭدە جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋدىڭ تاريحي ماڭىزىن قالىڭ جۇرتشىلىق اراسىندا ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن قوعامداعى جەتەكشى كۇشتەردى بىرىكتىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
كواليتسيا قۇرامىنا ساياسي پارتيالاردىڭ ورتالىق جانە وڭىرلىك قۇرىلىمدارى، رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىكتەر، پارلامەنت جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارى، عىلىمي جانە ساراپشىلىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى، مادەنيەت جانە سپورت قايراتكەرلەرى، كاسىپوداق ۇيىمدارى، سالالىق قاۋىمداستىقتار مەن جاستار بىرلەستىكتەرى كىردى.
جۋىردا كواليتسيا مۇشەلەرى وڭىرلەردە ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن باستايدى. الداعى رەفەرەندۋم قارساڭىندا اشىق ديالوگ پەن ازاماتتاردىڭ سانالى تۇردە قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەڭبەك ۇجىمدارىمەن، ساراپشىلار قاۋىمىمەن جانە تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە شالعاي ەلدى مەكەندەر دە نازاردان تىس قالمايدى. سەبەبى ءاربىر قازاقستاندىق ازاماتتىڭ داۋىسى اسا ماڭىزدى.
