عۇمىرىن ابايعا ارناعان ەر قازاق

869
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/YMimW2tkJvm8mRRX3TrEsu2AX5EAu7YUpOMlHcUq.jpg

بۇگىن – بەلگىلى عالىم، ابايتانۋدى عىلىمي نەگىزدەۋشى، شاكارىمتانۋدىڭ نەگىزىن قالاۋشى قايىم مۇحامەدحانوۆتىڭ تۋعان كۇنى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.

كورنەكتى تۇلعا وسىدان 110 جىل بۇرىن 5 قاڭتاردا سەمەي قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ۋاق تايپاسىنىڭ شوعا رۋىنان شىققان. ول جاس جەتكىنشەك كەزىنەن باستاپ ولەڭ جازعان. 15 جاسىندا كەمەجايدا جۇك تاسۋشى، جۇمىسشى، كادر ءبولىمى قىزمەتكەرى، مادەنيەت قىزمەتكەرى، مۇعالىمدىك قىزمەتتەردى اتقارعان.

1941 جىلى سەمەي پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. سودان كەيىن كوپ جىل ادەبيەت ءپانىنىڭ مۇعالىمى، اباي مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارعان. 1951 جىلى «ابايدىڭ ادەبيەت مەكتەبى» تاقىرىبىنا كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن قورعاعان. ادەبيەتكە 1930 جىلدىڭ ورتا شەنىندە كەلگەن ول العاشقىدا ولەڭ-جىرلار، دراماتۋرگيا جانرىندا بىرقاتار شىعارما جازعان، تارجىمە جاساۋمەن دە اينالىسقان.

قايىم مۇحامەدحانوۆ عۇمىر بويى اباي ءسوزىنىڭ تۇپنۇسقاسىن ساقتاۋمەن اينالىسقان. اباي ولەڭدەرى مەن پوەمالارىنا تەكستولوگيالىق تالداۋ جۇرگىزىپ، ءاربىر شىعارماسىنا عىلىمي تۇسىنىكتەمە جازعان، ۇزاق جىلدار بويى ءبىر باسىلىمنان ەكىنشى باسىلىمعا كوشەتىن جاڭساقتىقتار مەن قاتەلەردى جوندەگەن. سونىمەن بىرگە عالىم ابايدىڭ بەلگىسىز بولىپ كەلگەن 31 شىعارماسىن تاۋىپ، ولاردىڭ ابايدىكى ەكەنىن دالەلدەگەن.

كورنەكتى تۇلعا شاكارىم قۇدايبەردىۇلىنىڭ بالاسى احاتپەن بىرگە اقىننىڭ ەسىمىن اقتاۋدا بار كۇش-جىگەرىن ايامادى. 1958 جىلى ماسكەۋدەن شاكارىمنىڭ اقتالعانى تۋرالى انىقتاما كەلگەننەن كەيىن، وتىز جىل بويى شاكارىم شىعارماشىلىعىن اقتاۋ جانە ەسىمىن تاريحتا قالدىرۋ ءۇشىن كۇرەسكەن.

ودان بولەك، قايىم مۇحامەدحانوۆ – قازاق سسر-ءى مەملەكەتتىك گيمنى ءماتىنىنىڭ اۆتورى. 27 جاسىندا ول رەسپۋبليكا گيمنىن جازىپ كونكۋرس جەڭىمپازى اتانعان. ونىڭ العاشقى جولدارى: «ەر قازاق ەجەلدەن ەركىندىك اڭساعان» دەپ باستالادى. بۇل ءانۇران شامامەن 50 جىل بويى ايتىلعان بولاتىن.

قايىم مۇحامەدحانوۆ – كسرو جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى، ادەبي اۋدارماشى، سەمەيدە ابايدىڭ مۇراجايىن ۇيىمداستىرۋشى، قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ، جازۋشىلار وداعى سىيلىعىنىڭ، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ جانە حالىقارالىق اباي اكادەمياسىنىڭ (لوندون) التىن مەدالىنىڭ يەگەرى، پروفەسسور، كسرو جانە قازاقستان حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى.

قازاق رۋحانياتىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان عالىم 2004 جىلى قايتىس بولدى.

پىكىرلەر