2026 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ەلىمىزدە بىرقاتار ماڭىزدى وزگەرىس بولادى. ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش پەن كۇنكورىس مينيمۋمى ءوسىپ، سونىڭ اسەرىنەن سالىقتار مەن ايىپپۇلدار دا، سونداي-اق زەينەتاقى جانە كەيبىر جاردەماقى دا ارتادى. «ادىرنا» ءتىلشىسى وزگەرىستەرگە شولۋ جاسادى.
جاڭا سالىق كودەكسى
1 قاڭتاردان باستاپ جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەندى. ونداعى ەڭ ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – ققس مولشەرلەمەسىنىڭ 16%-عا دەيىن ءوسۋى. سونداي-اق ققس بويىنشا مىندەتتى تىركەۋ شەگى 15 ميلليون تەڭگەدەن 40 ميلليون تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلدى.
سوعان قاراماستان، بىرقاتار تاۋار مەن قىزمەتتەر ققس-تان بوساتىلادى. بۇل نورما تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى شەڭبەرىندەگى تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قىزمەتتەرىنە، وتاندىق باسىلىم كىتاپتارىنا جانە ولاردى باسپا تۇرىندە شىعارۋعا قاتىستى قىزمەتتەرگە قولدانىلادى.
كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعىنىڭ بازالىق مولشەرلەمەسى 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 20% بولادى. الايدا بيزنەس ساناتتارىنىڭ كەيبىرى ءۇشىن ەرەكشەلىكتەر قاراستىرىلعان: بانكتەر مەن ويىن بيزنەسى ءۇشىن – 25%, الەۋمەتتىك سالا ۇيىمدارى ءۇشىن – 2026 جىلى 5%, 2027 جىلى 10%, ال اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەر ءۇشىن مولشەرلەمە 3% دەڭگەيىندە ساقتالادى.
جەكە تابىس سالىعى بويىنشا دا پروگرەسسيۆتى مولشەرلەمەلەر ەنگىزىلەدى. تابىسى 8500 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن (ياعني 33,5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن نەمەسە 66,6 مىڭ دوللارعادەيىن) بولاتىن قازاقستاندىقتار بۇرىنعىداي 10% تولەيدى. ال بۇدان جوعارى تابىس تاپقاندارعا 15% مولشەرلەمە قولدانىلادى. ءدال وسىنداي ءتاسىل جەكە تۇلعالاردىڭ ديۆيدەندتەرىنە سالىناتىن سالىققا دا ەنگىزىلەدى. ەگەر ديۆيدەندتەن تۇسەتىن تابىس جىلىنا 230 000 اەك-تەناسپاسا. 5% جەڭىلدەتىلگەن مولشەرلەمە الىنادى. ال ودان جوعارى بولسا، مولشەرلەمە 15%-عا دەيىن وسەدى.
ەسەپتىك كورسەتكىشتەر قالاي وزگەردى؟
2026–2028 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭعا سايكەس، 1 قاڭتاردان باستاپ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش 4325 تەڭگەگە (8,6 دوللار) دەيىن ءوستى. 2025 جىلى اەك 3932 تەڭگە (7,8 دوللار) بولعان.
بۇدان بولەك، وزگە دە كورسەتكىشتەر وزگەردى. اتاپ ايتقاندا:
• مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى – 35 596 تەڭگە;
• زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى – 69 049 تەڭگە;
• كۇنكورىس مينيمۋمى – 50 851 تەڭگە.
زەينەتاقىلار مەن جاردەماقىلار
بازالىق جانە ىنتىماقتى زەينەتاقىلار ينفلياتسيانىڭ بولجامدى دەڭگەيىنە سايكەس 10%-عا ۇلعايتىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، 2023-2027 جىلدار ارالىعىندا بازالىق زەينەتاقىنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ جالعاسىپ جاتىر. ناتيجەسىندە:
ەڭ تومەنگى بازالىق زەينەتاقى – ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ىنا،
ەڭ جوعارىسى – 120%-ىنا دەيىن جەتكىزىلەدى.
2026 جىلى بازالىق زەينەتاقى مولشەرى:
ەڭ تومەنگىسى – 35 596 تەڭگە;
ەڭ جوعارعىسى – 60 005 تەڭگە.
2026 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك جاردەماقىلار دا وسەدى. اتاپ ايتقاندا، ءبىر، ەكى نەمەسە ءۇش بالا تۋعان كەزدە بەرىلەتىن جاردەماقى 149 416 تەڭگەدەن 164 350 تەڭگەگە دەيىن، ال ءتورت جانە ودان دا كوپ بالا تۋعان جاعدايدا 247 716 تەڭگەدەن 272 475 تەڭگەگە دەيىن وسەدى. كوپبالالى وتباسىلارعا تولەنەتىن جاردەماقى دا ارتادى: ءتورت بالاسى بار وتباسىلار ءۇشىن 63 030 تەڭگەدەن 69 330 تەڭگەگە، ال 10 بالاسى بار وتباسىلار ءۇشىن 157 280 تەڭگەدەن 173 000 تەڭگەگە دەيىن ۇلعايادى.
مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارنالعان جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى دە 10 پايىزعا وسەدى.
- ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا تولەنەتىن جاردەماقى 101 702 تەڭگەدەن 111 872 تەڭگەگە،
- ەكىنشى توپتاعىلارعا 81 362 تەڭگەدەن 89 498 تەڭگەگە،
- ءۇشىنشى توپتاعىلارعا 55 474 تەڭگەدەن 61 021 تەڭگەگە دەيىن كوبەيەدى.
تۇرعىن ءۇي باعاسى ءوسۋى مۇمكىن
جىلقى جىلىنان باستاپ قۇرىلىس كومپانيالارى قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەيدى. جاڭا سالىق كودەكسىنە سايكەس، باسپانانى قولدانىسقا بەرۋ كەزىندە 16% تولەۋگە مىندەتتى. ساراپشىلار مەن نارىق تالداۋشىلارىنىڭ پىكىرىنشە، بۇل وزگەرىستەر جاڭا تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ وسۋىنە الىپ كەلۋى مۇمكىن. الايدا جاڭا سالىق ەرەجەلەرى تەك قۇرىلىسى 2026 جىلى باستالاتىن تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنە عانا قاتىستى بولاتىنىن ەسكەرۋ كەرەك.
كولىك سالىعىنداعى وزگەرىستەر
1 قاڭتاردان باستاپ مۇلىك، جەر جانە كولىك سالىعىن تولەۋ ەرەجەلەرى وزگەردى. 10 جىل جۇرگەن تەمىر تۇلپارعا 30%، 20 جىلدان اسقانىنا 50% جەڭىلدىك جاسالادى. قوزعالتقىش كولەمى ۇلكەن اۆتوموبيلدەرگە سالىناتىن قوسىمشا سالىق تا الىنىپ تاستالادى. قازىر 3 ليتردەن ۇلكەن قوزعالتقىشى بار كولىكتەرگە سالىق كوبىرەك، ەندى بارىنە بىردەي بولادى. بۇدان بولەك، كولىك سالىعى جۇرگىزۋشى كۋالىگىندەگى كاتەگورياعا قاراي ەسەپتەلمەك.
جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىندا وزگەرىستەر
جاڭا سالىق كودەكسى كۇشىنە ەنۋىنە بايلانىستى جىلجىمايتىن مۇلىكتى ساتۋ كەزىندەگى سالىق سالۋ ءتارتىبى دە وزگەردى. پاتەر نەمەسە ءۇي ساتقاندا سالىق تولەۋ تالاپتارى قاتاڭدادى. سالىق ەكى شارت بىردەي ورىندالعاندا عانا سالىنادى:
– مۇلىك پايدامەن ساتىلسا (ساتىپ العان باعادان قىمباتقا وتسە);
– ەڭ تومەنگى يەلىك ەتۋ مەرزىمى ساقتالماسا.
2026 جىلدان باستاپ بۇل مەرزىم 2 جىل بولىپ بەلگىلەندى. سونىمەن قاتار پروگرەسسيۆتى سالىق شكالاسى ەنگىزىلدى:
– 36,7 ملن تەڭگەگە دەيىنگى پايداعا (8500 اەك) — 10%;
– ودان اسقان بولىگىنە — 15%.
سونداي-اق سالىنىپ جاتقان ۇيدەن پاتەردى تەك بانك ارقىلى، قولما-قول ەمەس ەسەپ ايىرىسۋ جولىمەن عانا ساتىپ الۋعا بولادى. قولما-قول تولەمگە تولىق تىيىم سالىندى.
جول ەرەجەسىن بۇزعاندارعا ايىپپۇل وسەدى
اۆتوكولىكتى مىندەتتى ساقتاندىرۋسىز باسقارعان جۇرگىزۋشىگە 10 اەك مولشەرىندە ايىپپۇل سالىنادى. بۇل 43 250 تەڭگەنى قۇرايدى.
جول قوزعالىسى ەرەجەسىن بۇزعاندارعا قولدانىلاتىن ايىپپۇلدار:
بەلگىلەنگەن جىلدامدىقتى 10–20 كم/ساع-قا اسىرعانى ءۇشىن – 5 اەك (21 625 تەڭگە);
جىلدامدىقتى 20-40 كم/ساع اسىرعانى ءۇشىن 10 اەك – 43 250 تەڭگە;
جىلدامدىقتى 40 كم/ساع اسىرعاندا 20 اەك – 86 500 تەڭگە.
اتالعان قۇقىقبۇزۋشىلىقتار ءبىر جىل ىشىندە قايتا جاسالسا، 30 اەك مولشەرىندە، ياعني 129 750 تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى.
جۇرگىزۋشى كۋالىگى جوق كۇيدە كولىك باسقارعاندارعا – 20 اەك (86 500 تەڭگە) ايىپپۇل قاراستىرىلعان. ال كولىك جۇرگىزۋ قۇقىعىنان ايىرىلعان ادامنىڭ رولگە وتىرۋى 50 اەك (216 250 تەڭگە) ايىپپۇل سالۋعا نەمەسە 20 تاۋلىككە دەيىن اكىمشىلىك قاماۋعا اكەلۋى مۇمكىن.
جول بەلگىلەرىندە كورسەتىلگەن تالاپتاردى ورىنداماعانى ءۇشىن – 3 اەك، ياعني 12 975 تەڭگەايىپپۇل بەلگىلەنگەن.
جۇرگىزۋشى باعدارشامنىڭ قىزىل تۇسىنە ءوتىپ كەتكەن جاعدايدا 10 اەك نەمەسە 43 250 تەڭگە ايىپپۇل ارقالايدى. قۇقىقبۇزۋشىلىق قايتالانسا، ايىپپۇل مولشەرى 15 اەك نەمەسە 64 875 تەڭگەگە دەيىن ارتادى.
سونداي-اق جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جولمەن، جول جيەگىمەن نەمەسە تروتۋارمەن كولىك جۇرگىزگەندەرگە 15 اەك (64 875 تەڭگە) ايىپپۇل سالۋ كوزدەلگەن.
بانكتىك اۋدارىمداردى باقىلاۋ
1 قاڭتاردان باستاپ ءموبيلدى اۋدارىمدار ارقىلى سالىقتان جالتارعان جەكە تۇلعالارعا قاتىستى باقىلاۋ تەتىكتەرى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە قوسىلادى. بۇل تۋرالى قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ مالىمدەگەن ەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءموبيلدى اۋدارىمداردى باقىلاۋ قاعيدالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن. بۇعان دەيىن تەك ەكى كورسەتكىشكە – ءۇش اي قاتارىنان ءارتۇرلى 100 ادامنان اۋدارىم الۋ فاكتىسىنە سۇيەنىپ تەكسەرۋ جۇرگىزۋ كوزدەلگەن. الايدا قوعام تاراپىنان ۇسىنىستار كوپ تۇسكەننەن كەيىن ءۇشىنشى كريتەري قوسىلعان. ەندى اۋدارىمدار تەك بەلگىلى ءبىر سومادان اسقان جاعدايدا عانا باقىلاۋعا الىنادى. بۇل شەك 12 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە تەڭ، ياعني شامامەن 1 ميلليون تەڭگەدەن جوعارى بولۋى ءتيىس.
