Mäjılıs deputaty Erlan Sairov Qazaqstannyŋ şekara maŋyndaǧy audandaryn damytu mäselesın köterıp, būl aumaqtarǧa arnaiy märtebe beru qajettıgın mälımdedı. Onyŋ aituynşa, Prezident Qasym-Jomart Toqaev Ūlttyq qūryltaida Ükımetke «AMANAT» partiiasy ūsynǧan bastamany jan-jaqty qarastyrudy tapsyrǧan.
Qazırgı uaqytta Qazaqstannyŋ 14 oblysy bes memleketpen (Resei, Qytai, Özbekstan, Qyrǧyzstan, Türkımenstan) şektesedı. Būl aimaqtarda 65 audan bar, onda 3,5 million halyq tūrady. Onyŋ ışınde 1,7 million adam şekaradan 50 şaqyrymdyq qaşyqtyqta ornalasqan 1 283 eldı mekende ömır sürude.
Alaida bırneşe sebepke bailanysty şekara maŋyndaǧy 65 audannyŋ 40-ynda halyq sany kürt azaiǧan. Oǧan klimattyŋ qolaisyzdyǧy, jūmyssyzdyq, kölık qatynasynyŋ naşarlyǧy, infraqūrylymnyŋ tozuy jäne Keŋes Odaǧy kezınde berılgen jeŋıldıkterdıŋ joiyluy siiaqty faktorlar äser etken.
"Būl äsırese Soltüstık Qazaqstan, Qostanai, Pavlodar, Şyǧys Qazaqstan oblystarynda aiqyn baiqalady", – dedı Erlan Sairov.
Memleket basşysynyŋ bastamasymen Şyǧys Qazaqstan, Abai oblystarynda Qaton-Qaraǧai, Marqaköl, Tarbaǧatai, Maqanşy audandary qaita aşyldy. Būl sol aimaqtardyŋ äleumettık-ekonomikalyq damuyna oŋ äser etkenın körsettı.
Sondai-aq, öŋırlerdı damytuǧa baǧyttalǧan memlekettık strategiialyq qūjattar men baǧdarlamalarda şekaralyq audandarǧa qoldau körsetu şaralary qamtylǧan. Bıraq, deputattyŋ aituynşa, būl qūjattarda qarastyrylǧan jeŋıldıkter älı de tolyq ıske aspai otyr.
"Şekaralyq audandarǧa qatysty memlekettık qoldau tetıkterı türlı normativtık aktılerde şaşyrap ketken. Olardy üilestıretın naqty jauapty organ joq, ūlttyq jobalardy jüzege asyruda belgılı bır basymdyqtar belgılenbegen", – dep atap öttı deputat.
Şekara maŋyndaǧy eldı mekenderden tūrǧyndardyŋ jappai köşuı jalǧasyp jatyr. Būl ūlttyq qauıpsızdıkke qater töndıruı mümkın. Deputat osy mäselenı şeşu üşın halyqaralyq täjıribege süienudı ūsyndy.
"Kanada, Norvegiia, Avstraliia siiaqty elder şalǧaidaǧy jäne şekara maŋyndaǧy aumaqtardy damytu üşın jergılıktı tūrǧyndarǧa salyqtyq, äleumettık, nesielık, energetikalyq jäne basqa da türlı jeŋıldıkter beredı. Bız de osy täjıribenı qoldanuymyz kerek", – dedı Erlan Sairov.
Sondyqtan deputat şekaralyq qauıpsızdıktı qamtamasyz etu, halyqtyŋ tūraqtanuyn yntalandyru, ışkı köşı-qondy retteu jäne eŋbek resurstaryn tiımdı paidalanu maqsatynda arnaiy zaŋ qabyldau qajettıgın atap öttı.
"Şekaralyq audandarǧa arnaiy märtebe berudı közdeitın «Qazaqstan Respublikasynyŋ şekaralyq aumaqtaryn damytu turaly» arnaiy zaŋ qabyldau öte maŋyzdy. Būl zaŋ el aumaǧyn tiımdı paidalanuǧa, memlekettık qoldau şaralaryn bır jüiege keltıruge, öŋırdıŋ damuyna jäne aumaqtyq qauıpsızdıktı qamtamasyz etuge mümkındık beredı", – dep tüiındedı deputat.
«AMANAT» partiiasy Memleket basşysynyŋ tapsyrmasyna säikes jaqyn arada atalǧan zaŋ jobasyn daiyndap, ūsynatynyn mälımdedı.
