NAMYS ( Bolǵan oqıǵanyń izimen)

3492

NAMYS...  Osy kıeli sózdiń kókjıegin keńeıtý úshin tómendegi ómirde bolǵan oqıǵany Sizderdiń nazarlaryńyzǵa usynyp otyrmyn...
1984 jyl, shildeniń shilińgir ystyq kúni Semeı oblysyndaǵy Aıagóz qalasynda bir tosyn oqıǵa oblys turǵyndaryn dúr silkindirdi. Qazandyqta (kochegarka) ot jaǵatyn Qaıyrbek degen azamat kúnniń ystyǵynan shólin basaıyn dep, janynda ornalasqan syrahanadan syra ishýge sonda basyn suǵady. Eki saptyaıaq syrasyn alyp, sýsyndap otyrǵanda, kórshi stolda otyrǵan Káp taýynan kelgen úsh sheshenniń jigitteriniń biri qyzyp alyp: - Kez kelgen qazaqtyń jigitine úsh som (Rýbl) aqsha bersem, saptyaıaǵymdy tasyp zyr júgiredi, - deıdi. Yzaǵa býlyqqan Qaıyrbek: - Aıtqan sózińdi qaıtala, - deıdi. Anaý óziniń soryna aıtqanyn qaıtalap beredi. Qaıyrbek: - Qazaqtyń namysyna tıgeniń  úshin qazir seniń basyńdy kesip alamyn,- deıdi de, syrahanadan shyǵyp ketedi. Birazdan soń qaıtadan oralyp, álgi sózdi aıtqan jigittiń janyna kelip: - Meniń namysyma tıgen sóziń úshin qazir men seniń basyńda alamyn, - deıdi de, álgi qarqyldap otyrǵan jigittiń shashynan ustap turyp, otyrǵan jerinde keńirdeginen baýyzdap jiberedi. Búkil syrahananyń ishi ý-shý bolyp, barlyq syra iship otyrǵan jigitter dalaǵa qashyp shyǵady. Qaıyrbek asyqpaı baýyzdaǵan jigitti julyndap, basyn kesip alady da, kóshede turǵan qoqys salatyn jáshikke laqtyryp jiberip, ózi týra saqshyǵa (mılıııaǵa) tartady.
Birneshe kún qamaýda jatqan Qaıyrbekke sheshen jigitteri bir amalyn taýyp kezdesedi. Sonda Qaıyrbek: - Sender ana baýyrlaryńnan artynan qýǵynshy bolyp kelipsińder, sender de sol jaqqa barasyńdar, - degende, olar shyǵyp júre beredi. Uzaq jylǵa bas bostandyǵynan aırylǵan Qaıyrbekti etappen Semeı qalasyna ákeledi.
Erteńinde monshaǵa aparǵanda- , deıdi,  osy áńgimeni aıtyp otyrǵan jigit, Qaıyrbek qandaı jigit ekenin kórgisi keledi. Sottalǵan adamdardyń unjyrǵasy túsip, kóńilderinde kirbiń bolsa, Qaıyrbek bir toıda júrgen adamdaı kóńildi, qajylyqqa bara jatqan adamdaı janyndaǵy jigittermen áńgimelesip tur eken deıdi. Jaqyndap kelip qarap edim, janary jasyndaı jarq etkende, kózimdi taıdyryp ákettim. Ulttyń namysyn taptaǵan tońmoıyndar áli de bar, degenmen olardy basqa bir tásilmen de betterin qaıtarýǵa bolady... Sol azamat aman - esen eline oralsa, qanypezer retinde emes, batyr retinde qabyldaı aldy ma eken, - dep, áńgimesin aıaqtady jigit aǵasy.

P.S. Qaı zamanda da namysy bar ult joǵalmaǵan, memleketti de namysy bar azamattar qorǵaǵan eken. Erdi namys, qoıandy qamys óltiredi, - degen sózdi babalar beker aıtpasa kerek. Árıne, bul oqıǵadan jastar úlgi alsyn dep otyrǵan joqpyn, ǵıbrat alsyn, - degen oımen jazylǵan edi. Qazaq qyzdary da óz namystaryn qorǵaý úshin atqa otyrǵanyn tarıhtar bilemiz... Egemendik alǵannan keıin, Qaıyrbek túrmeden bosap, Bashqurtstanda qaıtys bolypty.

Marqumnyń topyraǵy torqa bolsyn!!!

Ulttyq namysty qorǵaý úshin - Ulttyq namysy bar azamat bolýy kerek!!!

Sábetqazy NURSILÁ

Pikirler