6 qaraşa, Qūryltai. Qūryltaida Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ «Jaŋatarihi kezeŋdegı Qazaqstannyŋ özektı mındetterı» atty Qazaqstan halqynaJoldauyn ıske asyru taqyrybynda Ekonomikalyq saiasat, önerkäsıp jäneenergetika komitetınıŋ otyrysy boldy. Komitet basşysy Natalia Godunovanyŋtöraǧalyǧymen ötken jiynda şaǧyn jäne orta biznestı qoldau men damytumäselelerı talqylandy.
Is-şaraǧa deputattar, «Atameken» ŪKP, Ūlttyq ekonomika, Qarjy, Önerkäsıpjäne qūrylys, Sauda jäne integrasiia ministrlıkterınıŋ, «Bäiterek» ŪBH, «Damu» käsıpkerlıktı damytu qorynyŋ, «Samūryq-Qazyna» AQ-nyŋ ökılderı, sondai-aq otandyq biznes-qoǧamdastyq ökılderı qatysty.
Otyrysta salalyq komitet töraǧasy Natalia Godunova Memleket basşysykäsıpkerlıktı damytudy ekonomikany ärtaraptandyrudyŋ, tūraqtyekonomikalyq ösudı qamtamasyz etudıŋ jäne halyqtyŋ äl-auqatyn arttyrudyŋnegızgı faktorlarynyŋ bırı retınde qarastyrǧanyn atap öttı.
– Bügıngı otyrys aiasyndaǧy bızdıŋ mındetımız – memlekettık qoldaudyŋ qazırgışaralary biznestıŋ üdemelı damuyn qanşalyqty qamtamasyz etetının baǧalau, jüielı problemalardy taǧy bır ret naqtylau jäne Memleket basşysynyŋtapsyrmalaryn ıske asyru jönındegı şaralardy aiqyndau, – dedı ol.
Qūryltai Töraǧasynyŋ orynbasary Daniia Espaeva öz sözınde bügıngı taŋdaelımızde şaǧyn jäne orta biznestıŋ JIÖ-ge qosqan ülesı 40%-ǧa jetkenın, al onyŋ negızgı kapitalǧa salynǧan investisiialardaǧy ülesı 70% - ǧajaqyndaǧanyn atap öttı. Onyŋ pıkırınşe, būl körsetkışter käsıpkerlıktıŋūlttyq ekonomikanyŋ negızgı draiverlerınıŋ bırıne ainalǧanyn aiqyn körsetıpotyr.
Daniia Espaeva Prezident jüktegen mındetterge jan-jaqty toqtaldy. Ol qazırüşten bırı sauda salasynda şoǧyrlanǧan şaǧyn biznestı ärtaraptandyruqajettıgın aitty. Sondai-aq Orta biznestı damytudyŋ keşendı josparynäzırlenuı tiıs ekenın, onda ūzaq merzımdı qarjylandyru, tehnologiialyqjaŋǧyrtu jäne önımdı kepıldı ötkızu joldary qamtyluy kerektıgın aitty. Kedergılerdı azaita otyryp, ŞOB-tyŋ memlekettık jäne kvazimemlekettıksektorlardaǧy satyp alularǧa qatysuyn keŋeitu, būǧan qosa 2027 jyldyŋbasynan bastap mikro jäne şaǧyn biznestı tekseruge üş jyldyq moratoriidıtalqylau arqyly äkımşılık qysymdy tömendetu de öte maŋyzdy. Sonymenqatar, qoldau şaralaryn reformalau, biznestı marketpleistermen, banktermenjäne logistikalyq operatorlarmen integrasiialaudy qamtityn özgerıs – qarjylyq modelden keşendı modelge köşu mejelenıp otyr.
Otyrys barysynda ŞOB-ty memlekettık qoldau jäne damytu şaralarynyŋıske asyryluyn parlamenttık baqylau jürgızıletını turaly Qūryltai deputaty Mūratbek Mūhambediev habarlady.
«Atameken» ŪKP basqarma töraǧasynyŋ orynbasary Aslan Kaliǧazin biznes bügınde jasandy «ösım tosqauylyna» tap bolyp otyrǧanyn aitty. Şikızattyŋqymbattauyna bailanysty şaǧyn käsıporyndar kırıstı nominaldy türdeköbeitıp, nätijesınde avtomatty türde orta biznes sanatyna auysady. Būl rettekompaniialar şaǧyn segmentke eseptelgen memlekettık preferensiialar men jeŋıldıkterden bırden aiyrylady, būl olardy öndırıstı keŋeitugeyntalandyrady. 26%-ǧa deiıngı mölşerlemelerı bar qymbat nesieler, retteuşılerdıŋ qysymy men tiımsız tekseru jüiesı jaǧdaidy qiyndatady.
Osy problemalardy şeşu üşın «Atameken» ŪKP būryn kelısılgenjeŋıldıkterdı uaqytşa saqtauǧa mümkındık beretın jäne jūmsaq salyq rejimınqamtamasyz etetın «şaǧyn – orta» ötpelı qoldau paketın ıske qosudy jönsanaidy. Būdan bölek, palata memlekettık satyp alulardaǧy basymdyqtardyAEK kölemıne qarai böludı, jetkızılımder boiynşa tölemnıŋ 15 kündık merzımınbelgıleudı, Ūlttyq tauarlar katalogyn otandyq öndıruşıler tızılımımenüilestırudı jäne investisiialyq qaryzdardy subsidiialau merzımderınūlǧaitudy ūsyndy.
Ūlttyq ekonomika vise-ministrı Erlan Saǧynaev Ükımet daiyndap jatqanbiznestı qoldau şaralary turaly aitty. Keşendı jospar jobasy negızgı törtbaǧytty qarastyrady. Bırınşısı – şaǧyn biznestıŋ orta bizneske köşuınyntalandyru. Ekınşısı – ūzaq merzımdı qarjylandyruǧa qol jetkızu. Būl rette«Örleu» baǧdarlamasy boiynşa kemınde jetı jyl merzımge qaryz beru, ülestıkjäne mezonindık qarjylandyrudy damytu, sondai-aq bankter «Damu» qorynyŋkepıldıkterın tanyǧan kezde orta käsıporyndardyŋ obligasiialar naryǧynaşyǧu mümkındıkterın keŋeitu ūsynylady. Üşınşı baǧyt quatty tehnologiialyqjaŋartudy jäne jabdyqtyŋ jeŋıldetılgen lizingın, öndıruşılerge QQS-ty jedel qaitaru men tehnologiialyq audit arqyly eŋbek önımdılıgın arttyrudyközdeidı. Törtınşı blok tūraqty satudy qamtamasyz etu üşın ırıkompaniialarmen orta biznestıŋ yntymaqtastyǧyna qatysty. Atap aitqanda, «Samūryq-Qazyna» AQ-men, ūlttyq kompaniialarmen jäne jer qoinauynpaidalanuşylarmen 3-5 jyl merzımge ūzaq merzımdı kelısımşarttar jasasu, ŞOB subektılerıne satyp aludyŋ bır bölıgın rezervke qoiu jäne önımberuşılerge tölem merzımın 30 künnen keşıktırmei belgıleu ūsynylady.
Keşendı jospardyŋ basym baǧyttary öŋdeu önerkäsıbı men agroöŋdeu bolypbelgılendı. Vise-ministrdıŋ aituynşa, negızgı maqsat – JIÖ-degı orta biznestıŋülesın kezeŋ-kezeŋımen 7 paiyzdan 15 paiyzǧa deiın, al bolaşaqta 20 paiyzǧadeiın arttyru. Nätije şaǧyn biznesten ortaşa bizneske deiın öskenkompaniialardyŋ sanymen ölşenedı.
Otyrys barysynda talqylanǧan mäseleler boiynşa Önerkäsıp jäne qūrylysvise-ministrı İran Şarhan, Sauda jäne integrasiia bırınşı vise-ministrıAijan Bijanova, sondai-aq Qarjy vise-ministrı Däuren Keŋbeiıl öz oilarynortaǧa saldy. Deputattar ekonomikanyŋ naqty sektory ökılderınıŋ de pıkır-ūsynystaryna qūlaq türdı. Atap aitqanda, Shaurma Food kompaniialartobynyŋ jetekşısı Dmitrii İniutin «Damu» qory jelısı boiynşa qoǧamdyqtamaqtanu salasyn qoldau şaralarynyŋ qysqartylǧanyn aitty, monoqalalardabiznestı qoldau baǧdarlamalaryn qaita bastauǧa şaqyrdy.
Talqylaudy qorytyndylai kele, komitet töraǧasy Natalia Godunova Qūryltaiatqaruşy organdardan jan-jaqty, naqty ıske asyrylatyn jäne ekonomikalyqnegızdelgen qadamdar kütetının atap öttı. Qajet bolǧan jaǧdaida deputattarsalalyq memlekettık organdardyŋ şaǧyn jäne orta biznestı damytudy qoldaujönındegı jaŋa bastamalaryn zaŋnamalyq tūrǧydan qoldauǧa daiyn ekenderınjetkızdı.
