Aqtöbede qaladaǧy eŋ köne demalys oryndarynyŋ bırı — Puşkin atyndaǧy saiabaq qaita jaŋǧyrtu jūmystaryna bailanysty jabyldy. XIX ǧasyrdyŋ soŋynda negızı qalanǧan saiabaq 35 jylda alǧaş ret auqymdy jöndeuden ötedı. Jobany jüzege asyruǧa demeuşılık qarajat esebınen 600 million teŋge bölınedı. Jaŋarǧan saiabaqty kelesı jyly qaita aşu josparlanyp otyr.
Aleksandr Puşkin atyndaǧy saiabaq — Aqtöbenıŋ eskı bölıgındegı tarihi oryndardyŋ bırı. Tarihi derekterge säikes, onyŋ negızı 1887–1890 jyldary qalanǧan. Sodan berı saiabaq qala tūrǧyndary seruendep, kezdesetın süiıktı oryndardyŋ bırıne ainaldy. Arada qanşa jyl ötse de, ol eskı qalanyŋ özındık atmosferasyn saqtap keledı.
Alaida soŋǧy jyldary saiabaqtyŋ jaǧdaiy naşarlap, aumaǧy bırtındep qarausyz qalǧan. Ūzaq uaqyt jeke menşıkte bolǧan nysandy qalaǧa qaitaru mäselesı sot tärtıbımen şeşıldı. Sot şeşımımen saiabaq memlekettık menşıkke öttı.
Endı tarihi oryn jaŋaşa keiıpke enbek. Qazırgı uaqytta saiabaqtyŋ aumaǧy qorşalyp, merdıger ūiym jūmysqa kırıstı. Jobanyŋ barysymen Aqtöbe qalasynyŋ äkımı Azamat Beket tanysty. Ol saiabaq aumaǧyn eskı qala tūrǧyndarymen bırge aralap kördı.
Saiabaq ne sebeptı jabyldy?
Saiabaq aumaǧynyŋ qorşaluy äleumettık jelılerde qyzu talqylanyp, tūrǧyndardyŋ alaŋdauşylyǧyn tuǧyzdy. Osyǧan bailanysty qala äkımı aumaqtyŋ nelıkten jabylǧanyn tüsındırdı.
«Qala tūrǧyndary eskı saiabaqty jaŋartudy köp jyldan berı sūrap keledı. Ötken ǧasyrdan berı mūnda jöndeu jūmystary jürgızılmegen. Aumaq äbden tozǧan, qazırgı qauıpsızdık talaptaryna da sai kelmeidı», — dedı Azamat Beket.
Saiabaqty qaita jaŋǧyrtuǧa ERG kompaniiasy demeuşılık retınde 600 million teŋge bölmek. Jobanyŋ jobalyq-smetalyq qūjattamasy byltyr demeuşılık qarajat esebınen äzırlengen.
Jyl soŋyna deiın merdıger ūiym saiabaq aumaǧynda injenerlık jelılerdı tartudy josparlap otyr. Al abattandyru jūmystary köktemde jalǧasady. Jaŋartylǧan saiabaqty kelesı jyly tūrǧyndar igılıgıne beru közdelgen.
Saiabaqta ne özgeredı?
Qaita jaŋǧyrtu aiasynda saiabaqqa qosymşa aǧaştar men özge de jasyl jelekter otyrǧyzylyp, suaru jüiesı ornatylady. Sonymen qatar oryndyqtar men basqa da saiabaq jihazdary qoiylyp, balalar oiyn alaŋy jabdyqtalady.
Sonymen bırge saiabaqtyŋ tarihi kelbetı men atauyn saqtau közdelıp otyr.
1937 jyly saiabaqqa orys ädebietınıŋ klassigı Aleksandr Sergeevich Puşkinnıŋ esımı berılgen. Ötken ǧasyrda būl oryn Aqtöbenıŋ mädeni ortalyqtarynyŋ bırı sanalǧan. Bügınde de ol köptegen tūrǧyn üşın eskı qalanyŋ simvolyna ainalǧan erekşe meken.
«Köptegen tūrǧyn üşın būl — eskı qalanyŋ jüregı deuge bolatyn erekşe oryn. Sondyqtan bızdıŋ mındetımız — saiabaqtyŋ tarihi kelbetı men atauyn saqtau», — dep atap öttı Azamat Beket.
Qaita jaŋǧyrtu jūmystary aiaqtalǧannan keiın Puşkin saiabaǧy tūrǧyndar men qala qonaqtary seruendep, mädeni demalatyn jaily ärı körıktı qoǧamdyq keŋıstıkke ainalmaq.
