Qazaqstanda ıske qosylǧan «Qajet Taksi» servisı az uaqyt ışınde köpşılıktıŋ nazaryn audardy. Jobanyŋ negızın qalauşy Nūrqanat Qairattyŋ aituynşa, būl bastama tek taksi qyzmetın ūsynumen şektelmeidı. Onyŋ artynda otandyq sifrlyq önım qalyptastyru, qazaqstandyqtardyŋ qarjysyn el ışınde saqtau jäne jürgızuşı men jolauşynyŋ müddesın teŋ ūstau ideiasy bar. Jobanyŋ qalai paida bolǧanyn, «Qajet» atauynyŋ mänın jäne kompaniianyŋ bolaşaqtaǧy maqsatyn bılu üşın käsıpkermen sūhbattastyq.
Auyl men qala arasyndaǧy qatynastan bastalǧan joba
«Qajet Taksidıŋ» tarihy bastapqyda auyldar men audan ortalyqtary arasyndaǧy kölık qatynasyna bailanysty tuyndaǧan mäseleden bastalǧan.
Nūrqanat Qairattyŋ sözınşe, auyldyq jerlerden qalaǧa qatynaityn taksilerdıŋ jūmysyn jüieleu üşın adamdar köbıne WhatsApp messendjerın paidalanǧan. Osy qajettılıkten tuyndaǧan şaǧyn bastama uaqyt öte kele auqymdy sifrlyq jobaǧa ainalǧan.
«Bastapqyda auyldan qalaǧa qatynaityn taksilerge arnalǧan qyzmet retınde qolǧa alyndy. Öitkenı auyldyq jäne audandyq jerlerde taksi qyzmetı qazırgıdei jüielenbegen edı. Adamdar köbıne WhatsApp arqyly bailanysatyn. Keiın qolymyzda IT-komanda bolǧandyqtan, būl ideiany bükıl Qazaqstanǧa arnalǧan jobaǧa ainaldyrudy oiladyq», – deidı ol.
Käsıpkerdıŋ aituynşa, Reseidegı jaǧdaiǧa bailanysty tuyndaǧan özgerıster de būrynnan oida jürgen jobany keŋ kölemde ıske asyruǧa türtkı bolǧan.
Osylaişa, bastapqyda belgılı bır öŋırdıŋ qajettılıgınen tuǧan bastama Qazaqstan kölemınde jūmys ısteitın taksi servisıne ainaldy.
«Qajet» atauynyŋ astarynda ne bar?
«Qajet» – jai ǧana kompaniia atauy emes. Būl – qazaq qoǧamyna qajettı qyzmetter men önımderdı bır ortaǧa bırıktıru ideiasyn bıldıretın brend.
Nūrqanat Qairat pen onyŋ serıktesı Duman Baqytkeldı 2018 jyly YouTube arnasyn aşyp, qoǧamdaǧy özektı mäselelerdı kötere bastaǧan. Keiın käsıpkerlıkpen ainalysyp, qazaqtıldı auditoriiaǧa arnalǧan sifrlyq önımderdı damytuǧa kırısken.
Osy ızdenısterdıŋ nätijesınde «Qajet» platformasy paida bolǧan. Onyŋ aiasynda äleumettık jelı, kıtap jäne özge de paidaly qyzmetterdı bırıktıru közdelgen.
«Qazaqtyŋ qajetıne jaraityn kez kelgen dünienı bır jerge jinaǧymyz keldı. Sondyqtan arnaiy platforma jasadyq. Onyŋ ışınde taksi qyzmetı de qarastyrylǧan bolatyn. Keiın sol ideiany damytyp, jeke joba retınde ıske qostyq. “Qajet Taksi” – būrynnan oida jürgen ülken bastamanyŋ jalǧasy», – deidı joba negızın qalauşy.
Onyŋ aituynşa, platformany damytudaǧy negızgı maqsat – qazaqstandyqtarǧa paidaly qyzmetterdı qoljetımdı etu jäne qazaqtıldı sifrlyq ortany qalyptastyru.
«Bızdıŋ maqsatymyz – otandyq önım jasai alatynymyzdy körsetu»
Kez kelgen jaŋa jobanyŋ aldynda naqty maqsat tūratyny belgılı. «Qajet Taksi» komandasy üşın de negızgı mındet tek tabys tabu emes.
Nūrqanat Qairattyŋ aituynşa, olar Qazaqstanda bäsekege qabılettı sifrlyq önım jasauǧa jäne eldıŋ tehnologiialyq täuelsızdıgın nyǧaituǧa üles qosudy közdeidı.
«Maqsatymyz – otandyq, qazaqstandyq önım jasai alatynymyzdy körsetu. Sonymen bırge öz qarjymyzdyŋ öz memleketımızde qalǧanyn qalaimyz. Jalpy, “Qajet Taksi” – sifrlyq ekonomikalyq täuelsızdıkke ūmtyludyŋ bır körınısı», – deidı ol.
Käsıpkerdıŋ pıkırınşe, otandyq sifrlyq jobalardyŋ damuy el ekonomikasyna ǧana emes, qoǧamnyŋ bırlıgıne de oŋ äser etuı mümkın.
Ol «Qajet Taksidı» adamdardy bır jerden ekınşı jerge jetkızetın qosymşa retınde ǧana qarastyrmaidy. Onyŋ paiymynşa, mūndai jobalar ortaq maqsat töŋıregınde qazaqstandyqtardy bırıktıre alady.
Jobanyŋ artynda ūlttyq missiia bar
Nūrqanat Qairat pen onyŋ serıktesı Duman Baqytkeldı Euraziia ūlttyq universitetınde bılım alǧan. Käsıpkerdıŋ aituynşa, olardyŋ közqarasynyŋ qalyptasuyna Alaş qairatkerlerınıŋ ideialary da äser etken.
Sondyqtan joba avtorlary üşın ūlttyq müddege qyzmet etu mäselesı maŋyzdy oryn alady.
«Bız būl jobany tek tabys tabu üşın bastaǧan joqpyz. Onyŋ artynda ülken missiia bar. Alaş qairatkerlerınıŋ jolymen jürıp, qazaqqa paidaly dünie jasaǧymyz keledı. Qazaqstanda jasalǧan önım eŋ aldymen osy eldıŋ azamattaryna qyzmet etuı kerek dep esepteimız», – deidı Nūrqanat Qairat.
Onyŋ aituynşa, «Qajet» platformasy aiasynda qazaqtıldı sifrlyq orta qalyptastyruǧa, bılım men paidaly aqparatty qoljetımdı etuge baǧyttalǧan bastamalar da qolǧa alynǧan.
Osy tūrǧydan alǧanda, taksi servisı – kompaniianyŋ keŋırek maqsattarynyŋ bır bölıgı.
Iske qosylǧan alǧaşqy künderdegı nätije
Joba ökılınıŋ aituynşa, «Qajet Taksi» ıske qosylǧan alǧaşqy künderden bastap qoldanuşylardyŋ qyzyǧuşylyǧyna ie bolǧan.
Käsıpkerdıŋ sözınşe, komanda servistı ıske qosuǧa deiın de sifrlyq önımder äzırleu täjıribesın jinaqtaǧan. Būǧan deiın «Qajet» platformasynyŋ özge önımderımen jūmys ıstegen mamandar jaŋa jobany damytuǧa kırısken.
«Bız mūny bır künde qolǧa alǧan joqpyz. Būǧan deiın IT-komandamyz boldy, sifrlyq önımder äzırledık. Sondyqtan taksi jobasyn ıske qosu – sol jūmystyŋ jalǧasy», – deidı ol.
Onyŋ aituynşa, komanda servistı jetıldırudı jalǧastyryp, qoldanuşylardan tüsken pıkırlerge säikes tehnikalyq mäselelerdı rettep keledı.
«Jürgızuşı de, jolauşy da riza boluy kerek»
Taksi naryǧynda baǧa men qyzmet sapasyn qatar ūstau oŋai emes. Bır jaǧynan, jolauşy üşın jolaqynyŋ qoljetımdı bolǧany maŋyzdy. Ekınşı jaǧynan, jürgızuşınıŋ eŋbegı aqtalyp, tabys tabuyna mümkındık boluy qajet.
Nūrqanat Qairattyŋ aituynşa, «Qajet Taksi» osy ekı taraptyŋ müddesın teŋ ūstauǧa basymdyq beredı.
«Bız taksi salasynda demokratiia ornatqymyz keledı. Iаǧni jürgızuşı de tabys tabatyndai, jolauşy da riza bolatyndai jüie qūrudy közdeimız. Ekı taraptyŋ da qūqyǧy men taŋdauy boluy kerek», – deidı ol.
Käsıpkerdıŋ pıkırınşe, jürgızuşıge tek qyzmet körsetuşı retınde qarauǧa bolmaidy. Onyŋ da öz eŋbegıne qatysty şeşım qabyldauǧa jäne qolaily jaǧdai taŋdauǧa qūqyǧy bar.
Osyǧan bailanysty kompaniia jürgızuşılerge qoiylatyn talaptar men olardyŋ qyzmet körsetu barysyndaǧy jaǧdaiyn da nazarda ūstaitynyn aitady.
Nūrqanat Qairattyŋ mälımdeuınşe, kompaniia qazırgı uaqytta jürgızuşılerden komissiia almaidy. Aldaǧy uaqytta da taraptarǧa tiımdı bolatyn biznes-model qalyptastyru josparlanǧan.
Būl rette komissiianyŋ bolmauy servistıŋ ūzaq merzımdı qarjylyq modelıne qalai äser etetını jäne onyŋ keiıngı damu kezeŋderınde qalai jüzege asatyny maŋyzdy mäselelerdıŋ bırı bolyp qala beredı.
Baǧa saiasaty qalai qalyptasady?
Soŋǧy uaqytta äleumettık jelılerde «Qajet Taksi» qyzmetınıŋ baǧasy öte arzan ekenı turaly pıkırler taraǧan.
Nūrqanat Qairattyŋ aituynşa, kompaniia baǧa saiasatyn qalyptastyru kezınde är öŋırdıŋ erekşelıgın eskeruge tyrysady.
Qazırgı uaqytta komanda Qazaqstannyŋ ärtürlı qalalaryndaǧy jolaqy qūnyn saralap, qyzmettıŋ qoljetımdı boluyna jäne jürgızuşılerdıŋ müddesıne nazar audaryp otyr.
«Bız Qazaqstan boiynşa baǧalardy qarastyryp jatyrmyz. Irı qalalardaǧy jaǧdaidy rettep aldyq. Qazır auyldardaǧy baǧa mäselesın de zerttep, halyqqa da, jürgızuşıge de qolaily şeşım tabuǧa tyrysyp jatyrmyz», – deidı ol.
Būl baǧyttaǧy jūmys servistıŋ tek ırı qalalarda ǧana emes, şaǧyn eldı mekenderde de qoljetımdı boluyna mümkındık beruı mümkın.
Degenmen baǧanyŋ tömen boluy ūzaq merzımde qyzmet sapasyna, jürgızuşılerdıŋ tabysyna jäne kompaniianyŋ tūraqtylyǧyna qalai äser etetının uaqyt körsetedı.
Negızgı qiyndyq qai tūsta?
Irı kompaniialarmen bäsekelesu kezınde tehnologiialyq mümkındık, qarjylyq tūraqtylyq jäne tūtynuşylar senımı maŋyzdy röl atqarady.
Nūrqanat Qairattyŋ pıkırınşe, komanda tehnologiialyq baǧytta täjıribelı mamandarǧa süiene alady. Onyŋ aituynşa, IT-mamandardyŋ bırqatarynyŋ täjıribesı 14–15 jylǧa jetedı.
Sondyqtan ol negızgı qiyndyqtardyŋ bırı retınde qarjy mäselesın atap öttı.
Būl rette jaŋa servistıŋ naryqtaǧy ūzaq merzımdı orny onyŋ alǧaşqy tanymaldyǧymen ǧana emes, qyzmet sapasyn tūraqty ūstap tūruymen, jürgızuşıler men jolauşylardyŋ senımın aqtauymen de aiqyndalmaq.
Joba komandasy üşın endıgı mındet – alǧaşqy qyzyǧuşylyqty tūraqty qoldanuşy auditoriiasyna ainaldyru jäne servistı Qazaqstannyŋ är öŋırınde damytu.
Otandyq sifrlyq önımnıŋ bolaşaǧy
«Qajet Taksi» jobasynyŋ negızın qalauşynyŋ aituynşa, bastamanyŋ basty erekşelıgı – onyŋ jergılıktı qajettılıkterden tuyndauy jäne qazaqstandyq auditoriiaǧa baǧyttaluy.
Auyl men qala arasyndaǧy qatynas mäselesınen bastalǧan joba bügınde keŋ auqymdy sifrlyq serviske ainaludy közdep otyr.
Onyŋ bolaşaǧy tek qoldanuşylar sanyna emes, qyzmet sapasyna, baǧa saiasatyna, jürgızuşılermen qarym-qatynasqa jäne kompaniianyŋ tūraqty damu modelıne de bailanysty bolmaq.
Nūrqanat Qairat üşın būl bastama – qazaq qoǧamyna paidaly önım jasauǧa baǧyttalǧan ūzaq merzımdı jūmystyŋ bır kezeŋı.
«Qazaqtyŋ qajetıne jaraityn dünie jasaǧymyz keldı» degen ideiadan bastalǧan joba endı otandyq sifrlyq naryqta öz ornyn qalyptastyruǧa ūmtylyp otyr. Al onyŋ būl maqsatyna qanşalyqty jetetının uaqyt pen naqty nätijeler körsetedı.
Gülbarşyn Nūrhan
