Reseidıŋ Kievke jasaǧan şabuyldary küşeigen tūsta Germaniia kanslerı Fridrih Mers Ukraina üşın qosymşa äue şabuylyna qarsy qorǧanys (ÄŞQQ) jüielerın ızdestırıp jatqanyn mälımdedı. Būl turaly ol 29 qyrküiekte prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ Berlinge sapary kezınde aitty, der habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
DW tılşısınıŋ sūraǧyna jauap bergen Mers 15-16 qazanda Briusselde ötetın Europalyq keŋes otyrysyna daiyndyq aiasynda europalyq serıktestermen qarqyndy konsultasiialar jürgızılıp jatqanyn jetkızdı.
Kanslerdıŋ aituynşa, äŋgıme Ukraina biudjetıne naqty qoldau körsetu jäne el qorǧanysyndaǧy eŋ älsız tūstardyŋ bırı sanalatyn äue qorǧanysy jüielerın küşeitu jaiynda bolǧan. Būǧan deiın Ukraina prezidentı Vladimir Zelenskii äskeri şyǧyndardy jabu üşın şamamen 27 milliard dollar jetıspeitının aitqan edı.
Mers Kievke ÄŞQQ jüielerın jetkızu mäselesı boiynşa älemdık köşbasşylarmen jeke kelıssözder jürgızıp jatqanyn mälımdedı. Sonymen qatar ol Reseidıŋ azamattyq infraqūrylymǧa şabuyldary jalǧasuy mümkın ekenın eskerıp, Ukrainanyŋ qys mezgılıne daiyndaluyna kömektesu maŋyzdy ekenın atap öttı.
«Būl – kün saiyn jasalyp jatqan äskeri qylmystar», – dedı Germaniia kanslerı.
Prezident Toqaevpen ötken baspasöz mäslihatynda Mers Reseidıŋ Ukrainaǧa qarsy soǧysy keŋınen talqylanǧanyn aitty. Ol Qazaqstan prezidentıne Resei prezidentı Vladimir Putinmen soǧysty toqtatu mäselesın kötergenı üşın alǧys bıldırdı.
Sondai-aq kansler Germaniianyŋ Ukrainaǧa qoldau körsetudı, onyŋ ışınde diplomatiialyq küş-jıgerdı jalǧastyratynyn mälımdedı. Osy oraida ol juyrda Niu-Iorkte Germaniia syrtqy ıster ministrı Iohann Vadeful men Resei syrtqy ıster ministrı Sergei Lavrov arasynda ötken kezdesudı eske aldy. Merstıŋ pıkırınşe, Reseidıŋ būl kezdesuge bergen reaksiiasy onyŋ äzırge «maŋyzdy kelıssözderge» müddelı emes ekenın körsetken.
Germaniiaǧa ekı kündık resmi saparmen barǧan Qasym-Jomart Toqaev Resei prezidentımen öte jaqsy qarym-qatynasta ekenın aityp, Ukrainadaǧy soǧys turaly pıkırın tyŋdaǧany üşın Vladimir Putinge alǧys bıldırdı.
Toqaev būǧan deiın soǧysty «toqtata tūru» qajettıgın aityp, onyŋ sebepterın tolyq tüsıne bermeitının mälımdegen bolatyn. Berlinde ol soǧystyŋ jaqyn arada toqtaitynyn kütpeitının, alaida qaqtyǧysty uaqytşa toqtatu ony aiaqtauǧa jäne diplomatiialyq jolǧa köşuge alǧaşqy qadam boluy mümkın ekenın aitty.
«Ärine, Ukrainada bolyp jatqan oqiǧalar bärımızdı alaŋdatady», – dedı Qasym-Jomart Toqaev.
Ol Qazaqstannyŋ qaqtyǧys bastalǧannan berı BŪŪ Jarǧysynyŋ qaǧidattaryn, sonyŋ ışınde barlyq memlekettıı aumaqtyq tūtastyǧyn qūrmetteu ūstanymyn qoldap kele jatqanyn atap öttı. Būl ūstanym Germaniia prezidentı Frank-Valter Ştainmaiermen kezdesu qorytyndysy boiynşa qabyldanǧan bırlesken mälımdemede de körınıs tapqan.
Qasym-Jomart Toqaevtyŋ Berlinge saparynyŋ basty baǧyty Qazaqstan men Germaniia arasyndaǧy ekonomikalyq yntymaqtastyqty damytu boldy. Būl mäsele German-qazaq ekonomikalyq forumynda keŋınen talqylandy.
Qazırgı taŋda Qazaqstan Germaniiaǧa mūnai jetkızetın elder arasynda Norvegiia, AQŞ jäne Liviiadan keiıngı törtınşı orynda tūr. Soŋǧy tört jylda ekı el arasyndaǧy tauar ainalymy şamamen ekı esege ösıp, 8 milliard euroǧa jetken.
