1916 jylǧy Ūlt-azattyq köterılıstıŋ 110 jyldyǧyna orai Kegen audanyndaǧy Ereuıltöbe eskertkışı aldynda azattyq jolynda qūrban bolǧan babalar ruhyna taǧzym etılıp, gül şoqtary qoiyldy.
Eske alu şarasyna Kegen audany äkımınıŋ mındetın atqaruşy Mūhtar Batyrhanūly, audandyq mäslihat töraǧasy Almasbek Nūǧyman, audannyŋ bas imamy Äzım Satybaldyūly, mekeme basşylary, auyldyq okrug äkımderı, eŋbek ardagerlerı men audan tūrǧyndary qatysty.
Ereuıltöbe – halqymyzdyŋ azattyq jolyndaǧy arpalysyn aiǧaqtaityn, el tarihynda airyqşa orny bar qasiettı meken. Talai taǧdyrdyŋ kuäsı bolǧan būl kielı jerde el men jerdıŋ erkındıgı üşın atqa qonǧan erlerdıŋ ör ruhy men qaisarlyǧy bügıngı ūrpaqqa öşpes önege bolyp qaldy.
1916 jylǧy Ūlt-azattyq köterılısıne qatysqan bozdaqtardyŋ ruhyna audannyŋ bas imamy Äzım Satybaldyūly Qūran baǧyştady.
– Tarih özınıŋ kezeŋderımen halyqtyŋ jadynda saqtalady. 1916 jyly qasiettı Qarqara jailauynda ülken köterılıs boldy. Sol bır almaǧaiyp kezeŋde atqa qonǧan ata-babalarymyz el men jerdıŋ tūtastyǧyn qorǧaudy, ūrpaqtyŋ bolaşaǧyn aman saqtaudy qasiettı boryş sanady.
Olardyŋ erlıgı – azattyq jolyndaǧy tabandylyqtyŋ, eldık pen bırlıktıŋ jarqyn ülgısı, – dedı audandyq mäslihat töraǧasy Almasbek Nūǧyman kırıspe sözınde.
Taǧylymdy şara barysynda Raiymbek audanynyŋ Qūrmettı azamaty, eŋbek ardagerı Marat Taqabaev, audandyq ardagerler keŋesınıŋ töraǧasy Şyŋǧys Tūrsynov 1986 jyly Ereuıltöbede eskertkış ornatu turaly alǧaşqy ūsynystar aitylǧanyn, osy jolda köp jūmys atqarǧan Amangeldı Būqabaevtyŋ eŋbegıne keŋınen toqtaldy.
Būdan keiın taǧylymdy şara Qarqara auylyndaǧy Mädeniet üiınde jalǧasty. Jinalǧan köpşılık «Tarihqa – taǧylym, ūrpaqqa amanat» atty kıtap körmesın, «Qarqara järmeŋkesınıŋ jauhar jädıgerlerı» atty Kegen audandyq tarihi-ölketanu muzeiınıŋ ūiymdastyruymen ötkızılgen jyljymaly körmesın tamaşalady.
Sahna şymyldyǧy ūlt azattyq köterılısı tarihyn zertteuşı-jurnalist Saltanat Bakeevanyŋ arnaiy daiyndaǧan «1916 jyl. Azattyq jolyndaǧy küres» atty beinekörınısımen aşyldy.
"Bügıngı basqosudyŋ mänı erekşe. Būl – halqymyzdyŋ azattyq jolyndaǧy janqiiarlyq küresın ūlyqtap, el tarihynda öşpes ız qaldyrǧan taǧdyrly kezeŋge taǧzym etetın, ötkendı saralap, keiıngı ūrpaqqa taǧylym beretın maŋyzdy kün. Ötkenın tanyǧan halyq qana bügıngı künnıŋ qadırın bılıp, bolaşaǧyn baiandy ete alady. Qasiettı Qarqaranyŋ tarihy ūlyqtalyp, Ereuıltöbenıŋ eldık ruhy ūrpaqqa mäŋgılık önege bolsyn!" – dedı audan äkımınıŋ mındetın atqaruşy Mūhtar Batyrhanūly.
Ūlt-azattyq köterılısıne qatysuşynyŋ ūrpaǧy, belgılı teatr jäne kino akterı, «Qūrmet» ordenınıŋ iegerı Omar Qiqym, köterılıs kösemderınıŋ bırı Jaqypberdı Soltanbekūlynyŋ nemeresı Tūraǧaldy Töreqūlūly, eŋbek ardagerı Sabyr Dosymbekov söz söilep, 1916 jylǧy köterılıske qatysqan erlerdıŋ eldık jolyndaǧy erlıgı men qaisarlyǧy turaly oi-pıkırlerın ortaǧa saldy.
"1916 jylǧy köterılıstı eske alu – tarihty ūrpaqqa amanat etu. Bügıngı künge arnaiy beinekörınıs daiyndap keldım, qanşama tarihi derekterdı tyŋdadyŋyzdar. Bolaşaqta keŋ kölemde derektı film tüsıru oida bar. Bügınde Ūlt-azattyq köterılıstı jan-jaqty nasihattau kemşın qalyp barady. «Amangeldı» filmınen keiın osy taqyrypty qauzaityn tolyqmetrajdy film joqtyŋ qasy. Körşı qyrǧyz aǧaiyndar azattyq jolynda qūrban bolǧan bozdaqtar üşın «Ürkın» atty filmdı äldeqaşan tüsırıp qoiǧan. Mektepterde ölketanu sabaqtary jürgızılıp, oquşylardy Kegen audanyndaǧy arnaiy tarihi oryndarǧa, mūrajailarǧa ekskursiia jasatsa, bolaşaq ūrpaqtyŋ sanasyna tittei de bolsa patriottyq tärbienıŋ dänı sebıler edı", – degen Saltanat Äuelhanqyzy köterılıstıŋ maŋyzdylyǧy turaly baiandama jasady.
Tarihi-tanymdyq şara aiasynda Kegen halyq teatrynyŋ daiyndauymen jazuşy Mūhtar Äuezovtıŋ «Qily zaman» şyǧarmasy negızınde jazylǧan «Qyrǧyn» teatrlandyrylǧan qoiylymy köpşılık nazaryna ūsynyldy.
Şara soŋy QR Mädeniet salasynyŋ üzdıgı, dästürlı änşı Tıleules Qūrmanǧaliev, dästürlı änşı, respublikalyq jäne halyqaralyq baiqaulardyŋ laureaty Qairatbek Bektūrsyn jäne audan önerpazdary daiyndaǧan merekelık konsertke ūlasty.
Däuren ÄBUTÄLIPOV
