Memlekettıŋ berıktıgı tek myqty zaŋdarmen nemese tiımdı memlekettık apparatpen ǧana ölşenbeidı. Onyŋ eŋ basty körsetkışı - halyqtyŋ bilıkke degen senımı. Al būl senım azamattardyŋ öz pıkırınıŋ eskerıletınıne, dauysynyŋ şeşım qabyldau üderısıne yqpal etetınıne negızdeledı. Sondyqtan sailau - demokratiialyq qoǧamdaǧy eŋ maŋyzdy saiasi instituttardyŋ bırı ǧana emes, memleket pen qoǧam arasyndaǧy senımnıŋ basty tetıgı.
Bügınde Qazaqstan jaŋa saiasi damu kezeŋıne aiaq basty. Konstitusiialyq reformalardyŋ nätijesınde elde qoǧamdyq qatysu tetıkterı keŋeiıp, memlekettık instituttardyŋ mazmūny jaŋaruda. Osyndai maŋyzdy özgerısterdıŋ bırı - Qūryltai deputattaryn sailau. Būl tek jaŋa ökıldı organdy jasaqtau emes. Būl - qoǧamnyŋ saiasi erkın naqty ıske asyratyn, azamattardyŋ ünı memlekettık saiasattyŋ ajyramas bölıgıne ainalatyn tarihi kezeŋ.
Jaŋa Qazaqstannyŋ jaŋa saiasi kezeŋı
Täuelsızdıktıŋ alǧaşqy jyldary Qazaqstan üşın basty mındet - memlekettılıktı nyǧaitu, ekonomikany tūraqtandyru jäne egemendıktıŋ negızın qalyptastyru boldy. Sol kezeŋde memlekettık basqarudyŋ ortalyqtandyrylǧan modelı uaqyt talabyna sai şeşım retınde qyzmet ettı.
Alaida uaqyt özgerdı. Ekonomika damydy, azamattyq qoǧam küşeidı, halyqtyŋ saiasi belsendılıgı artty. Qoǧam endı tek memlekettık şeşımderdıŋ oryndaluyn ǧana emes, olardyŋ qabyldanu üderısıne de qatysudy talap ete bastady. Būl - demokratiialyq evoliusiianyŋ tabiǧi kezeŋı.
Soŋǧy jyldary jüzege asqan konstitusiialyq reformalar däl osy qoǧamdyq sūranystyŋ nätijesıne ainaldy. Olar memlekettık instituttardy jaŋǧyrtyp qana qoiǧan joq, azamattardyŋ el basqaru ısıne qatysu mümkındıgın aitarlyqtai keŋeittı. Qūryltai institutynyŋ qalyptasuy - osy özgerısterdıŋ eŋ maŋyzdy nätijelerınıŋ bırı.
Sailau – qoǧamnyŋ saiasi ünı
Qūryltai deputattaryn sailau däl osy qaǧidatty jaŋa deŋgeige köteredı. Ärbır berılgen dauys - belgılı bır saiasi kursqa körsetılgen qoldau ǧana emes. Ol azamattyŋ eldıŋ bolaşaǧyna, reformalardyŋ baǧytyna jäne memlekettık saiasattyŋ basymdyqtaryna qatysty ūstanymyn bıldıredı.
Osylaişa sailau qoǧamdaǧy ärtürlı pıkırlerdıŋ, äleumettık toptardyŋ jäne öŋırlık erekşelıkterdıŋ memlekettık basqaru jüiesınde körınıs tabuyna mümkındık beredı. Būl saiasi inkliuzivtılıktı arttyryp, qoǧamdyq sūranystyŋ institusionaldyq deŋgeide eskerıluıne jol aşady.
Ökıldı demokratiianyŋ mazmūny özgeredı
Qazırgı demokratiialyq memleketterde sailau tek bilıktı qalyptastyru räsımı emes. Ol qoǧam men memleket arasyndaǧy tūraqty bailanysty qamtamasyz etetın negızgı mehanizmge ainaldy.
Belgılı saiasattanuşylardyŋ pıkırınşe, XXI ǧasyrdaǧy tabysty memleketterdıŋ basty erekşelıgı - azamattardyŋ memlekettık şeşımderge tūraqty qatysuyna jaǧdai jasaityn instituttardyŋ boluy.
Qazaqstandyq saiasattanuşy Daniiar Äşımbaevjürgızılıp jatqan reformalardyŋ negızgı maqsaty memlekettık instituttardyŋ tiımdılıgımen qatar, qoǧamnyŋ senımın küşeitu ekenın bırneşe ret atap ötken. Onyŋ pıkırınşe, qoǧamdyq qatysudyŋ keŋeiuı basqaru sapasyn arttyryp, saiasi jüienıŋ ornyqtylyǧyn qamtamasyz etedı.
Al Armeniianyŋ Memlekettık basqaru jäne tūraqtylyq institutynyŋ jetekşısı Gevorg Melikian Qazaqstandaǧy saiasi jaŋǧyrudy baǧalai otyryp, sailauǧa bırneşe saiasi küştıŋ qatysuy saiasi bäsekelestıktıŋ keŋeiıp kele jatqanyn körsetetının aitqan bolatyn. Sarapşynyŋ pıkırınşe, azamattardyŋ taŋdau mümkındıgınıŋ artuy memlekettık instituttardyŋ legitimdılıgın küşeitıp, qoǧamdyq kelısımdı nyǧaitady.
Qoǧamdyq kelısımnıŋ jaŋa formulasy
Bügıngı taŋda qoǧamdyq tūraqtylyq tek ekonomikalyq ösımmen ǧana anyqtalmaidy. Onyŋ maŋyzdy ölşemderınıŋ bırı - azamattardyŋ memleketpen özara senımdı qarym-qatynasy.
Mıne, däl osy jerde Qūryltaidyŋ rölı erekşe baiqalady. Būl institut qoǧamdaǧy türlı äleumettık toptardyŋ, öŋırlerdıŋ, käsıbi qauymdastyqtardyŋ jäne azamattyq bastamalardyŋ ortaq pıkırın memlekettık deŋgeide toǧystyruǧa mümkındık beredı. Nätijesınde memlekettık saiasat qoǧamnyŋ naqty sūranysyna jaqyndai tüsedı.
Är dauys - el bolaşaǧyna qosylǧan üles
Sailaudyŋ eŋ ülken qūndylyǧy - onyŋ är azamatqa memleket taǧdyryna yqpal etu mümkındıgın beruınde.
Ärbır berılgen dauys jeke taŋdau ǧana emes. Ol -qoǧamdyq jauapkerşılıktıŋ körınısı. Ol - öz elıne degen senımnıŋ belgısı. Ol - Qazaqstannyŋ qandai baǧytpen damuy kerektıgı jönındegı azamattyq ūstanym.
Sondyqtan Qūryltai deputattaryn sailau tek kezektı elektoraldyq nauqan retınde qabyldanbauy tiıs. Būl -konstitusiialyq reformalardyŋ naqty ömırde jüzege asuynyŋ aiqyn körınısı, qoǧam men memleket arasyndaǧy jaŋa qoǧamdyq kelısımnıŋ qalyptasuy jäne ökıldı demokratiianyŋ sapalyq tūrǧydan jaŋa kezeŋge köterıluı.
Tarihi taŋdau
Qazaqstan özınıŋ täuelsızdık tarihynda bırneşe saiasi kezeŋnen öttı. Memlekettı qalyptastyru kezeŋı boldy, ekonomikany jaŋǧyrtu kezeŋı boldy. Endıgı mındet -azamattardyŋ memleket basqaruyna qatysu mädenietın küşeitu jäne memlekettık instituttardyŋ qoǧam aldyndaǧy jauapkerşılıgın jaŋa deŋgeige şyǧaru.
Qūryltai deputattarynyŋ sailauy - däl osy ūzaq merzımdı strategiialyq maqsatqa bastaityn maŋyzdy qadam.
Öitkenı quatty memleket tek küştı instituttarǧa ǧana emes, sol instituttarǧa senetın qoǧamǧa süienedı. Al qoǧamnyŋ senımı eŋ aldymen aşyq, ärı ädıl sailau arqyly qalyptasady.
Sondyqtan Qūryltai sailauy - tek jai ǧana saiasi nauqan emes. Būl - Qazaqstannyŋ jaŋa saiasi mädenietın qalyptastyratyn, qoǧamdyq konsensusty nyǧaitatyn jäne azamattardyŋ memleket taǧdyryna ortaq jauapkerşılıgın arttyratyn tarihi beles.
