Qaraǧandy oblysyndaǧy kielı Taldy alqabynda halyqaralyq simpozium öttı. Ǧylymi forumǧa Qazaqstan, Türkiia, Germaniia, Majarstan jäne Reseiden kelgen zertteuşıler qatysty.
Ǧalymdar Ūly dalany ejelgı däuırde mekendegen halyqtar turaly tyŋ derekterdı ūsynyp, Taldy öŋırınıŋ älı de talai qūpiia men jaŋalyqtyŋ kıltın saqtap otyrǧanyn atap öttı.
Baiandamalardyŋ bırı qazırgı Ortalyq Qazaqstan aumaǧynda bırneşe myŋ jyl būryn ömır sürgen adamdarǧa arnaldy. Türkiialyq antropolog Nazly Aqbas alǧaş ret Taldy tarihi-arheologiialyq keşenınıŋ aumaǧyndaǧy Aqkezeŋ qorymynan tabylǧan adam süiekterın zertteu nätijelerın tanystyrdy.
Ǧalymdardyŋ anyqtauynşa, jerleu orny er adam men äielge tiesılı bolǧan. Qorym köne däuırdıŋ özınde tonalǧanyna qaramastan, süiek qaldyqtary ǧylymi taldau jasauǧa jetkılıktı deŋgeide saqtalǧan.
— Er adamnyŋ jambas jäne omyrtqa süiekterınen üzeŋgısız ūzaq uaqyt atqa mıngen adamdarǧa tän özgerıster anyqtaldy. Süiekterdıŋ berıktıgı olardyŋ tabiǧi taǧammen qorektengenın de körsetedı, — dedı zertteuşı.
Nazly Aqbastyŋ pıkırınşe, Taldy alqaby älemdık ǧylym üşın jäne mädeni-tarihi dästürlerdı zertteu tūrǧysynan erekşe qūndylyqqa ie.
Simpoziumda köterılgen taqyryptar auqymy keŋ boldy. Qatysuşylar antropologiia, arheologiia, arheobotanika jäne arheometriia salalaryndaǧy zertteulerdı talqylady.
Äl-Farabi atyndaǧy Qazaq ūlttyq universitetınıŋ arheology, professor Madiiar Eleuov Qazaqstannyŋ arheologiialyq mūrasyn saqtau mäselelerıne toqtaldy.
Akademik E. A. Böketov atyndaǧy Qaraǧandy zertteu universitetı janyndaǧy «Saryarqa» arheologiialyq institutynyŋ direktory Aleksei Kukuşkin Taldy tarihi-arheologiialyq parkınıŋ aumaǧyndaǧy qola däuırı eskertkışterın zertteu nätijelerın tanystyrdy.
Majarstandyq müsınşı-restavrator Emeşe Anna Gabor Altyn Orda däuırındegı adamdardyŋ bet-beinesın qalpyna keltıru täjıribesımen bölısse, Maks Plank institutynyŋ paleobotanigı Basira Mir arheologiia men botanika toǧysyndaǧy zertteuler turaly baiandady.
Taldy aumaǧynda jazǧy dalalyq mausym da bastaldy.
Qazba jūmystary äigılı Qarajartas piramidasynyŋ maŋynda jürgızılude.
Zertteuşıler orta qola däuırıne jatatyn qorymdy zerttep, alǧaşqy nätijelerın ūsyndy.
— Qazba barysynda paleoantropologiialyq materialdar — adam süiekterınıŋ qaldyqtary, sondai-aq qūmyra türındegı keramikalyq ydystar tabyldy. Ökınışke qarai, negızgı jerleu qūrylystary köne zamanda-aq tonalǧan. Degenmen anyqtalǧan jädıgerler qoldaǧy ǧylymi derekter qoryn tolyqtyryp, zertteuşılerge jaŋa tūjyrymdar jasauǧa mümkındık beredı, — dedı arheolog, PhD doktory Aibar Qasenalin.
Simpozium aiasynda Taldy alqabynan tabylǧan arheologiialyq oljalardyŋ körmesı ūiymdastyryldy.
Qaraǧandy oblystyq tarihi-ölketanu mūrajaiy saq qazany, köne qanjar, äşekei būiymdar men köşpelılerdıŋ tūrmystyq zattaryn köpşılık nazaryna ūsyndy.
Öŋırdıŋ basqa mūrajailarynan äkelıngen jädıgerler de keluşılerdıŋ qyzyǧuşylyǧyn tudyrdy. Şet audandyq arheologiialyq-etnografiialyq muzeiı ūsta Ärın Tūrmaǧambetūlynyŋ dombyrasyn jäne Reseiden Qazaqstanǧa qaitarylǧan, jartylai asyl tastarmen äşekeilengen er-toqymdy tanystyrdy.
