Işkı ıster ministrlıgı elımızde kımder qylmystyq jäne äkımşılık amnistiiaǧa ılıguı mümkın ekenın tüsındırdı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı Polisia.kz-ke sılteme jasap.
«Jaŋa Konstitusiianyŋ qabyldanuyna bailanysty Memleket basşysy qylmystyq jäne äkımşılık amnistiia jürgızudı bastama ettı. Qazaqstannyŋ konstitusiialyq damuynyŋ jaŋa kezeŋı ädılettılık, gumanizm jäne adamnyŋ qadır-qasietın qūrmetteu qaǧidattaryn bekıtıp, būl eldıŋ qūqyqtyq jüiesın odan ärı jaŋǧyrtudyŋ maŋyzdy negızı boldy»,– delıngen habarlamada.
Ministrlık täuelsız Qazaqstan tarihynda äkımşılık amnistiia alǧaş ret ötkızılgelı otyrǧanyn mälımdedı. IIM jelısı boiynşa qylmystyq amnistiia qylmystyq terıs qylyqtar men onşa auyr emes qylmystar jasaǧan adamdarǧa qoldanylady. Sondai-aq ol auyrlyǧy ortaşa qylmystar üşın sottalǧan, zalal keltırılmegen nemese tolyq ötelgen jaǧdaida qoldanyluy mümkın. Adamdardyŋ jekelegen sanattary üşın qylmystyŋ auyrlyǧyna jäne sottalǧannyŋ tärtıbıne bailanysty jaza merzımın qysqartu közdelgen.
«Qylmystyq amnistiia şaralary 15 myŋnan astam adamǧa, sonyŋ ışınde tüzeu mekemelerındegı 1,5 myŋ sottalǧanǧa qatysty boluy mümkın. Zaŋ jobasy belgılengen normalardy saqtauǧa jäne zaŋǧa baǧynatyn ömır saltyn ūstanuǧa daiyn ekenın däleldegen azamattardy qoǧamǧa qaitaruǧa jaǧdai jasauǧa baǧyttalǧan. Sonymen qatar amnistiia ötkızu qoǧamdyq qauıpsızdıkke qauıp töndırmeidı, sebebı zaŋ jobasynda naqty şekteuler men erekşelıkter közdelgen. Amnistiianyŋ küşı terroristık, ekstremistık jäne sybailas jemqorlyq qylmystar, ūiymdasqan qylmystyq toptardyŋ qūramynda jasalǧan äreketter, azaptau, sondai-aq jynystyq tiıspeuşılıkke qarsy qylmystar, äsırese kämeletke tolmaǧandarǧa qatysty jasalǧan qylmystardy jasaǧan adamdarǧa qoldanylmaidy. Būdan bölek, amnistiia residiv jaǧdailarynda qoldanylmaidy. Osylaişa qūjat auyr jäne qoǧamǧa qauıptı äreketter üşın jauapkerşılıktıŋ būltartpastyǧy qaǧidatyn saqtaidy: qūqyq būzuşylyq qaita jasalǧan jaǧdaida jauapkerşılık şaralary jalpy negızderde qoldanylady»,–dedı IIM zaŋ men norma şyǧarmaşylyǧyn üilestıru departamentı bastyǧynyŋ orynbasary Ermek Şülden.
Öz kezegınde keŋ auqymdy äkımşılık amnistiia 15 memlekettık organnyŋ qūzyretıne jatatyn Äkımşılık qūqyq būzuşylyq turaly kodekstıŋ 263 babyn qamtidy. Äkımşılık amnistiia aiasynda azamattardy, jeke käsıpkerlerdı, sondai-aq jeke praktikamen ainalysatyn adamdardy (notariustar, advokattar, jeke sot oryndauşylardy) 2026 jylǧy 17 nauryz saǧat 24:00-ge deiın jasalǧan qūqyq būzuşylyqtar üşın oryndalmaǧan äkımşılık aiyppūldardan bosatu közdeledı. Būl şara halyq pen käsıpkerlık subektılerınıŋ qarjylyq jüktemesın azaituǧa, sondai-aq olardyŋ odan ärı ekonomikalyq belsendılıgın yntalandyruǧa baǧyttalǧan. Tek IIM jelısı boiynşa būl şara 17 mlrd teŋgeden astam somaǧa şamamen 1 mln äkımşılık aiyppūldy qamtidy.
«Būl rette äkımşılık amnistiia teŋgerımdı sipatqa ie jäne adamdardyŋ ömırı men qoǧamdyq tärtıpke qauıp töndıretın qūqyq būzuşylyqtarǧa qoldanylmaidy. Olardyŋ qatarynda qaru men esırtkınıŋ zaŋsyz ainalymy, jol jürısı qaǧidalaryn öreskel būzu (mas küide kölık jürgızu, qarsy jolaqqa şyǧu jäne jürgızuşı kuälıgınen aiyruǧa äkep soqqan basqa da būzuşylyqtar), sondai-aq qaitalanǧan qūqyq būzuşylyqtar men sottar qaraityn ıster bar. Osylaişa äkımşılık amnistiia jürgızu qoldanystaǧy baqylau tetıkterıne jäne qoǧamdyq qauıpsızdık deŋgeiıne terıs äser etpeidı. Joldarda jäne qoǧamdyq oryndarda qūqyqtyq tärtıptı saqtaudy baqylau tolyq kölemde saqtalady»,– dedı spiker.
Qazırgı uaqytta qūjat QR Parlamentı Mäjılısınıŋ qarauynda.
