«Sūŋqar» («Soiuz-5») zymyran-tasyǧyşynyŋ alǧaşqy synaqtyq ūşyrylymy taǧy da keiŋnge qaldy. Endı 26 säuırge deiıngı uaqytta jüzege asyru josparlanyp otyr, dep habarlaidy “Adyrna” ūlttyq portaly QazTAG-qa sıltep.
«Būǧan deiın 13–16 säuırge josparlanǧan ūşyrylymnyŋ rezervtık künderın 26 säuırge deiın şegeru starttyq keşennıŋ jabdyqtary men zymyran-tasyǧyş jüielerın qosymşa tekseru qajettılıgıne bailanysty. Qajettı tekseruler jürgızılıp, eskertuler joiylǧannan keiın, ūşyrylym künı turaly şeşımdı Memleketaralyq komissiia qabyldaidy», — dep habarlady ǧaryş ailaǧyndaǧy derekköz.
Eske sala keteiık, bastapqyda «Sūŋqar» zymyranyn 27 nauryzda ūşyru josparlanǧan bolatyn. Alaida tehnikalyq sebepterge bailanysty ūşyru künı rezervtık künderge auystyryldy.
31 nauryzda paidaly jüktemenıŋ maketımen bırge «Sūŋqar» zymyrany №42 alaŋdaǧy qūrastyru-synaq korpusynan temırjol arqyly şyǧarylyp, №45 alaŋdaǧy ūşyru qondyrǧysyna jetkızılıp, tık küide ornatyldy.
«Bäiterek» ǧaryştyq zymyran keşenı — Qazaqstan men Reseidıŋ bırlesken jobasy. Ol «Baiqoŋyr» keşenınde ekologiialyq taza otyn komponentterın paidalanatyn zymyrandarmen ǧaryşqa ūşyru jūmystaryn jürgızuge arnalǧan jerüstı infraqūrylymdy qūrudy közdeidı. Joba 2004 jyly qūrylǧan, al 2005 jyly sol kezdegı Qazaqstan Prezidentı Nūrsūltan Nazarbaev pen Resei prezidentı Vladimir Putinnıŋ Baiqoŋyrǧa sapary kezınde resmi türde ıske qosylǧan.
Bastapqyda «Angara» zymyran-tasyǧyşyn paidalanu josparlanǧan, al oǧan arnalǧan ūşyru keşenın №200 alaŋdaǧy būrynǧy «Proton» zymyranynyŋ №40 ūşyru qondyrǧysynyŋ ornynda salu közdelgen edı.
Keiın Resei josparyn özgertıp, qūrylys üşın №250 alaŋdaǧy būryn «Energiia» zymyranyn synauǧa arnalǧan ämbebap stend-start ornyn ūsyndy. Alaida būl joba da jüzege aspady.
Keiınırek «Zenit» zymyrandaryn ūşyru baǧdarlamasy aiaqtalǧan soŋ, №42 alaŋdaǧy qūrastyru-synaq korpusy men №45 alaŋdaǧy ūşyru keşenın qamtityn barlyq jerüstı infraqūrylym «Baiqoŋyr» keşenın Resei Federasiiasynyŋ jalǧa alu kelısımınen şyǧarylyp, Qazaqstan tarapyna — «Bäiterek» bırlesken käsıpornyna berıldı.
«Angara» zymyranynyŋ ornyna, oǧan arnalǧan ūşyru keşenınıŋ qūrylysy bastalmaǧandyqtan, jaŋa «Sūŋqar» zymyran-tasyǧyşy bekıtıldı. Būl zymyran üşın «Zenit» keşenınen qalǧan infraqūrylymdy belgılı bır jaŋǧyrtular arqyly paidalanuǧa mümkındık boldy.
«Sūŋqar» zymyran-tasyǧyşy — orta klasty ekı satyly zymyran. Ol Reseidegı «RKS Progress» aksionerlık qoǧamynda öndırıledı.
Tehnikalyq sipattamalary: zymyrannyŋ biıktıgı — bas qaptamasyna bailanysty 58,8 m nemese 65,2 m; diametrı — 4,1 m; ūşyru massasy — 526–531 tonna; tömengı Jer orbitasyna şyǧaratyn paidaly jük massasy — 17,4 tonna; geostasionarlyq orbitaǧa — 2,5 tonna.
Qoldanylatyn otyn men totyqtyrǧyş — ekologiialyq qauıpsız naftil (kerosin türı) jäne sūiyq ottegı.
Būǧan deiın reseilık BAQ-tyŋ zymyran atauyna qatysty pıkır jariialaǧan edık. Al byltyr Baiqoŋyrdaǧy Gagarin start alaŋynyŋ ornynan köne örkeniet oşaǧy tabylǧany habarlanǧan bolatyn.
