«Ädılettı jäne Progressivtı Qazaqstannyŋ Halyqtyq Konstitusiiasy üşın!» Jalpyūlttyq koalisiiasy Mäjılıs töraǧasy Erlan Qoşanovtyŋ jetekşılıgımen Qaraǧandy oblysyna bardy. Jūrtşylyqpen, professorlyq-oqytuşylyq qūrammen, studenttermen, şahterlermen, mädeniet qairatkerlerımen, jergılıktı mädeni qauymdastyq pen auyl tūrǧyndarymen kezdesulerde qaraǧandylyqtar jaŋa Ata zaŋdy qoldaityndyqtaryn bıldırdı.
Jaŋa Konstitusiia normalary jönındegı talqylau Qaraǧandy oblysynyŋ jūrtşylyǧymen jäne Qazaqstan halqy Assambleiasynyŋ ökılderımen kezdesuden bastaldy. Dostyq üiınde qoǧam qairatkerlerı, etnomädeni bırlestıkter ökılderı, mäslihat deputattary jäne pıkır köşbasşylarynan qūralǧan 200-ge tarta adam jinaldy.
Kezdesudıŋ negızgı taqyryptary – bilıktıŋ barlyq tarmaǧyn jaŋartu, etnosaralyq beibıtşılık mäselelerı, qazırgı qoǧamdyq kelısım instituttarynyŋ transformasiiasy jäne jaŋa konsultativtık organ – Halyq keŋesın qūru boldy. Mäjılıs töraǧasy Erlan Qoşanov jaŋa Konstitusiianyŋ qūndylyqtary qoǧamdy ädıldık, zaŋdylyq jäne barlyq azamattarǧa teŋ mümkındıkter siiaqty aiqyn jäne tüsınıktı basymdyqtar negızınde bırıktıretının atap öttı.
– Täuelsızdıktı saqtau men nyǧaitu jolyndaǧy basty mındet – memleketımızdıŋ ışkı tūraqtylyǧyn jäne tūtastyǧyn qamtamasyz etu. Būl mäsele jaŋa Ata zaŋ jobasynda naqty körsetılgen. Onda bilık instituttarynyŋ qūzyretterı men funksiialary aiqyn ärı naqty belgılenıp, olardyŋ arasyndaǧy teŋgerım tolyq saqtalǧan. Jaŋa Konstitusiiaǧa säikes, Qazaqstanda Prezidenttık basqaru formasy saqtalady. Memleket basşysy Konstitusiianyŋ kepılı bolyp, memlekettık apparattyŋ üzdıksız, üilesımdı ärı jüielı jūmysyn qamtamasyz etedı, – dedı Erlan Qoşanov.
Mäjılıs töraǧasy atap ötkendei, jaŋa Konstitusiia prezidenttık reformalar baǧytynyŋ jüielı ıske asyryluy men keŋ auqymdy qoǧamdyq talqylaudyŋ nätijesı boldy. Ata zaŋ elımızdıŋ barlyq azamattaryna tyŋ mümkındıkter aşady jäne saiasi jüienıŋ barlyq qūrylymyn qoǧamnyŋ eŋ özektı sūranystaryna säikes qaita jükteidı.
Qazaqstan halqy Assambleiasy qyzmetınıŋ transformasiiasy turaly söz qozǧalǧanda koalisiia müşelerı Assambleianyŋ tūraqtylyqty qamtamasyz etıp, etnosaralyq kelısımdı nyǧaituda maŋyzdy tarihi röl atqarǧanyn atap öttı. Prezident ūsynǧan jaŋa institut – Halyq keŋesı halyq bırlıgın nyǧaitudaǧy jaŋa qadam bolyp, etnomädeni bırlestıkterdıŋ ökılderın, mäslihat deputattaryn jäne azamattyq sektor ökılderın bırıktıruge tiıs.
Qazaqstan halqy Assambleiasy Töraǧasynyŋ orynbasary Marat Äzılhanov öz sözınde Halyqtyq Konstitusiia qoǧamdyq kelısım, halyq bırlıgı jäne etnosaralyq dialog qaǧidattaryn nyǧaitatynyn atap öttı. Onyŋ aituynşa, qūjat «bız ärtürlımız, bıraq teŋbız» qaǧidatyn bekıtıp, etnosyna nemese öŋırıne qaramastan barşa azamattardyŋ mümkındıkterınıŋ teŋdıgıne kepıldık beredı.
Aimaqtyq koalisiia müşesı jäne «Vainah» bırlestıgınıŋ töraǧasy Uvais Djanaev Qaraǧandy tarihi tūrǧyda köpetnosty öŋır ekenın atap öttı. Qazırgı uaqytta mūnda 60-tan astam etnomädeni bırlestık jūmys ısteidı. Ol jaŋa buyn Assambleia müşelerınıŋ qoǧamdyq jūmysqa belsene aralasatynyna toqtaldy. Sonymen qatar jaŋa Konstitusiia jobasyn qoldaitynyn bıldırdı, Halyq keŋesınıŋ qūryluyna erekşe nazar audardy. Būl köpūltty öŋırlerdıŋ erekşelıkterın eskeruge jäne qoǧam men memleket arasyndaǧy dialogty küşeituge mümkındık beredı.
Mazmūndy äŋgıme E.A.Böketov atyndaǧy Qaraǧandy Ūlttyq zertteu universitetınde ziialy qauym ökılderı, professorlyq-oqytuşylyq qūram jäne student jastar arasynda jalǧasty. Talqylauǧa şamamen 500 adam qatysty. Aşyq formattaǧy dialog qatysuşylarǧa jaŋa Konstitusiiany qabyldaudyŋ tarihi maŋyzdylyǧy, bılım beru jüiesınıŋ bolaşaǧy, jastar men intellektualdy eŋbektıŋ el damuyna qosatyn rölı jönınde pıkır almasuǧa mümkındık berdı.
Kezdesude Mäjılıs deputaty Ashat Aimaǧambetov pen Ǧylym jäne joǧary bılım ministrı Saiasat Nūrbek jaŋa Ata zaŋ jobasynda el damuynyŋ basym baǧyttary retınde alǧaş ret ǧylym men bılım bekıtılgenın atap öttı. Būl – Qazaqstannyŋ bolaşaqta bılım men aǧartuǧa negızdelgen, intellektualdy jäne bılımdı ūlt qūru jolyn taŋdaǧanynyŋ aiqyn körınısı.
Koalisiia müşelerı qoǧamda jaŋa Konstitusiia jobasynyŋ mazmūny turaly tereŋ pıkır qalyptastyruşy retınde oqytuşylar men akademiialyq qauymdastyqtyŋ rölın erekşe atap öttı. Kezdesu barysynda qatysuşylar būl qūjat Qazaqstannyŋ ornyqty damuy üşın jaŋa negız qalyptastyratynyn, onda bılım beru, ǧylymi-zertteu qyzmetı, ǧylymi jobalar men innovasiialyq bastamalardy qoldau basym baǧyttarǧa ainalatynyn aitty.
«Qarmet» käsıpornynda şahterler men metallurgterdıŋ käsıpodaq ūiymdarynyŋ basşylarymen jäne ökılderımen äŋgıme mazmūndy öttı. Käsıpodaq ökılderı jaŋa Konstitusiia mätınımen tanysqanyn jäne ondaǧy negızgı ideia – «Adam memleket üşın emes, memleket adam üşın» qaǧidasyn tolyq qoldaitynyn atap öttı. Eŋbek adamdarynyŋ pıkırınşe, qūjattaǧy negızgı basymdyqtar - tynyştyq pen tūraqtylyq, erteŋgı künge senım jäne otbasylarynyŋ amandyǧy men äl-auqaty bolyp otyr. Sondyqtan būl qūndylyqtardyŋ jaŋa Ata zaŋ jobasynda bekıtıluın olar zor yqylaspen qabyldady.
Aqyndar, jazuşylar men termeşılerdıŋ qatysuymen ötken dialog şyǧarmaşylyq mamandyqtardy qoldau, tarihi dästürlerdı saqtau jäne mädeni mūrany jaŋa Konstitusiiada bekıtu mäselelerıne baǧyttaldy.
Koalisiia müşelerı ziialy qauym nazaryn aldaǧy referendumnyŋ tarihi maŋyzdylyǧyna audardy. Jaŋarǧan Ata zaŋdaǧy özektı jaŋaşyl normalar Ūly Dalanyŋ myŋjyldyq tarihynyŋ sabaqtastyǧyn saqtauǧa, jalpyūlttyq qūndylyqtardy ılgerıletuge, tatulyq pen bırlıktı nyǧaituǧa, sondai-aq ǧylym, bılım, innovasiialar men ziiatkerlık salanyŋ damuyn konstitusiialyq deŋgeide qoldauǧa baǧyttalǧany atap ötıldı.
Jalpyūlttyq koalisiianyŋ sapary Būqar-Jyrau audanyna qarasty Gagarin auylynda öz märesıne jettı. Mūnda auyl tūrǧyndary – qandastar, qarttar, jastar, belsendı azamattarmen kezdesu öttı.
Talqylaudyŋ basty taqyryby Ata zaŋnyŋ jaŋa redaksiiasynda adamnyŋ ömırı men qadır-qasietınıŋ eŋ joǧary qūndylyq retınde bekıtıluı boldy. Būl barlyq azamattardyŋ bılım aluyn, medisinalyq qyzmetpen qamtyluyn jäne äleumettık qorǧaluyn qamtamasyz etedı. Auyl tūrǧyndaryn äsırese osy qūqyqtardy ıske asyru üşın memleket auyldy damytudy, agrarşylardy, käsıpkerlerdı jäne jastardy qoldaudy öz mındettene alǧany quantty. Auyl tūrǧyndary üşın maŋyzdy normalardyŋ bırı – adami kapitaldy bılım, ǧylym jäne innovasiialar arqyly damytu boldy.
Barlyq kezdesulerdıŋ qorytyndysy boiynşa Qaraǧandy oblysy tūrǧyndary jaŋa Konstitusiia jobasyna qoldau bıldırıp, referendumǧa qatysu eldıŋ aldaǧy baǧytyn qalyptastyratyn maŋyzdy qadam ekenın atap öttı.
