Jaŋa Konstitusiiada otbasy men neke ūǧymdaryn küşeitıp, tek qana er men äieldıŋ arasyndaǧy teŋ, erkın jäne özara jauapkerşılıkke negızdelgen qūndylyq retınde naqty bekıtu kerek. Būl ūsynysty Parlament Mäjılısınıŋ deputaty Elnūr Beisenbaev Konstitusiialyq reforma jönındegı komissiianyŋ alǧaşqy otyrysynda aitty.
Deputattyŋ aituynşa, Konstitusiia – jai ǧana qūqyqtyq normalar men baptardyŋ jiyntyǧy emes. Būl «Bız halyq retınde kımbız jäne elımızdıŋ bolaşaǧyn qalai elestetemız?» degen basty sūraqqa jauap beretın qūjat. Konstitusiiany jaŋartu kezınde otbasy jaily oi aitu – Qazaqstannyŋ bolaşaǧy turaly söz qozǧaumen teŋ.
«Qazaqtyŋ zaŋǧar jazuşysy Mūhtar Äuezovtyŋ «El bolamyn deseŋ, besıgıŋdı tüze» degen ataly sözın bılmeitın qazaq, estımegen jūrt joq. Besıgı tüzu eldıŋ erteŋı de nyq, ūrpaǧy da sanaly bolady. «Besıktı tüzeu» – bolaşaq aldyndaǧy tarihi jauapkerşılık. El bolamyz desek, eŋ äuelı ūrpaq tärbiesıne, ūlttyq sana men ruhani negızge airyqşa män beruımız kerek. Osy rette, halqymyzdyŋ bas qūjaty – Ata zaŋymyzda otbasy men neke siiaqty qasterlı ūǧymdardy küşeituımız kerek dep sanaimyn. Oǧan jauapty er men äieldıŋ rölın, olardyŋ jauapkerşılıgın, ara-qatynasyn naqty şegeleitın uaqyt keldı», – dedı Elnūr Beisenbaev.
Deputat dästürımızge terıs, adamzat bolmysyna, onyŋ tabiǧatyna qarama-qaişy qūndylyqtardy nasihattaityn jat äreketter qoǧamda az emes ekenın atap öttı. Būl jai ǧana tüitkıl emes, ūlttyŋ bolaşaǧyna qauıp töndıretın qūbylys.
«Sondyqtan ūlttyq bolmysymyzǧa sai keletın, Adam ata men Haua ananyŋ jaratylysyna tän dästürlı otbasylyq äke men ananyŋ zaŋdy ärı qūqyqtyq qarym-qatynastaryn Konstitusiiada naqty bekıtuımız qajet.Būl degenımız otbasylyq qūndylyqty saqtau, adal jaryna bergen serttı oryndau, ortaq balalardy dūrys tärbieleu arqyly – otbasy degen memlekettıŋ negızın qalaityn institutty berık aialau dep bılemın», – deidı deputat.
Eŋ bastysy – otbasyn saqtau men baqytty balalardy täribeleu jauapkerşılıgı boluǧa tiıs.
«Qazırgı Konstitusiiada otbasyny, ana men balany qorǧau kepıldıgı berılgen. Alaida onda eŋ maŋyzdysy – nekenıŋ naqty anyqtamasy joq. Al bügınde älemde negızgı ūǧymdardyŋ būlyŋǧyrlanuy tek otbasy institutynyŋ älsıreuıne ǧana emes, qoǧamnyŋ moraldyq baǧdarynan aiyryluyna da äkep soqqanyn körıp otyrmyz. Älemdık täjıribe memleketterdıŋ ärtürlı jolmen damitynyn körsetedı, alaida olardyŋ basym köpşılıgı otbasynyŋ strategiialyq maŋyzyn tereŋ tüsınedı. Köptegen elderdıŋ Konstitusiialarynda otbasy jäne er men äiel arasyndaǧy neke ūǧymdary naqty aiqyndalǧan. Tıptı basqaru jüiesı aluan türlı elderde otbasy keiıngı ysyrylatyn mäsele emes, qoǧamnyŋ ırgetasy retınde qarastyrylady», – dedı Mäjılıs deputaty.
Sondyqtan Ata zaŋda neke – tek er men äieldıŋ arasyndaǧy odaq ekenın, onyŋ balalar men memleketke bolaşaq syilaitynyn bekıtu ūsynyldy.
«Ärbır memlekettıŋ negızı – adam. Al dästürlı emes qūbylystar adam tabiǧatyna qarsy keledı. Mūnda bız būl sözdıŋ eŋ jaqsy maǧynasynda konservatorlar – dästürlerdı, adam tabiǧatyn jäne tarihtyŋ özı qalyptastyrǧan närselerdı qorǧauşylar boluymyz kerek. Sondyqtan Qazaqstan Konstitusiiasynda demografiiany, ūrpaqtar sabaqtastyǧyn jäne ūlttyq dästürlerdıŋ saqtaluyn qamtamasyz etetın baptar körınıs tabuy qajet», – deidı Elnūr Beisenbaev.
Spiker atap ötkendei, er men äiel arasyndaǧy nekede erıktılık pen teŋqūqyqtylyq qaǧidatyn bekıtu – qūr qaǧaz jüzındegı söz emes. Būl – Memleket basşysynyŋ Ädılettı Qazaqstan qūru strategiiasyn ıske asyru jolyndaǧy tübegeilı qadam.
«Bızdıŋ qoǧam kemsıtuşılıkten de, eskılıktıŋ sarqynşaqtarynan da tolyq aryluǧa tiıs. «Zaŋ men tärtıp» qaǧidaty sot zaldarynan nemese memlekettık organdarǧa jügınuden bastalmauy kerek. Ol ärbır üidıŋ tabaldyryǧynan bastaluy kerek. Teŋdıkke negızdelgen otbasy – salauatty azamattyq qoǧamnyŋ jalǧyz berık tıregı. Bız özgerısterden qoryqpaityn, öitkenı öz ruhani tamyryna süienetın zamanaui, örkeniettı jäne progressivtı memleket qūryp jatyrmyz. Ūly dala äielınıŋ joǧary märtebesın eske tüsıreiık: bügın osy normalardy engızu arqyly bız adamǧa qūrmet pen onyŋ qadır-qasietın joǧary qoiǧan ata-babalarymyzdyŋ eŋ ozyq dästürlerıne qaita oralyp otyrmyz. Ärbır jūbai üşın qūqyqtyq kepıldıkter jasap, bırlık, ädıldık pen zaŋdy eŋ joǧary qūndylyq dep bıletın ūlttyŋ berık negızın qalaimyz», – dedı Elnūr Beisenbaev.
