AQŞ İranǧa qatysty sanksiialar tızımın keŋeittı. Jaŋartylǧan tızımge 21 adam men ūiym engızıldı. AQŞ Qarjy ministrlıgınıŋ mälımetınşe, olar İran ükımetıne husitterdı («Ansar Alla») qarjylandyruǧa kömektesken, dep habarlaidy "Adyrna".
AQŞ vedomstvosynyŋ tüsındıruınşe, sanksiialar Tegeran men husitter arasyndaǧy qarjy arnalarynyŋ jolyn kesuge baǧyttalǧan. Būl top mūnai kontrabandasynan tüsetın tabysty (jylyna 2 mlrd dollardan astam) Qyzyl teŋızdegı sauda kemelerıne şabuyl jasauǧa paidalanady.
AQŞ Qarjy ministrlıgı husitterdıŋ jetekşılerı janarmaidy Iemen tūrǧyndaryna «şekten tys joǧary baǧamen» satyp, tüsken qarjyny zymyrandar men drondarǧa qajettı bölşekter satyp aluǧa jūmsaitynyn atap öttı.
«Husitter terroristık äreketter jasap, kommersiialyq kemelerge şabuyl jasau arqyly AQŞ-qa qauıp töndırıp otyr. Qarjy ministrlıgı būl terrorizmdı qamtamasyz etetın jelılerdı äşkereleu üşın barlyq qūraldy qoldanady», – dedı ministrlık basşysy Skott Bessent.
BAÄ aumaǧynda basty deldaldar retınde Al Sharafi Oil Companies Services, Adeema Oil FZC (iesı – Valid Fathi Salam Baidani) jäne Arkan Mars Petroleum DMCC kompaniialary ataldy. Olar İrannan qarjylai qoldau alyp, irandyq azamattarmen bailanysta bolǧan.
Sonymen qatar Alsaa Petroleum and Shipping FZC kompaniiasy (iesı – irandyq İmran Asgar) İran men husitterdıŋ mūnai qūrylymdary arasynda tölemder jürgızıp otyrǧan. Aqşa audarymdary üşın Dubaidaǧy aiyrbastau punktterı, mäselen, Janat Al Anhar paidalanylǧan.
Al New Ocean Trading FZE kompaniiasy husitterge logistikalyq qoldau körsetıp, olardyŋ baqylauyndaǧy aumaqtarǧa bailanys qūraldaryn, tehnikalyq basqaru jüielerın, kompiuterlerdı, būrǧylau jabdyqtaryn jäne elektr jüielerın jetkızgen.
Vedomstvo jariialaǧan relizde kontrabandalyq jelılerdıŋ Taiau Şyǧys pen Afrikadan tys baǧyttardy jiı ızdei bastaǧany, äsırese Ortalyq Aziia arqyly tranzit ūiymdastyruǧa talpynyp jatqany aitylǧan.
Vaşingtonnyŋ pıkırınşe, būl öŋır maŋyzdy logistikalyq toraptarǧa jaqyn ornalasqandyqtan, irandyq deldaldar üşın jaŋa basym baǧytqa ainalyp keledı.
Jasyryn tasymaldau üşın kürdelı shemalar qoldanyluda. Mysaly, Omanda 52 dana «Kornet» tankıge qarsy zymyrany tärkılengen. Olardy Iemenge jalǧan elektr generatorlarynyŋ ışıne jasyryp ötkızbek bolǧan.
Jaŋa şekteuler husitterdı äskeri jabdyqpen qamtityn logistikalyq tızbekterge de soqqy boldy. Sanksiialyq tızımge Barash Aviation jäne Sama Airline atty ekı äue kompaniiasy engızıldı. Olar jük tasymaldau üşın azamattyq ūşaqtardy satyp alyp, olardy köterılısşıler baqylauyndaǧy Sana äuejaiyna jetkızudı josparlaǧan.
AQŞ bilıgınıŋ mälımetınşe, būl mämılelerde deldal retınde reseilık käsıpker Viktor But qatysqan.
Viktor But «qaru-jaraq barony» retınde tanymal. Ol AQŞ-ta 2012 jyly zaŋsyz qaru saudasy üşın sottalǧan. Amerika türmesınde 10 jyl otyrǧannan keiın, 2022 jyldyŋ jeltoqsanynda ol basketbolşy Brittni Grainerge aiyrbastalyp bosatylǧan. 2024–2025 jyldary BAQ-ta onyŋ qaru satu kelısımderıne, sonyŋ ışınde iemendık husitterge bailanysty mämılelerge qaita aralasuy mümkın degen aqparattar tarai bastady.
Jaŋa sanksiialar Vaşingtonnyŋ qataŋ saiasatymen qatar qabyldanyp otyr. Būǧan deiın AQŞ prezidentı Donald Tramp İranmen de, AQŞ-pen de qatar sauda jasaityn kez kelgen elge 25 paiyzdyq baj salyǧyn engızu turaly jarlyqqa qol qoiǧan.
Qazaqstannyŋ Sauda jäne integrasiia ministrlıgı būl jaǧdaidy mūqiiat baqylap otyrǧanyn mälımdedı. Vedomstvo Tramptyŋ şeşımınen keiın Qazaqstan eksportyna tönuı mümkın täuekelderdı baǧalau üşın monitoring jürgızıp jatyr.
