اقش يرانعا قاتىستى سانكتسيالار ءتىزىمىن كەڭەيتتى. جاڭارتىلعان تىزىمگە 21 ادام مەن ۇيىم ەنگىزىلدى. اقش قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، ولار يران ۇكىمەتىنە حۋسيتتەردى («انسار اللا») قارجىلاندىرۋعا كومەكتەسكەن، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
اقش ۆەدومستۆوسىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، سانكتسيالار تەگەران مەن حۋسيتتەر اراسىنداعى قارجى ارنالارىنىڭ جولىن كەسۋگە باعىتتالعان. بۇل توپ مۇناي كونترابانداسىنان تۇسەتىن تابىستى (جىلىنا 2 ملرد دوللاردان استام) قىزىل تەڭىزدەگى ساۋدا كەمەلەرىنە شابۋىل جاساۋعا پايدالانادى.
اقش قارجى مينيسترلىگى حۋسيتتەردىڭ جەتەكشىلەرى جانارمايدى يەمەن تۇرعىندارىنا «شەكتەن تىس جوعارى باعامەن» ساتىپ، تۇسكەن قارجىنى زىمىراندار مەن دروندارعا قاجەتتى بولشەكتەر ساتىپ الۋعا جۇمسايتىنىن اتاپ ءوتتى.
«حۋسيتتەر تەرروريستىك ارەكەتتەر جاساپ، كوممەرتسيالىق كەمەلەرگە شابۋىل جاساۋ ارقىلى اقش-قا قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىر. قارجى مينيسترلىگى بۇل تەرروريزمدى قامتاماسىز ەتەتىن جەلىلەردى اشكەرەلەۋ ءۇشىن بارلىق قۇرالدى قولدانادى»، – دەدى مينيسترلىك باسشىسى سكوتت بەسسەنت.
ءباا اۋماعىندا باستى دەلدالدار رەتىندە Al Sharafi Oil Companies Services, Adeema Oil FZC (يەسى – ۆاليد فاتحي سالام بايداني) جانە Arkan Mars Petroleum DMCC كومپانيالارى اتالدى. ولار يراننان قارجىلاي قولداۋ الىپ، يراندىق ازاماتتارمەن بايلانىستا بولعان.
سونىمەن قاتار Alsaa Petroleum and Shipping FZC كومپانياسى (يەسى – يراندىق يمران اسگار) يران مەن حۋسيتتەردىڭ مۇناي قۇرىلىمدارى اراسىندا تولەمدەر جۇرگىزىپ وتىرعان. اقشا اۋدارىمدارى ءۇشىن دۋبايداعى ايىرباستاۋ پۋنكتتەرى، ماسەلەن، Janat Al Anhar پايدالانىلعان.
ال New Ocean Trading FZE كومپانياسى حۋسيتتەرگە لوگيستيكالىق قولداۋ كورسەتىپ، ولاردىڭ باقىلاۋىنداعى اۋماقتارعا بايلانىس قۇرالدارىن، تەحنيكالىق باسقارۋ جۇيەلەرىن، كومپيۋتەرلەردى، بۇرعىلاۋ جابدىقتارىن جانە ەلەكتر جۇيەلەرىن جەتكىزگەن.
ۆەدومستۆو جاريالاعان رەليزدە كونتراباندالىق جەلىلەردىڭ تاياۋ شىعىس پەن افريكادان تىس باعىتتاردى ءجيى ىزدەي باستاعانى، اسىرەسە ورتالىق ازيا ارقىلى ترانزيت ۇيىمداستىرۋعا تالپىنىپ جاتقانى ايتىلعان.
ۆاشينگتوننىڭ پىكىرىنشە، بۇل ءوڭىر ماڭىزدى لوگيستيكالىق توراپتارعا جاقىن ورنالاسقاندىقتان، يراندىق دەلدالدار ءۇشىن جاڭا باسىم باعىتقا اينالىپ كەلەدى.
جاسىرىن تاسىمالداۋ ءۇشىن كۇردەلى سحەمالار قولدانىلۋدا. مىسالى، وماندا 52 دانا «كورنەت» تانكىگە قارسى زىمىرانى تاركىلەنگەن. ولاردى يەمەنگە جالعان ەلەكتر گەنەراتورلارىنىڭ ىشىنە جاسىرىپ وتكىزبەك بولعان.
جاڭا شەكتەۋلەر حۋسيتتەردى اسكەري جابدىقپەن قامتيتىن لوگيستيكالىق تىزبەكتەرگە دە سوققى بولدى. سانكتسيالىق تىزىمگە Barash Aviation جانە Sama Airline اتتى ەكى اۋە كومپانياسى ەنگىزىلدى. ولار جۇك تاسىمالداۋ ءۇشىن ازاماتتىق ۇشاقتاردى ساتىپ الىپ، ولاردى كوتەرىلىسشىلەر باقىلاۋىنداعى سانا اۋەجايىنا جەتكىزۋدى جوسپارلاعان.
اقش بيلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، بۇل مامىلەلەردە دەلدال رەتىندە رەسەيلىك كاسىپكەر ۆيكتور بۋت قاتىسقان.
ۆيكتور بۋت «قارۋ-جاراق بارونى» رەتىندە تانىمال. ول اقش-تا 2012 جىلى زاڭسىز قارۋ ساۋداسى ءۇشىن سوتتالعان. امەريكا تۇرمەسىندە 10 جىل وتىرعاننان كەيىن، 2022 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ول باسكەتبولشى بريتتني گراينەرگە ايىرباستالىپ بوساتىلعان. 2024–2025 جىلدارى باق-تا ونىڭ قارۋ ساتۋ كەلىسىمدەرىنە، سونىڭ ىشىندە يەمەندىك حۋسيتتەرگە بايلانىستى مامىلەلەرگە قايتا ارالاسۋى مۇمكىن دەگەن اقپاراتتار تاراي باستادى.
جاڭا سانكتسيالار ۆاشينگتوننىڭ قاتاڭ ساياساتىمەن قاتار قابىلدانىپ وتىر. بۇعان دەيىن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانمەن دە، اقش-پەن دە قاتار ساۋدا جاسايتىن كەز كەلگەن ەلگە 25 پايىزدىق باج سالىعىن ەنگىزۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعان.
قازاقستاننىڭ ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى بۇل جاعدايدى مۇقيات باقىلاپ وتىرعانىن مالىمدەدى. ۆەدومستۆو ترامپتىڭ شەشىمىنەن كەيىن قازاقستان ەكسپورتىنا ءتونۋى مۇمكىن تاۋەكەلدەردى باعالاۋ ءۇشىن مونيتورينگ جۇرگىزىپ جاتىر.
