Qazaqstannyŋ Energetika ministrlıgı elde benzin baǧasy Reseidegıdei deŋgeige jetedı degen aqparatqa qatysty tüsınıkteme berdı, dep habarlaidy "Adyrna"ūlttyq portaly Tengrinews.kz redaksiiasyna sıltep.
Ötken aptada bırqatar BAQ pen Telegram-arnalarda jeltoqsan aiynda Joǧary Euraziialyq ekonomikalyq keŋes otyrysynda mūnai men mūnai önımderınıŋ ortaq naryǧyn qalyptastyru turaly kelısımge qol jetkızılgenı jönınde aqparat taraǧan. Atalǧan kelısım 2027 jylǧy 1 qaŋtardan bastap küşıne enbek. Osyǧan bailanysty Qazaqstandaǧy janarmai baǧasy EAEO-ǧa müşe özge elderdegı baǧamen teŋesuı mümkın degen boljam aitylǧan.
Aita ketsek, Joǧary Euraziialyq ekonomikalyq keŋes – Euraziialyq ekonomikalyq odaqtyŋ (EAEO) eŋ joǧarǧy organy. Ol Belarus, Qazaqstan, Resei, Armeniia jäne Qyrǧyzstan memleket basşylaryn bırıktıredı. Keŋes strategiialyq şeşımder qabyldap, integrasiialyq üderısterdı basqarady. Keŋes kemınde jylyna bır ret jinalady, al konsensus negızınde qabyldanǧan şeşımder barlyq müşe memleketter üşın mındettı bolyp tabylady.
Tengrinews.kz redaksiiasy būl mäselege qatysty Qazaqstannyŋ Energetika ministrlıgınen resmi pıkır sūrady. Vedomstvo ökılderı qazırgı uaqytta Qazaqstanda Aİ-92 markaly benzin baǧasyn köteruge moratorii küşınde ekenın eske saldy. Būl şara infliasiiany tejeu maqsatynda engızılgen.
«Janarmai baǧasynyŋ kürt qymbattauy kütılmeidı, jaǧdai memlekettıŋ baqylauynda», – dedı Energetika ministrınıŋ keŋesşısı, resmi ökıl Äsel Serıkpaeva.
Ministrlık 2027 jyldan bastap EAEO aiasynda mūnai men mūnai önımderınıŋ ortaq naryǧy qūrylatynyn rastady, alaida būl üderıs kezeŋ-kezeŋımen jüzege asatynyn atap öttı.
«Būl jerde äŋgıme zaŋnamalardy üilestıru turaly bolyp otyr, al baǧanyŋ özge eldermen bırden ärı avtomatty türde teŋesuın bıldırmeidı. Kez kelgen integrasiialyq üderıste ūlttyq müdde men Qazaqstan azamattarynyŋ äleumettık jaǧdaiy basty nazarda bolady. Sonymen qatar naryqtyŋ obektivtı faktorlaryn da eskermeuge bolmaidy. Körşıles eldermen baǧa aiyrmaşylyǧynyŋ ülken boluy arzan janarmaidyŋ zaŋsyz syrtqa şyǧaryluyna, iaǧni “sūr” eksportqa äkeluı mümkın. Būl ışkı naryqta jasandy tapşylyq qaupın tudyrady», – dep tüsındırdı vedomstvoda.
Ministrlıktıŋ mälımetınşe, qazırgı «tömen baǧalar» salanyŋ investisiialyq mümkındıkterın şektep otyr. Al mūnai öŋdeu salasyna Şymkent, Atyrau jäne Pavlodar mūnai öŋdeu zauyttaryn keŋeituge, sondai-aq jaŋa, törtınşı mūnai öŋdeu zauytyn saluǧa qarjy qajet.
«Moratorii aiaqtalǧannan keiın naryqtyq baǧa belgıleuge köşu bırtındep jürgızıledı. Barlyq şeşımder naqty ekonomikalyq jaǧdai men halyqtyŋ tabys deŋgeiın eskere otyryp qabyldanady. Tūtynuşylar üşın şoktyq ssenariilerge jol berılmeidı», – dep uäde berdı ministrlık.
Būǧan deiın Energetika ministrı Erlan Aqkenjenov Aİ-92 benzinı, dizel otyny jäne sūiytylǧan gaz baǧasy 2026 jyldyŋ nauryz aiynyŋ soŋyna deiın özgermeitının mälımdegen bolatyn. Al baǧa rettelmeitın benzin türlerı boiynşa qymbattau boluy mümkın ekenın joqqa şyǧarmady.
Sonymen qatar ministrlık naryq subektılerı tarapynan negızsız baǧa ösımı anyqtalǧan jaǧdaida tiıstı şaralar qoldanylatynyn eskerttı.
Al mūnai naryǧynyŋ sarapşysy Oleg Chervinskii Qazaqstanda benzin men dizel otynynyŋ baǧasy 2026 jyldyŋ soŋyna deiın qymbattauy yqtimal ekenın aitqan.
Sarapşynyŋ aituynşa, 2026 jyl janar-jaǧarmai baǧasy salystyrmaly türde tömen saqtalatyn soŋǧy jyl boluy mümkın. Baǧanyŋ ösuıne negızgı sebep – 2027 jylǧy 1 qaŋtardan bastap Euraziialyq ekonomikalyq odaqta (EAEO) mūnai men mūnai önımderınıŋ ortaq naryǧynyŋ ıske qosyluy.
Chervinskiidıŋ sözınşe, būl jönındegı kelısım 2025 jylǧy 21 jeltoqsanda Sankt-Peterburgte ötken Joǧary Euraziialyq ekonomikalyq keŋestıŋ otyrysynda qabyldanǧan. Qūjatqa säikes, EAEO elderı mūnai önımderı saudasynyŋ ortaq erejelerın qalyptastyryp, jetkızılımderdıŋ aşyqtyǧyn jäne baǧanyŋ tūraqtylyǧyn qamtamasyz etuı tiıs.
Alaida ıs jüzınde būl Qazaqstannyŋ ışkı naryqtaǧy janarmai baǧasyn Resei men Qyrǧyzstan deŋgeiıne deiın köteruıne äkeluı mümkın. Qazırgı taŋda Qazaqstanda benzin körşı eldermen salystyrǧanda şamamen ekı ese arzan.
Sarapşynyŋ pıkırınşe, baǧa aiyrmaşylyǧy janarmaidyŋ «sūr eksportyn» tuyndatyp otyr. Būǧan deiın Prezident Qasym-Jomart Toqaev ta būl mäselege nazar audaryp, Qazaqstannyŋ körşı elderge arzan otyn jetkızetın «köleŋkelı jetkızuşıge» ainalǧanyn aitqan bolatyn.
Eske sala keteiık, 2025 jyldyŋ qazan aiynda Qazaqstanda Aİ-92 benzinı men dizel otynynyŋ baǧasy bekıtılgen bolatyn. Energetika ministrlıgınıŋ tüsındıruınşe, moratoriidıŋ negızgı qaǧidaty – ärbır janarmai qūiu jelısınde 2025 jylǧy 16 qazanda qandai bölşek baǧa bolǧan bolsa, sol deŋgeidı saqtau. Būl rette el boiynşa bıryŋǧai şektı baǧa belgıleu qarastyrylmaǧan.
