«قازاقتىڭ اۋزى جەسە دە قان، جەمەسە دە قان»...

2911
ادۆوكات ابزال قۇسپان اعامىزدىڭ پاراقشاسىنداعى بەينەروليكتى قاراپ شىقتىم.
بۇل كىسىنىڭ ايتۋىنشا ءبىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ 99 پايىزى ءوزىمىزدىڭ قازاقتار. ابزال اعامىز زاڭ سالاسىندا ءوزىنىڭ كاسىبي مامان رەتىندە وتكەرگەن تاجىريبەدەن بىرنەشە ءىستىڭ قالاي جۇزەگە اسقانىن، ءدال قازاق ازاماتتارىنا كەلگەندە سوتتىڭ، زاڭنىڭ، سونىڭ ىشىندەگى سوتتاعى ۇلتى قازاق ازاماتتاردىڭ ءبىزدىڭ قازاق ازاماتتارىنىڭ ۇستىنەن قانداي شەشىم قابىلدايتىنىنا دالەل كەلتىرە وتىرىپ، فاكتىلەردى العا قويعان. اتالعان بەينەروليكتىڭ سىلتەمەسى تومەندە:
فاكتىلەردى تىزبەكتەي كەلە، بەلگىلى زاڭگەر: "نەگە سوت ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قازاق ازاماتتارىنا كەلگەندە قۇقىقتىق باعانى دۇرىس بەرمەيدى؟" دەگەندى العا تارتادى. وسى سۇراقتىڭ نەگىزىندە "قازاقتىڭ اۋزى جەسە دە قان، جەمەسە دە قان" دەپ تاقىرىپتى قويعان. سەبەبى، سوت، تەرگەۋ ورگاندارىنداعى ازاماتتاردىڭ 99 پايىزى قازاقتار بولسا دا، قازاق ۇلتىنىڭ ازاماتتارىنا كەلگەندە جاعداي مۇلدەم باسقاشا. سوندا قازاقتىڭ قازاققا جانى اشيتىنى وتىرىك پە؟
قوعامعا سۇراق!
نەگە بۇلاي؟
ابزال اعامنىڭ كەلتىرگەن اقپاراتتارىنىڭ استارىندا ء"بىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وزگە ۇلتتىڭ ازاماتتارىنا كەلگەندە، ولاردىڭ قۇقىن مەيلىنشە قورعاۋعا تىرىسادى. ال، ءوزىنىڭ قازاعىنا كەلگەندە، ءىستى بارىنشا بۇركەمەلەپ، ىسكە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستەگى سايكەس باپتاردى بۇرمالاۋعا جول بەرەدى" دەپ وتىر. اتالعان بەينەروليكتە وزگە ۇلتتار مەن قازاقتاردىڭ اراسىندا بولعان كيكىلجىڭدەر ايتىلىپ وتىرعان جاعدايدارعا نەگىز بولىپ وتىر.
مەنىڭ تاڭ قالاتىنىم، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ 99 پايىزى قازاقتار. نەگە قازاق ۇلتىنان بولا تۇرا قازاق ازاماتتارىنا كەلگەندە ولار شولاق بولا كەتەدى؟
پوليتسيانى دا ايىپتاپ جاتامىز. نەگە ولار دا حالىققا كەلگەندە شولاق شەشىمگە كوشەدى؟ ءبارى دە قازاقتىڭ قانىنان ەمەس پە؟
قازاقتىڭ قۇقى ءوز جەرىندە، ءوز توپىراعىندا نەگە تاپتالىپ جاتىر؟ ءسىز مۇنى ويلاپ ءجۇرسىز بە؟
ءبىز اتا زاڭىمىز-كونستيتۋتسيادا ءوزىمىزدى تاۋەلسىز، زايىرلى، دەموكراتيالى ەل رەتىندە جاريالادىق. مەملەكەتتى قۇرۋشى ۇلت رەتىندە قازاققا باسىمدىق بەرە المادىق. ءبىز ءتىلىمىزدى، ءدىنىمىزدى، ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى جەتە قورعاي المادىق. سونىڭ نەگىزىندە قازاقتىڭ ءوزىن قورعاي المادىق.
ءبىز 30 جىلدىق تاۋەلسىزدىگىمىزدە ۇلتتىق يدەولوگيانى ۇدەمەلى جۇرگىزۋدىڭ ورنىنا اقساتىپ الدىق. 30 جىل بويى جۇرگىزىلگەن ساياساتتا ءبىزدىڭ ەلدە ساياسي، قۇقىقتىق رەفورمالار ىسكە اسپادى. ساياسي باسەكەلەر بولمادى. دامۋعا جول اشقان كەز كەلگەن ەلدە ەڭ الدىمەن ساياسي رەفورمالارعا جول بەرىلەدى. سول باياعى كەڭەستىك ەسكىرگەن، زاماننىڭ كوشىنەن قالعان جۇيەمەن تۇراقتىلىقتى ساقتاپ ءبىر ورىندا قوزعالماي قالدىق. سونىڭ سالدارى وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەرگە سوقتىردى دەپ ايتا الامىن.
ابزال اعامىز قازاقتىڭ جانىن جەگىدەي جەگەن، وزەگىن تالدىرعان وتە وزەكتى ماسەلەنى العا تارتىپ وتىر.
بەكبولات قارجان،
"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى
پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى