ايدانا قايساربەكقىزى. اعا-اۋ!

1065

اعا-اۋ!

مەن بۇزاقى بالالارمەن توبەلەسىپ ءوستىم.

ۇياڭ بولسام دا.

ساباعىمدى جاقسى وقىدىم. قيالداسام دا.

جاقسىلىق تا جۇرەككە زيان با سوندا؟!

جاعامدى دا جىرتقىزىپ ەرەگەسىپ ءوستىم.

 

ءسوزىم بار دەپ ءسوزۋار اتاندىم.

ءتوزىم بار دەپ تاعدىرعا تاپ بولدىم.

جاقسىعا دا، جامانعا دا جاق بولدىم.

سوڭىندا... جىلاۋعا شاق قالدىم.

 

قوس ۋىسىقا سيعىزا الماعان جۇرەگىم بار ەدى.

جات ىرىسقا سارقىعان سەزىمىم بار ەدى.

جۇرەك بولەردە قولىما ۋىس دەپ قاراعام جوق.

سەزىمىم شاشاردا جاتقا جات دەپ قاراعام جوق.

ءبارى سونىڭ بىلمەستىكتىڭ الەگى.

 

تالاي ادام باسىمنان سيپادى. 

ەركەلەپ «اعا!» دەدىم.

تالاي ادام ماڭدايىمنان ءسۇيدى.

ەركەلەپ... «اعا!» دەدىم.

ءبارى ونىڭ باعالى ەدى.

 

سوڭىندا 

جاقسى كورگەننىڭ جەتەگىندە كەتتىم.

جاقسى كورمەگەننىڭ وسەگىندە كەتتىم.

ماعان كەرەگى ماحاببات ەدى.

سۇيگەنىمە دە كەسەلىممەن جەتتىم.

بىلمەستىك ءتۇبى قاراڭ ەكەن، ا-عا!

 

ال سەن...

قۇرساقتا شەتىنەپ كەتپەي... ومىرگە كەلۋىڭ كەرەك ەدى.

ساعان «اعا!» دەۋىم كەرەك ەدى...

ا-عا!

 

***

 

تاقسىرىم، تəن دە ازاپ،
مəڭگى ازاپ كوتەرمەس ار دا از-اق...
تامشىنىڭ كولەمى كەڭىستىك تىم سۋىق
جəنە دە كۇرسىنىس... سəل عاجاپ.

سəل عاجاپ انتىمنان،
تəنگە ازاپ انتىڭنان ارىلتىپ،
كوزىڭنەن ءəرى ىركىپ ۇرلەيىن...
كۇمəننىڭ وتىنان كۇل بولعىم كەلمەيدى،
كۇلمەشى تاعى ۇركىپ!؟

سəل ۇركىپ سۇرتەيىن
كوزىڭنەن تامشى ءىلىپ،
جىلاعان سەن ەمەس، ءəنشى بۇلت!
كۇلىمە كومبەشى، سونبەشى، جارشى ءۇمىت،
كەتكەنشە جان شىعىپ...

 

***

 

ۋا، گيتارا،
قايعىرعانىڭ قايعىڭ با؟
قۋانعانىڭ باقىت پا؟
ءمəنىم بار ەد، ول دا بىراق اشىققان...
ءسۇيدىم دەيسىڭ سەنىپ تۇرىپ كۇمəنمەن
كۇيدىرمەيسىڭ ورتەپ كورىپ جاتىپ تا.
ورتەپ تە كور...
بىراق كوزىڭ تايدىرما!
- بىزدەن گورى باقىتسىزداۋ باقىت پا؟
- بىزدەن گورى باقىتتىراق قايعىڭ دا!

قايعىڭدى ولشەپ كوز جاسىمنىڭ جانىمەن،
باس تارتىپ تا كورگەم جوق پا بəرىنەن؟
كونگەن وڭاي، سەنگەن وڭاي دەي السام
ءتىرى ەمەسپىن ءəلى مەن....

ءتىرى كوزىم مولتىلدەي مە قايعىڭ دەپ.
يە، گيتارا! باققا قونار ايدىن كوپ.
تالپىنعانىم نە تۇرادى سەن ءۇشىن
باق قۇسى بوپ قاناتىمدى جايعىم كەپ؟!.

توپشىمداعى قارا مۇڭنىڭ كۇيەسىن،
ەسىمە ساپ وتىراسىڭ ءجيى وسى.
باق قۇسى ەمەس ەكەنىمدى بىلەسىڭ،
قاناتىم جوق، كورىپ
"ۇش!" دەپ سۇيەسىڭ...

ەندى قايت دەيسىڭ؟

 

***

 

بەيكۇنə عاداۋات!
بەيكۇنə عاداۋات...
جاسىڭدى سۇرتەيىن قولىمنان كەلگەنشە،
جانىڭدا بولايىن قولمنان كەلگەنشە.
اي تۋىپ كەلەدى اق; 
كۇن باتىپ بارادى اق.

بەيكۇنə عاداۋات!
مەن ەندى كەلمەيىن،
مەن ەندى كورمەيىن...
سەنبەيىن قيساپسىز ادالدىق بار دەسە ەل.
اقىلىم جەتەرى – كۇتىپ تۇر جەر-قويىن،
جەتپەسە تاعدىرمىن əۋمەسەر! تەك قانا
رەنجىگىم كەلگەنى جامان-اق.

بەيكۇنə عاداۋات!
ەي، سىڭار عاداۋات!
سەزىمنەن قوش كەتتىڭ، اقىلعا قوش كەلدىڭ!
سەنىمى وسى ەندى سايامنىڭ.
جىلاما، əيتەۋىر، ءبəرىن ال وتكەننىڭ.
كەتكەننىڭ. Əيتپەسە، اقتالىپ قويارمىن...

اي تۋىپ كەلەدى اق;
كۇن باتىپ بارادى اق.
بەيۋاق رەنجىگىم كەلگەنى جامان-اق.
كوزىڭنەن  سۇيەيىن، وتىڭا كۇيەيىن،
تەك قانا جىلاما،
جىلاما، عاداۋات!
بەيكۇنəم. عاداۋات...
اقىماق اڭعالدىق اقىلىڭا امانات.
ەي، سىڭار عاداۋات!

***

 

كوزكورگەن

سەن كەلدىڭ دە سەزىمىمە سىر ايتتىڭ.
وزگەردىم دە وزگەنى مەن مۇڭايتتىم.
ءبارىن كورىپ، كونگەندىگىم بولماسا
بۇنىڭ ءبارىن ءومىر عوي دەپ كىم ايتتى؟
بۇنىڭ ءبارىن تاعدىر عوي دەپ كىم ايتتى؟

سەن كوردىڭ بە، كوزسىزدىكتى جىل ايتتى،
مەن كوندىم دە شەكسىزدىكتە شىن ايتتىم.
كوزدىڭ ءبارىن اعىزعانمەن بەيۋاق
ۋاقىت مەنى ەمدەيدى دەپ كىم ايتتى؟

ۋاقىت مەنى ەمدەمەسىن سەزگەنمەن،
سوزدەرىمدى كورسەتپەۋگە ءسوز بەرگەم.
كەزدەرىمدى كورسەتپەۋگە كەز كەلگەن،
كوزدەرىڭدى كوندىرسەيشى، كوزكورگەن،
سەزگەنىڭدى بىلدىرسەيشى، كوزكورگەن؟!

كوزدەرىمنەن ايتا دا الماي ايىم ءمان،
قايىرمامدى قاباعىڭنان قايىرعام.
كۇنىم اۋناپ، ايىم قۇلاپ جاتقانمەن
سەن عوي مەنى ۋاقىتىمنان ايىرعان،
سەن عوي مەنى ۋاقىتىمنان ايىرعان...

سەندەلدىڭ دە، سەن كەلدىڭ دە سىر ايتتىڭ،
مەن كوندىم دە كوزدەرىمدى مۇڭايتتىم...
اجىمىڭە شىنىن ايتىپ جاتقانمەن
ۋاقىت ەندى ەمدەيدى دەپ كىم ايتتى؟

 

***

 

تامىرىڭداي تۋرا باسىپ
Əر سىرىڭدى ايتار كىم؟!
كوركەم سوڭى بولا المادىم قايسى ءəننىڭ؟
ءبىر اي تولسا الداعىمدى كورەر دەپ،
ءبىر كۇن باتسا ارمانىما سەنەر دەپ
جاپىراعىڭ جايا سالا جايقالدىڭ.

قايىرماسىن قايتارمادىم قايسى ءəننىڭ؟
ەسىمە سال، سəت دايىن!

تامىرىمداي تۋلاماعان قۇلدىق-اۋ!
جان، نەعىلعان مۇڭ مىناۋ؟!
Əن باسى - شىڭ، قايىرماسى - قۇلدىراۋ،
قۇلقىنىم دا قۇردىم-اۋ!
ال قايىرماڭ قايدا ايتىلدى، توقتايىن...

تامىرىمداي تۋرا سوندا
تاڭدى باسىپ ايتار كىم؟
قايىرماسىن قايتارا الام قايسى ءəننىڭ؟..
ءبىر اي تولسا تاڭداۋىڭدى كورەر دەپ،
ءبىر كۇن باتسا كۇنəڭا دا كونەر دەپ
جاتىرىندا شىرىلدايسىڭ ولەڭ بوپ
ءومىر دەگەن سايتاننىڭ...

 

***

 

كەلمەك تۇگىل سەزىمگە ەرتە كەلگىم 
ەركەلەتىپ اكەتەم ەرتەڭ ەلدى. 
كوكتى كورگەم كوزدەرىن كوكتەم ەتكەن، 
وكپەلەتىپ اكەمدى ەرسى ولەڭىم...
قوش، قوش، عالام، تانىنەن سۇيگەن ءتاڭىر 
قينالسا ءىڭىر ءدال مەندەي، ەركەلەنگىم 
كەلەدى ءالى، وتىنەم، ورتەمە ەندى! 

جاسىل جانىڭ ماقۇلدار اسىل جاندى 
توسىن ءماندى توسقانداي توسىلعانمىن. 
ەسىم قالعان ەسكى ۇيدەن ەرتە كەتىپ، 
ەركەلەتپەي ەت جۇرەك باسىلعانمىن. 
كۇيرەتىپ اپ كەۋدەدە كۇيبەلەڭدى 
ءسۇي دەپ ونى كۇيدى دە دوسىم قالدى 
جىرمەن وبەم ەندى ونىڭ جاسىن ماڭگى. 

ۇقتىرام دەپ بارلىعىن كوزىممەنەن 
سەزىمگە ولەڭ كيگىزدىم، 
توزىمگە دە 
ءتاجىن تاعىپ… شاشىنان يىسكەدىم 
ايناداعى كوز جاستى سەزىنگەندە. 
جاڭبىر ءيسى بۇرقىراپ جاستىعىمنان 
ماستىعىم ءمان ىزدەيدى كوز ىلمەگەن. 
سونشا جاسىق بولدى ەكەن سەزىم نەگە؟ 

بۇلتىن ارتسا باسىما بوزاڭ عالام 
جالعىزدىقتان وزگەسىن جازا الماعام. 
مۇڭنىڭ جىلاپ قالماۋى ءۇشىن كۇلىپ 
ءتۇسىندىرىپ كورەيىك عازالعا ءمان. 
سەن ءومىر ءسۇر، ەركەلەت، سودان كەيىن 
كەلبەتىڭنەن كەربەزدەۋ كوز الماعان 
ءبىر-اق كەلتە عۇمىردا مازاڭدى الام.

 

***

كۇيىنگەم جوق، كۇيىم عانا كەتكەنى –
اكەم ماعان، شەشەم ماعان وكپەلى،
جانارىڭنان ەرتىس تاسىپ ەسەرسوق.
كەشىرىڭىز مەنى، جۇرەك، كوكورىم
كوپتەن بەرى كوبەيە الماي سەنەرىڭ
سەن دە كۇلدىڭ، سەندە كۇلدى كەك تەگى...
ەندى كىمگە وكپەلەيىك، ولەڭىم؟!

يىلگەم دە، يىلگەم دە جوق تەگى –
Əكەم ماعان شەشەم ماعان وكپەلى،
جۇرەگىڭىز ەسىل اڭقىپ ەسىرەر...
كەشىرىڭىز، عالام، مەنى ەسىمسىز،
كەشىرىڭىز، عالام، مەنى ەسىمسىز،
كەشىرىڭىز، عالام، مەنى ەسىمسىز،
كۇنəم دا جوق، كىنəم دا جوق كەشىرەر -
كەشىرەسىز وندا مەنى نەسىن ءسىز؟!

سۇيىنگەم دە، سۇيىلگەم دە جوق تەگى –
Əكەم ماعان شەشەم ماعان وكپەلى،
Əمۋ سۇيگەن əمىردەيىن əن توكسەم...
كەشىرىڭىز، ادام، مەنى اياۋلى:
كەشىرىڭىز سۇيگەندىگىم ءۇشىن دە،
تəڭىرگە باس يگەندىگىم ءۇشىن دە،
كەشىرىڭىز، ادام، مەنى...
الدانباڭىز، تابىنىڭىز;
ارمانداڭىز، ساعىنىڭىز...
ارمانداڭىز، ساعىنىڭىز...
تەك مەنى!

پىكىرلەر