2026 جىلعى 23 قازاندا NVIDIA نەگىزىن قالاۋشى ءارى باس ديرەكتورى دجەنسەن حۋانگ استاناداعى alem.ai حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعىندا العاش رەت بولدى. ساپار بارىسىندا وعان قولايلى ينستيتۋتسيونالدىق ورتا، زاماناۋي ينفراقۇرىلىم جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋ سىندى ءۇش نەگىزگى قۇرامداس بولىككە نەگىزدەلگەن قازاقستاننىڭ جاھاندىق Physical AI حابىن قالىپتاستىرۋ ستراتەگياسى تانىستىرىلدى.
ساپار بارىسىندا دجەنسەن حۋانگ جاساندى ينتەللەكتتىڭ تاريحى مەن ەۆوليۋتسياسىنا — العاشقى تۇجىرىمدامالاردان باستاپ قازىرگى نەيروجەلىلەر مەن گەنەراتيۆتى AI-گە دەيىن، سونداي-اق ونىڭ ادامزات بولاشاعىنا تيگىزەتىن اسەرىنە ارنالعان سينگۋليارلىق مۇراجايىنىڭ ەكسپوزيتسياسىمەن تانىستى. ەكسكۋرسيانىڭ ەرەكشە ءساتى رەتىندە NVIDIA نەگىزىن قالاۋشىسى كومپانيانىڭ گرافيكالىق تەحنولوگيالارىنىڭ دامۋىنداعى ەرتە كەزەڭدەردىڭ ءبىرىن بەينەلەيتىن 1980 جىلعى NVIDIA RIVA TNT بەينەكارتاسىنا — مۇراجاي ەكسپوناتىنا قولتاڭبا قويدى. دجەنسەن حۋانگتىڭ قولتاڭباسى بار بۇل ەكسپونات مۇراجاي كوللەكتسياسىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالادى. سونداي-اق دجەنسەن حۋانگ كونتەنتى تولىعىمەن جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن جاسالعان دۇنيە جۇزىندەگى العاشقى كينوتەاتر — AI Cinema-عا باردى.
«كەز كەلگەن ەلدىڭ ەڭ قۇندى قازىناسى — ونىڭ ادامدارىنىڭ مادەنيەتى مەن زياتكەرلىك الەۋەتى. قازاقستاندىق ازىرلەۋشىلەر، كاسىپكەرلەر مەن ستۋدەنتتەردىڭ قازىر وزىندىك قازاقستاندىق ءجى جاساپ شىعارۋعا سيرەك كەلەتىن مۇمكىندىگى بار. مۇنداي ءورشىل ماقساتتارمەن جانە قۋاتتى عىلىمي-ينجەنەرلىك بازامەن قازاقستان جاڭا ستارتاپتاردى ىسكە قوسىپ، تۇتاس سالالاردى وزگەرتە الادى جانە جاس بۋىن ءۇشىن جاڭا كوكجيەكتەر اشا الادى»، — دەپ اتاپ ءوتتى NVIDIA نەگىزىن قالاۋشى ءارى باسشىسى دجەنسەن حۋانگ.
ساپار بارىسىندا پايدالانۋشىلار مەملەكەتتىك، بيزنەس جانە وزگە دە قىزمەتتەردى ءوز بەتىنشە الا الاتىن جاڭا بۋىنداعى Self-Service Center كەڭىستىگى تانىستىرىلدى. بۇل كەڭىستىكتىڭ نەگىزگى ەلەمەنتى — تابيعي ءتىل ارقىلى قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن alem.gpt زياتكەرلىك چات-كومەكشىسى بولدى. بۇل شەشىمنىڭ تەحنولوگيالىق نەگىزى — NVIDIA H200 گرافيكالىق پروتسەسسورلارىن قولداناتىن Alem.Cloud GPU-كلاستەرلەرىندە جۇمىس ىستەيتىن جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرى. سونداي-اق تسيفرلىق قۇجاتتار مەن eGov QR سەرۆيسىن قوسا العاندا، eGov Mobile مۇمكىندىكتەرى، سونداي-اق تسيفرلىق يپوتەكانى راسىمدەۋ مىسالىندا مەملەكەتتىك جانە بانك جۇيەلەرىنىڭ ينتەگراتسياسى كورسەتىلدى.
«بۇگىنگى تاڭدا جاساندى ينتەللەكت تەك تەحنولوگيالاردى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار الەمدىك ەكونوميكاداعى كۇشتەر بالانسىن دا وزگەرتىپ جاتىر. قازاقستان بۇل يندۋستريانىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىراتىن ەلدەردىڭ قاتارىنان ءوز ورنىن الۋعا نيەتتى. ءبىزدىڭ ارتىقشىلىعىمىز — ەنەرگەتيكالىق الەۋەتتىڭ، دامىعان ونەركاسىپتىڭ جانە تالانتتى ينجەنەرلەر مەن ازىرلەۋشىلەر سانىنىڭ ءوسۋىنىڭ ۇيلەسىمى. NVIDIA سياقتى تەحنولوگيالىق كوشباسشىلارمەن بىرگە ءبىز قازاقستاندى زياتكەرلىك جۇيەلەر مەن روبوتوتەحنيكا جاسالاتىن، سىنالاتىن جانە ناقتى ونەركاسىپتىك جاعدايلاردا ەنگىزىلەتىن Physical AI دامىتۋدىڭ جاھاندىق الاڭىنا اينالدىرۋ مۇمكىندىگىن كورىپ وتىرمىز. ءبىز AI-ينفراقۇرىلعىسىن دامىتىپ قانا قويماي، الەمدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى تەحنولوگيالار مەن كومپانيالار قۇرۋعا ۇمتىلامىز»، — دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى، جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ.
دجەنسەن حۋانگتىڭ ساپارى قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت ەكوسيستەماسىن دامىتۋعا جانە ونىڭ جاھاندىق تەحنولوگيالىق يندۋسترياعا ينتەگراتسيالانۋىنا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. ەل ىشىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى تەحنولوگيالاردى ازىرلەۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋدىڭ جانە قازاقستاندىق ماماندار مەن كومپانيالاردىڭ حالىقارالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە.
دجەنسەن حۋانگتىڭ ساپارى اياسىندا Astana Hub باس ديرەكتورى ماعجان ماديەۆ Peer-to-Peer ءوزارا ارەكەتتەسۋ جانە گەيميفيكاتسيا قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن ستارتاپتاردىڭ تسيفرلىق قالاسى — Startup City جوباسىن تانىستىردى. بۇل پلاتفورما وڭىرلىك حابارلاردى، ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن، زەرتحانالاردى، ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋدى جانە حالىقارالىق الاڭداردى بىرىكتىرىپ، ستارتاپتارعا يدەيادان جاھاندىق نارىقتارعا دەيىنگى جولدان وتۋگە كومەكتەسەدى. ينتەراكتيۆتى ويىن فورماتىندا قاتىسۋشىلار ۆيرتۋالدى مونەتالار تاۋىپ، ولاردى ەكوسيستەما ىشىندە پايدالانا الادى، ال تسيفرلىق ەگىزدەر Astana Hub-تىڭ ناقتى ينفراسترۋكتۋراسىن كورسەتەدى. ءىس-شارادا قازاقستاننىڭ NVIDIA كومپانياسىمەن ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىكتەرىنە دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
«دجەنسەن حۋانگتىڭ alem.ai-عا ساپارى — قازاقستاندىق تەحنولوگيالىق كومپانيالار ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل اسىرەسە جاساندى ينتەللەكتتى روبوتوتەحنيكامەن، ونەركاسىپپەن جانە ينفراقۇرىلىممەن بىرىكتىرەتىن Physical AI تەحنولوگيالارىنا قاتىستى. قازاقستاندىق ستارتاپتار قازىردىڭ وزىندە روبوتوتەحنيكا، اۆتونومدى باسقارۋ جانە زياتكەرلىك جۇيەلەر سالاسىندا شەشىمدەر ازىرلەپ جاتىر. سوندىقتان ءبىز وسىنداي كوماندالارعا ءوز ازىرلەمەلەرىن دامىتۋ جانە ولاردى جاھاندىق نارىققا شىعارۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمعا، ساراپتاماعا جانە حالىقارالىق سەرىكتەستەرگە قولجەتىمدىلىك بەرەتىن جاعدايلار جاساۋعا ۇمتىلامىز»، — دەپ اتاپ ءوتتى Astana Hub گەنەرالنوگو ديرەكتورى ماعجان ماديەۆ.
ساپار بارىسىندا قازاقستاندىق تەحنولوگيالىق ستارتاپتارعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. دجەنسەن حۋانگقا ءوز ۇشۋ اپپاراتتارىن ازىرلەۋ جانە وندىرۋمەن، سونداي-اق ۇشۋدى اۆتونومدى باسقارۋعا جانە ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە وپەراتسيالاردى ۇيلەستىرۋگە ارنالعان باعدارلامالىق-اپپاراتتىق شەشىمدەردى جاساۋمەن اينالىساتىن ARC Aero تەحنولوگيالىق كومپانياسىنىڭ ازىرلەمەلەرى تانىستىرىلدى. سونداي-اق ونەركاسىپ، قۇرىلىس، قالالىق ينفراقۇرىلىمعا ارنالعان زياتكەرلىك تسيفرلىق ەگىزدەردىڭ قازاقستاندىق تەحنولوگيالىق پلاتفورماسى — QazTWIN كورسەتىلدى; بۇل رەتتە تەحنيكالىق دياگنوستيكانىڭ جوعارى دالدىگىمەن، تەكسەرۋ قاۋىپسىزدىگىمەن جانە ينجەنەرلىك جۇيەلەردى پايدالانۋ تيىمدىلىگىمەن قول جەتپەۋگە بولاتىن، شەكتەۋلى جانە پوتەنتسيالدى قاۋىپتى ايماقتاردى تەكسەرۋ ءۇشىن Astana Dynamics ءوندىرىسىنىڭ روبوتتالعان كراۋلەرلەرى قولدانىلادى. DeepInfra — جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرىن، سونىڭ ىشىندە ۇلكەن تىلدىك مودەلدەردى (LLM), كەسكىن مەن اۋديونى وڭدەيتىن گەنەراتيۆتى مودەلدەردى، سونداي-اق مۋلتيمودالدى شەشىمدەردى ينفەرەنس جاساۋ ءۇشىن بۇلتتى ينفراقۇرىلىم ۇسىناتىن تەحنولوگيالىق كومپانيا. MiraiTech — ادام قوزعالىسىنىڭ بيومەحانيكاسىن تالداۋعا ارنالعان زياتكەرلىك كيىلەتىن قۇرىلعىلار مەن جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى شەشىمدەردى ازىرلەۋگە ماماندانعان تەحنولوگيالىق كومپانيا; ونىڭ سپورتشىلارعا ارنالعان نەگىزگى ءونىمى قوزعالىس بەلسەندىلىگىن مونبيتورينگتەۋگە، فيزيكالىق كورسەتكىشتەردى باعالاۋعا جانە سپورتتىق ناتيجەلەردى وڭتايلاندىرۋعا ارنالعان. Blockchair — بلوكچەين-اناليتيكانى جانە ءارتۇرلى اشىق بلوكچەين-جەلىلەرىندەگى ترانزاكتسيالاردى ىزدەۋ، مونيتورينگ جاساۋ جانە تالداۋ قۇرالدارىن ازىرلەۋگە ماماندانعان تەحنولوگيالىق كومپانيا. ۇسىنىلعان جوبالار روبوتوتەحنيكا، اۆتونومدى جۇيەلەر مەن جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋداعى تەحنولوگيالىق كوماندالاردىڭ الەۋەتىن پاش ەتتى.
ساپاردى جالعاستىرا وتىرىپ، ەكىباستۇزدا قۇرىلىپ جاتقان دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ اۋقىمدى كلاستەرى — Data Center Valley جوباسى دا تانىستىرىلدى. جوبا جالپى ەنەرگەتيكالىق قۋاتى 1 گۆت-قا جەتەتىن ينفراقۇرىلىمدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن دامىتۋدى كوزدەيدى، بۇل رەتتە كولەمى 215 مۆت قۇرايتىن ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ قۋاتتارى قازىردىڭ وزىندە تولىعىمەن الدىن الا ساقتالعان. Data Center Valley جوعارى ءونىمدى ەسەپتەۋلەر مەن جاساندى ينتەللەكتتىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنا اينالۋعا، كوپ ميللياردتاعان ينۆەستيتسيا تارتىپ، جەتەكشى الەمدىك تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ، سونىڭ ىشىندە NVIDIA مەن Firebird AI سەرىكتەستەرىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار دجەنسەن حۋانگ جاسوسپىرىمدەر وزىندىك وقىتۋ، پراكتيكالىق ۆوركشوپتار جانە يندۋستريا ساراپشىلارىمەن بىرگە جوبالىق زەرتحانالار ارقىلى تسيفرلىق داعدىلارىن تەگىن دامىتىپ، باعدارلامالاۋدى ۇيرەنەتىن جانە شىعارماشىلىق باعىتتاردى مەڭگەرەتىن كرەاتيۆتى تەحنولوگيالار ورتالىعى — TUMO Astana وقۋشىلارىمەن تانىستى. سودان كەيىن دجەنسەن حۋانگ NVIDIA مەن OpenAI قولداۋىمەن وتكەن جانە AI-حاكاتون قاتىسۋشىلارىنىڭ سانى بويىنشا GUINNESS WORLD RECORDS الەمدىك رەكوردىن ورناتقان الەمدەگى ەڭ ءىرى HackAlem AI جاساندى ينتەللەكت حاكاتونىنىڭ جەڭىمپازدارىمەن كەزدەسىپ، ولارمەن ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇستى.
باعدارلامانىڭ كەلەسى كەزەڭى پراكتيكالىق-باعدارلانعان وقىتۋعا نەگىزدەلگەن تەگىن باعدارلامالاۋ جانە جاساندى ينتەللەكت مەكتەبى — Tomorrow School ستۋدەنتتەرىمەن تانىسۋ بولدى. دجەنسەن حۋانگقا ستۋدەنتتەردىڭ ناقتى جوبالارمەن جۇمىس ىستەۋ ارقىلى باعدارلامالاۋ مەن AI-تەحنولوگيالارىن مەڭگەرەتىن مەكتەپتىڭ ءبىلىم بەرۋ مودەلى تانىستىرىلدى. كەزدەسۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك تە قاتىستى. دجەنسەن حۋانگ Qazaq AI Research University (QAIRU) ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەتىمەن جانە ونىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا ماماندار دايارلاۋ جونىندەگى باستامالارىمەن تانىستى.
ساپار بارىسىندا دجەنسەن حۋانگ 40 ميلليون بىرەگەي پايدالانۋشى اۋديتورياسى بار گەنەراتيۆتى ۆيدەو سالاسىنداعى NVIDIA تەحنولوگيالىق سەرىكتەسى — Higgsfield اتتى العاشقى قازاقستاندىق يۋنيكورننىڭ نەگىزىن قالاۋشىلارمەن كەزدەستى. پلاتفورما وزدەرىنىڭ Soul مودەلدەرىن وقىتۋ جانە Supercomputer 2.0 اگەنتتىك ءونىمىن دامىتۋ ءۇشىن NVIDIA ەسەپتەۋ تەحنولوگيالارىن پايدالانادى. تاراپتار گەنەراتيۆتى ۆيدەو پەرسپەكتيۆالارى مەن قازاقستاننىڭ تەحنولوگيالىق ەكوسيستەماسىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
سونداي-اق دجەنسەن حۋانگقا مەملەكەتتىك باسقارۋدا جاساندى ينتەللەكتتى قولدانۋدى كوزدەيتىن AI-Driven Government باعىتى تانىستىرىلدى. كورسەتىلىم بارىسىندا ەنەرگەتيكا، عارىش سالاسى، قارجى سەكتورى جانە اقىلدى قالالارعا ارنالعان اناليتيكالىق پلاتفورمانىڭ مۇمكىندىكتەرى، سونداي-اق ماكروەكونوميكالىق بولجاۋ، قارجى-ەكونوميكالىق مودەلدەۋ، تاۋەكەلدەردى باعالاۋ جانە دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەن شەشىمدەر قابىلداۋعا ارنالعان AI-مودەلدەرى كورسەتىلدى.
Freedom كومپانياسى الماتى مەن استانانىڭ تسيفرلىق ەگىزدەرىن جاساۋعا باعىتتالعان City-Scale Physical AI جوباسىن تانىستىردى. جوبا اۆتونومدى روبوتتاردى قالانىڭ ناقتى ورتاسىندا وقىتۋعا جانە سىناقتان وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جوبانىڭ تەحنولوگيالىق نەگىزىن NVIDIA كومپانياسىنىڭ Physical AI سالاسىنداعى شەشىمدەرى قۇرايدى. بۇل تەحنولوگيالار اۆتونومدى روبوتتاندىرىلعان جۇيەلەردى ازىرلەۋ مەن قولدانىسقا ەنگىزۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ساپاردىڭ باستى وقيعاسى دجەنسەن حۋانگ پەن جاسلان ماديەۆتىڭ fireside chat فورماتىنداعى ەكسكليۋزيۆتى سۇحباتى بولماق. تالقىلاۋدىڭ ورتالىعىندا — جاساندى ينتەللەكتتىڭ بولاشىعى جانە قازاقستاننىڭ جاھاندىق AI-ەكونوميكاداعى ءرولى: ەنەرگەتيكا مەن ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدان باستاپ سۋۆەرەندى جاساندى ينتەللەكت پەن ماشينالارعا ناقتى الەممەن ءوزارا ارەكەتتەسۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن Physical AI تەحنولوگيالارىنا دەيىن. قاتىسۋشىلار ءجى-ءنىڭ ونەركاسىپتى، ەڭبەك نارىعى مەن ءبىلىم بەرۋدى قالاي وزگەرتەتىنىن، ەكونوميكا مەن قوعام ءۇشىن قانداي مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن جانە جاڭا بۋىندى تەحنولوگيالىق وزگەرىستەرگە قالاي دايىنداۋ كەرەكتىگىن تالقىلايدى. قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت ەكوسيستەماسىن دامىتۋعا، تالانتتاردى دايارلاۋعا جانە الەمدىك دەڭگەيدەگى تەحنولوگيالاردى قۇرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى اياسىندا دجەنسەن حۋانگتىڭ alem.ai-عا ساپارى قازاقستاننىڭ جاھاندىق AI-ەكونوميكادا ماڭىزدى ورىن الۋعا ۇمتىلاتىنىن ايقىن كورسەتتى. ينستيتۋتسيونالدىق قولداۋدى، ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمى مەن ادامي كاپيتالدى بىرىكتىرۋ ەلدىڭ Physical AI حالىقارالىق ورتالىعى رەتىندە دامۋىنا نەگىز قالايدى — بۇل وزىق تەحنولوگيالاردىڭ ازىرلەنىپ قانا قويماي، سونىمەن بىرگە سىناقتان وتەتىن جانە ونەركاسىپتە تاجىريبەلىك قولدانىس تاباتىن الاڭى بولماق.
دجەنسەن حۋانگتىڭ ساپارى Astana Hub قولداۋىمەن جانە NVIDIA باس سەرىكتەستىگىمەن قازاقستاندا جاساندى ينتەللەكتتى دامىتۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار سەرياسى — AI Month شاراسىن قورىتىندىلادى. باعدارلاما 23 قىركۇيەكتە NVIDIA پەن OpenAI قولداۋىمەن ءوتىپ، AI-حاكاتون قاتىسۋشىلارىنىڭ سانى بويىنشا GUINNESS WORLD RECORDS رەكوردىن ورناتقان حالىقارالىق HackAlem AI حاكاتونىنان باستاۋ الدى.
