قازاقستان قاشاعان كەن ورنىن يگەرۋشى North Caspian Operating Company (NCOC) كومپانياسىنان وندىرىلمەك بولعان 2,3 ترلن (شامامەن $5 ملرد)تەڭگە كولەمىندەگى ەكولوگيالىق ايىپپۇلدى ءوندىرىپ الۋ جونىندەگى اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدى ۋاقىتشا توقتاتتى. بۇل تۋرالى «ينتەرفاكس-قازاقستان» جازدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
اگەنتتىك مالىمەتىنشە، ءتيىستى شەشىم 2026 جىلعى 7 قىركۇيەكتە قابىلدانعان. مۇنداي اقپارات ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ دەرەكقورىندا كورسەتىلگەن. الايدا ونىڭ توقتاتىلۋ سەبەپتەرى تۋرالى مالىمەت بەرىلمەگەن.
اڭگىمە قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ 2023 جىلى NCOC كونسورتسيۋمىنا قاشاعان كەن ورنىندا كۇكىرتتى ساقتاۋ كولەمىنىڭ رۇقسات ەتىلگەن نورمادان اسىپ كەتكەنى ءۇشىن سالعان ايىپپۇلى تۋرالى بولىپ وتىر. كونسورتسيۋم تاعىلعان ايىپپەن كەلىسپەي، 5 ملرد دوللار تولەۋدەن باس تارتىپ، بۇل شەشىمگە حالىقارالىق اربيتراجدا شاعىم تۇسىرگەن ەدى.
بيىل شىلدە ايىندا UNCITRAL حالىقارالىق اربيتراجدىق تريبۋنالى قازاقستانعا داۋدىڭ قارالۋى اياقتالعانعا دەيىن ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋ شارالارىن قولدانۋعا تىيىم سالاتىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارعان. ءوز كەزەگىندە ادىلەت مينيسترلىگى اتالعان ايىپپۇلدىڭ زاڭدى ەكەنىن جانە ونىڭ ۇلتتىق سوتتاردىڭ شەشىمدەرىمەن راستالعانىن مالىمدەگەن.
ۆەدومستۆونىڭ حابارلاۋىنشا، قازاقستاندىق سوتتىڭ شەشىمى 20 شىلدەگە دەيىن ەرىكتى تۇردە ورىندالۋى ءتيىس بولعان. وسى مەرزىم وتكەننەن كەيىن بيلىك ورگاندارى ماجبۇرلەپ ءوندىرىپ الۋ شارالارىن قولدانۋعا قۇقىلى ەدى.
مينيسترلىك مالىمەتىنشە، سوت قۇجاتتاردى قايتارعاننان كەيىن قاراجاتتى ءوندىرىپ الۋ جۇمىستارى زاڭعا سايكەس جالعاسادى.
25 شىلدەدە قازاقستان بيلىگىنىڭ North Caspian Operating Company كومپانياسىنىڭ مۇلكى مەن كولىك قۇرالدارىنا تىيىم سالعانى بەلگىلى بولدى.
قاشاعان كەن ورنى – سوڭعى ونجىلدىقتاردا الەمدە اشىلعان ەڭ ءىرى مۇناي كەن ورىندارىنىڭ ءبىرى. وندا كوممەرتسيالىق مۇناي ءوندىرۋ 2016 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا كەن ورنىنىڭ يگەرىلگەن شىعىس بولىگىندە تاۋلىگىنە شامامەن 450 مىڭ باررەل مۇناي وندىرىلەدى. NCOC كومپانياسى بيىل بۇل كورسەتكىشتى تاۋلىگىنە 500 مىڭ باررەلگە دەيىن، ال 2031 جىلعا قاراي 710 مىڭ باررەلگە دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
North Caspian Operating Company كونسورتسيۋمىنىڭ قۇرامىنا Shell, Eni, TotalEnergies, ExxonMobil, CNPC, Inpex جانە «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى كىرەدى.
ايتا كەتۋ كەرەك، ەكولوگيالىق داۋعا قاتىستى ماسەلە قازاقستان بيلىگى مەن قاشاعان وپەراتورى اراسىنداعى اۋقىمدى كەلىسپەۋشىلىكتەردىڭ ءبىر بولىگى سانالادى. سوڭعى جىلدارى رەسپۋبليكا بيلىگى كەن ورنىن يگەرۋ جونىندەگى ءونىمدى ءبولۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ شارتتارىن قايتا قاراۋعا ۇمتىلىپ كەلەدى. ولار جوبا بارىسىندا ىقتيمال زاڭبۇزۋشىلىقتار، سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى جانە ەكولوگيالىق زالال كەلتىرىلگەن بولۋى مۇمكىن دەگەن ءۋاج ايتادى.
