فوتو:triplook.me
كانادا پرەمەر-ءمينيسترى مارك كارني اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ەكى ەل شەكاراسىندا ورنالاسقان ۇلى كولدەردىڭ ىشىندەگى ەڭ كىشىسى – ونتاريو كولىنىڭ اتاۋىن «امەريكا كولى» دەپ وزگەرتۋ تۋرالى شەشىمىن سىنعا الدى.
اقش پرەزيدەنتى بۇل تۋرالى جارلىققا 27 شىلدە، بەيسەنبى كۇنى اق ۇيدە قول قويعان. بۇل شەشىم كانادامەن جاسالۋى ءتيىس ساۋدا كەلىسىمى بۇزىلعاننان بىرنەشە كۇن وتكەن سوڭ قابىلداندى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ء«بىز ونتاريو كولىنىڭ اتاۋىن دەرەۋ “امەريكا كولى” دەپ وزگەرتەمىز»، – دەدى ترامپ جۋرناليستەرگە.
ول مۇنداي شەشىمگە كانادالىق شەنەۋنىكتەردىڭ اقش وكىلدەرىمەن «وتە ناشار قارىم-قاتىناس جاساعانىن» سەبەپ رەتىندە كەلتىردى.
كانادا پرەمەر-ءمينيسترى بۇل شەشىمگە الەۋمەتتىك جەلىدەگى X پاراقشاسىندا پىكىر ءبىلدىردى.
«بۇل اتاۋدىڭ تاريحى 400 جىلدان اسادى. ول كانادانىڭ كونفەدەراتسياسى قۇرىلىپ، اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسى قابىلدانعانعا دەيىن پايدا بولعان. امەريكانىڭ وزگەرىپ جاتقانىن بىلەمىز. ونىڭ ساۋدا بايلانىستارى، سىرتقى ساياساتى، ۇلتتىق ەسكەرتكىشتەرى، ءتىپتى گەوگرافيالىق اتاۋلارى دا وزگەرۋدە. ال كانادالىقتار ءبىر نارسەنى جاقسى بىلەدى: زاتتاردى ءوز اتىمەن اتاۋ كەرەك. بۇل ونتاريو كولى دەپ اتالادى. بۇرىن دا سولاي بولعان، قازىر دە سولاي جانە ءاردايىم سولاي بولادى»، – دەپ جازدى كارني.
ترامپ ونتاريو كولىنىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ جوسپارىن العاش رەت 25 تامىزدا جاريالاعان. بۇل اقش پەن كانادا اراسىنداعى جاڭا ساۋدا كەلىسىمى بويىنشا كەلىسسوزدەردىڭ ءساتسىز اياقتالۋىنان ءۇش كۇن وتكەن سوڭ بولدى.
وسىدان كەيىن اقش كانادادان كەلەتىن بىرقاتار تاۋارلارعا 50 پايىزدىق كەدەندىك باج سالىعىن ەنگىزدى. ولاردىڭ قاتارىندا شاراپ، جيھاز، ءسۇت ونىمدەرى، تسەمەنت، كيىم-كەشەك، قارماق جانە حوككەي جابدىقتارى بار.
بۇعان جاۋاپ رەتىندە مارك كارني اقش-تان يمپورتتالاتىن بىرقاتار تاۋارلارعا 50 پايىزعا دەيىن باج سالىعىن ەنگىزەتىنىن مالىمدەدى. باق مالىمەتىنشە، بۇل شارالار ءسۇت ونەركاسىبى، مەتاللۋرگيا، تۇرمىستىق تەحنيكا، تسەلليۋلوزا-قاعاز ءوندىرىسى، ەلەكترونيكا جانە باسقا دا سالالاردى قامتيدى. جاڭا تاريفتەردىڭ 8 قىركۇيەكتەن باستاپ كۇشىنە ەنۋى كۇتىلۋدە.
ساۋدا كەلىسىمىنىڭ بۇزىلۋىنا ەكى تاراپ تا ءبىر-ءبىرىن كىنالادى. كارني كەلىسسوزدەردىڭ ءساتسىز اياقتالۋىنا اقش تاراپىنىڭ سوڭعى ساتتە ۇسىنعان وزگەرىستەرى سەبەپ بولعانىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل تالاپتار «ادىلەتسىز، نارىقتىق قاعيدالارعا قايشى» بولعان جانە كەز كەلگەن كەلىسىمنىڭ سەنىمدىلىگىنە كۇمان كەلتىرگەن.
ال كەلىسسوزدەرگە قاتىسقان اقش ساۋدا وكىلى دجەيميسون گرير وتتاۆانىڭ سول اپتادا الدىن الا كەلىسىلگەن شارتتار نەگىزىندە ساۋدا كەلىسىمىن تۇپكىلىكتى بەكىتۋدەن باس تارتقانىن مالىمدەدى.
دونالد ترامپ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىنىڭ ەكىنشى مەرزىمى باستالعالى بەرى بىرقاتار ءىرى گەوگرافيالىق نىساندار مەن مەكەمەلەردىڭ اتاۋىن وزگەرتۋدى بىرنەشە رەت ۇسىندى.
2025 جىلدىڭ قاڭتارىندا ونىڭ باستاماسىمەن مەكسيكا شىعاناعى «امەريكا شىعاناعى» دەپ اتالىپ، الياسكاداعى دەنالي تاۋىنىڭ اتاۋى قايتادان ماك-كينلي بولىپ وزگەرتىلدى. مەكسيكا شىعاناعىنىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ تۋرالى شەشىم مەكسيكا تاراپىنان سىنعا ۇشىرادى. ەل وكىلدەرى بۇرىنعى اتاۋدىڭ حالىقارالىق ناۆيگاتسيادا عاسىرلار بويى قولدانىلىپ كەلگەنىن اتاپ ءوتتى.
ال 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ۆاشينگتونداعى دجون كەننەدي اتىنداعى ونەر كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ اتاۋىنا ترامپتىڭ ەسىمى قوسىلدى. 2026 جىلدىڭ مامىرىندا سوت قازىرگى اقش پرەزيدەنتىنىڭ ەسىمىن ورتالىق اتاۋىنان الىپ تاستاۋ تۋرالى شەشىم شىعاردى.
سۋديا ءوز ۇكىمىن، سونىڭ ىشىندە، ورتالىققا اتاۋدى اقش كونگرەسى بەرگەنىمەن جانە ونى «تەك كونگرەسس قانا وزگەرتە الاتىنىمەن» ءتۇسىندىردى.
