پاشينيان: ارمەنيا الداعى بەس جىلدا ۇقشۇ-عا ورالمايدى
ارمەنيا الداعى بەس جىل ىشىندە ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنداعى (ۇقشۇ) جۇمىسىن قايتا جانداندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جوق. بۇل تۋرالى ەل پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان 24 تامىزدا پارلامەنتتە سويلەگەن سوزىندە مالىمدەدى, دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر ۇيىم ارمەنيانى ءوز قۇرامىنان شىعارسا، ەرەۆان مۇنداي شەشىمدى قۇپتار ەدى.
پاشينيان ۇقشۇ اياسىنداعى ارمەنيانىڭ مارتەبەسىنە قاتىستى تالقىلاۋلار ءجۇرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە، ۇيىم جارعىسىندا مۇشە مەملەكەتتى قۇرامنان شىعارۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان.
«مەن ۇقشۇ-داعى جۇمىسىمىزدى جانداندىرۋدى جوسپارلامايتىنىمىزدى سەنىمدى تۇردە ايتا الامىن. ەگەر ۇيىم ارمەنيا رەسپۋبليكاسىن ءوز قۇرامىنان شىعارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداسا، مەن قۋانار ەدىم. بۇل ءبىزدى ۇيىمنان شىعۋ نەمەسە شىقپاۋ ماسەلەسىندەگى ديلەممادان قۇتقارادى»، – دەدى ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى.
پاشينياننىڭ بۇل مالىمدەمەسى 2026–2031 جىلدارعا ارنالعان ۇكىمەت باعدارلاماسىن تالقىلاۋ كەزىندە ايتىلدى. ارمەنيا بيلىگى وسى بەس جىلدىق كەزەڭدە ۇقشۇ-داعى بەلسەندى قىزمەتىنە قايتا ورالۋدى كوزدەمەيدى.
ارمەنيا ەۋرووداققا ءوتىنىش بەرۋگە دايىندالىپ جاتىر
پاشينيان پارلامەنتتەگى سوزىندە ارمەنيانىڭ ەۋروپالىق وداقپەن قارىم-قاتىناسىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، ەرەۆان جاقىن ۋاقىتتا ەو-عا مۇشەلىككە رەسمي ءوتىنىش بەرۋ پروتسەسىن باستاۋعا نيەتتى.
ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ پىكىرىنشە، رەسمي ءوتىنىش بەرۋ ەلدىڭ ەۋرووداققا كىرۋى ءۇشىن قانداي تالاپتاردى ورىنداۋى قاجەت ەكەنىن جانە الداعى رەفورمالاردىڭ باعىتىن ناقتىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەيىن بۇل ماسەلە بويىنشا رەفەرەندۋم وتكىزۋ دە قاراستىرىلۋى مۇمكىن.
بۇل مالىمدەمە ارمەنيانىڭ سىرتقى ساياساتىنداعى باعىتىنا قاتىستى پىكىرتالاستى كۇشەيتە ءتۇستى. ويتكەنى ەل قازىر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ مۇشەسى بولىپ قالا وتىرىپ، ەۋروپالىق وداقپەن جاقىنداسۋعا ۇمتىلىپ وتىر.
ماسكەۋ بۇعان دەيىن ارمەنيانىڭ ەو مەن ەاەو تالاپتارىن قاتار الىپ ءجۇرۋى قيىن ەكەنىن بىرنەشە رەت مالىمدەگەن. كرەملدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ تە ەرەۆاننىڭ ەۋرووداققا مۇشەلىككە ءوتىنىش بەرۋى جاعدايىندا ەل ەۋروپالىق ستاندارتتارعا كوشۋى قاجەت بولاتىنىن، ال ولاردىڭ ەاەو تالاپتارىمەن سايكەس كەلمەۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
ۇقشۇ-مەن اراداعى قاتىناس نەگە سۋىدى؟
ارمەنيا ۇقشۇ-عا قاتىسۋىن 2024 جىلدىڭ اقپانىندا توقتاتقان بولاتىن. ەرەۆان ۇيىمدى ءوزىنىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە ءتيىستى دەڭگەيدە جاۋاپ بەرمەدى دەپ سىنادى.
پاشينيان بۇعان دەيىن ۇقشۇ-نىڭ ارمەنيانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداماعانىنا بىرنەشە رەت نارازىلىق بىلدىرگەن. كەيىن ارمەنيا ۇيىمنىڭ قىزمەتىنە قاتىسۋدى توقتاتىپ، ونى قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىنەن دە باس تارتتى.
سوڭعى مالىمدەمەلەر ەرەۆاننىڭ ماسكەۋمەن ءداستۇرلى اسكەري-ساياسي بايلانىستاردان بىرتىندەپ الىستاپ، ەۋروپالىق باعىتقا بەت بۇرىپ جاتقانىن اڭعارتادى. دەگەنمەن ارمەنيانىڭ ۇقشۇ قۇرامىنان رەسمي تۇردە شىعاتىنى ازىرگە جاريالانعان جوق. پاشينيان تەك الداعى بەس جىلدا ۇيىم جۇمىسىنا قايتا ورالۋ جوسپارى جوق ەكەنىن جانە ۇيىمنىڭ ءوزى ارمەنيانى شىعارسا، مۇنى قۇپتايتىنىن مالىمدەدى.
