14-ءشى حالىقارالىق جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا جازعى مەكتەبىندە «Adyrna.kz» ۇلتتىق پورتالىنىڭ وكىلدەرى مەن ورتالىق ازيا عالىمدارى كادر دايارلاۋ مەن جي داۋىرىندەگى مەدياپراكتيكانى تالقىلادى.
ون ءتورت جىل بويىنا ىستىقكول جاعالاۋىنداعى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ سپورت ساۋىقتىرۋ ورتالىعى ورتالىق ازيانىڭ مەدياساراپشىلارى، عالىمدارى مەن ستۋدەنتتەرى قاتىساتىن ديالوگ الاڭىنا اينالىپ كەلەدى. اباي اتىنداعى قازۇپۋ مەن ورتالىق ازيا-قىتاي جۋرناليستيكاسىن زەرتتەۋ قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان، يۋنەسكو-نىڭ جاھاندىق مەديا جانە اقپاراتتىق ساۋات اپتالىعىنا ارنالعان بيىلعى جازعى مەكتەپ «اقىلدى كوممۋنيكاتسيالار: مەديا جانە تسيفرلىق ساۋات» تاقىرىبىندا ءوتتى.
«Adyrna» ۇلتتىق پورتالىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى، مەدياساراپشى ارمان اۋباكىردىڭ شەبەرلىك سىنىبى بولدى. وتاندىق مەديا يندۋستريانىڭ پراكتيك وكىلى رەتىندە «جۋرناليست كادرلارىن دايارلاۋدا تەوريا مەن پراكتيكانىڭ ساباقتاستىعى: جاس مامانداردى كاسىبي بەيىمدەۋ ماسەلەلەرى» تاقىرىبىندا كولەمدى پراكتيكۋم وتكىزدى. سپيكەر زاماناۋي اقپاراتتىق اگەنتتىكتىڭ جۇمىس پروتسەسىن ناقتى كەيستەر ارقىلى جىكتەپ اتاپ ءوتتى. 
كونتەنت ءوندىرىسىنىڭ تولىق تسيكلى قانداي بولماق؟ اقپاراتتى ىزدەۋ، دەرەككوزدى ۆەريفيكاتسيالاۋ، ونى تسيفرلىق پلاتفورمالارعا بەيىمدەپ تاراتۋعا دەيىنگى پراكتيكالىق قادامداردى تاراتىپ اتاعان جۋرناليست تەوريا مەن پراكتيكا ساباقتاستىعىنا ەرەكشە توقتادى. جۋرناليستيكا ديپلومىن قولىنا العان تۇلەكتى كاسىبي بەيىمدەۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارعان مامان اۋديتوريالىق ءبىلىم مەن رەداكتسياداعى جۇمىستا ۇيلەسىم قالاي بولۋى كەرەكتىگىن مىسالاردامەن دالەلدەدى. كاسىبي مەديا باسشى رەتىندە سپيكەر تسيفرلى ۇرپاق داۋىرىندە جاس ماماندى كاسىپكە باۋلۋ پروبلەمالارىن اتاپ قويماستان، ءتيىمدى جولدارىن ۇسىندى. ماسەلەن، جەدەل جاڭالىقتارمەن جۇمىس، تسيفرلىق گيگيەنا جانە فاكتچەكينگ تۇرعىسىندا مامانداردى باۋلۋ ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەدى.
ورتالىق ازيا عالىمدارى جازعى مەكتەپتىڭ وتۋىنە ۇيىمداستىرۋدا اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتكەن «Adyrna.kz» پورتالىنىڭ جەتەكشىسىنە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
ۆيزۋالدى كونتەنت دايارلاۋداعى مەدياەتيكا ماسەلەلەرىنە قاتىستى ساياسي عىلىمدار دوكتورى، پروفەسسور گۇلميرا سۇلتانباەۆا شەبەرلىك سىنىبىن وتكىزدى. ول «قازاقستاننىڭ مەدياپراكتيكاسى: ۆيزۋالدى كوممۋنيكاتسيالار جانە كونتەنت ءوندىرىسى» دارىسىندە مەدياداعى «ۆيزۋالدى بەتبۇرىس» (Visual Turn), قىسقا ۆيدەولاردىڭ (Reels, TikTok, Shorts) ترەندى جانە جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى دەزينفورماتسيامەن كۇرەس جولدارىن ساراپتادى.
پراكتيكالىق بلوكتى SDU ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى ايكەرىم ءالىمجانوۆانىڭ اۆتورلىق بەينەكونتەنت پەن ۆيزۋالدى ستوريتەللينگ جاساۋ مەتودولوگياسى تولىقتىردى.
ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ مەدياپراكتيكاسى مەن وڭىرلىك ەرەكشەلىكتەرىن تالقىلاعان سەسسيالار بارىسىندا وزەكتى پراكتيك-كەيستەر تالقىنالدى. قىرعىزستانداعى باق شاعىمدارىن قاراستىرۋ كوميسسياسىنىڭ ءتورايىمى تامارا ۆاليەۆا ەلدەگى ءباسپاسوز ستاتيستيكاسى تۋرالى دەرەكتەرمەن قاتار جالعان اقپاراتپەن كۇرەس پەن جۋرناليستەردىڭ قۇقىن قورعاۋداعى مەديا ساۋات ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ق. قاراساەۆ اتىنداعى بىشكەك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى كافەدرا مەڭگەرۋشىسى اسەل ەشيمكانوۆا تسيفرلىق مادەنيەت پەن قاۋىپسىزدىك ترەنينگىن وتكىزدى.
تاجىكستانداعى بوحتار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى ديلوروم ماحكامزودا جۋرناليست تاجىريبەسىندەگى جي قۇرالدارىن (Speech-to-Text, ديالەكتىلەردى تانۋ) جانە كوپتىلدى باسپاسوزدەگى اۋدارما ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى.
ميرزو ۇلىقبەك اتىنداعى ءوزۇۋ پروفەسسورى ياكۋتحون ماماتوۆا وزبەكستاننىڭ مەدياساۋاتتىلىق جونىندەگى ۇلتتىق ستراتەگياسى مەن كوگنيتيۆتى توزىمدىلىك تۇجىرىمداماسىن تانىستىردى.
ىستىقكولدەگى حالىقارالىق جازعى جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا مەكتەبى مەديانىڭ كەلەشەگىن اكادەميالىق زەرتتەۋلەرمەن قاتار پراكتيكالىق تاجىريبەسىن ۇشتاستىرۋ ارقىلى عانا داميتىنىن دالەلدەدى.
