پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى قوعامعا قايتا بەيىمدەۋدە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ، ءبىلىم الۋ جانە قوعامنىڭ قولداۋى – ەڭ باستى شارتتار. ادامعا ەكىنشى مۇمكىندىك بەرۋ جانە قايتا قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋ قاۋپىن ازايتۋ جولدارى قاراعاندى وبلىسىنىڭ پروكۋراتۋراسى مەن اكىمدىگى ۇيىمداستىرعان «جارقىن بولاشاققا باستار جول» فورۋمىندا تالقىلاندى.
فورۋم «زاڭ جانە ءتارتىپ» جالپىۇلتتىق يدەولوگياسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ءوتتى.
مەملەكەت، بيزنەس جانە قوعامدىق ۇيىمدار زاڭ بۇزعان ازاماتتاردىڭ قالىپتى ومىرگە قايتا ورالۋىنا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرىپ وتىر. نەگىزگى ماقسات – ولاردى تەك جۇمىسپەن قامتۋ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ماماندىق مەڭگەرۋگە، الەۋمەتتىك بايلانىستارىن قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك جاساۋ. فورۋم قاتىسۋشىلارىنىڭ پىكىرىنشە، ءدال وسىنداي كەشەندى ءتاسىل قايتا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا ىقپال ەتەدى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ وڭىردە پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى قولداۋعا باعىتتالعان كەشەندى شارالار بۇگىندە جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
— مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسىنىڭ باستى ماقساتى تەك جازالاۋ عانا ەمەس، ادامنىڭ تۇزەلۋىنە كومەكتەسىپ، ونى قوعامداعى تولىققاندى ومىرگە قايتا بەيىمدەۋ ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. مەملەكەت جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشا الادى، جۇمىس بەرۋشىلەر ەڭبەك ورنىن ۇسىنا الادى. الايدا جاڭا ومىرگە قادام جاساۋدى ادامنىڭ ءوزى عانا تاڭدايدى، — دەدى ءوڭىر باسشىسى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ پروكۋرورى مۇرات تىلەۋبەرديەۆ وڭىردە پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى قايتا الەۋمەتتەندىرۋ باعىتىنداعى جۇيەلى جۇمىستار جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
— بۇگىندە وبلىستىڭ پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە مىڭنان استام ازامات تۇر. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ، جۇمىسپەن قامتۋ قىزمەتتەرىنىڭ جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە جۇزدەگەن ازامات تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. كاسىپتىك وقىتۋ جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ باعدارلامالارى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. الەۋمەتتىك سۇيەمەلدەۋدى ۇيىمداستىرۋدا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىن بىرىكتىرگەن Socium تسيفرلىق پلاتفورماسى مەن FSM Social ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ ەنگىزىلۋى ماڭىزدى قادام بولدى. بۇل جۇيەلەر ارقىلى ازاماتتارعا جۇمىسقا ورنالاسۋعا، قۇجاتتارىن قالپىنا كەلتىرۋگە، مەديتسينالىق كومەك، ءبىلىم الۋ، الەۋمەتتىك تولەمدەر راسىمدەۋ جانە وزگە دە ومىرلىك ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلەدى. ەگەر بۇگىنگى فورۋمنان كەيىن ادامدار ءوز ءومىرىن وزگەرتۋگە بولاتىنىنا سەنسە، جۇمىس بەرۋشىلەر ءوز كاسىپورىندارىنىڭ ەسىگىن ايقارا اشسا، ال مەملەكەتتىك ورگاندار دەر كەزىندە قاجەتتى قولداۋ كورسەتسە، كوپتەگەن وتباسى ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمىن قايتا نىعايتادى، — دەدى مۇرات تىلەۋبەرديەۆ.
جۇمىسپەن قامتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار بۇگىندە ناقتى ناتيجەسىن بەرۋدە. جىل باسىنان بەرى وبلىستا 600-دەن استام جۇمىس بەرۋشىنىڭ قاتىسۋىمەن 60 بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلدى. سونىمەن قاتار پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتار ءۇشىن كۆوتالانعان جۇمىس ورىندارى دا بولىنۋدە.
وسىنداي مۇمكىندىكتى پايدالانعانداردىڭ ءبىرى – قاراعاندىلىق ولجاس ەرساين. پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىنە قويىلعاننان كەيىن وعان «قاراعاندى-نان» كاسىپورنىنا رەسمي تۇردە جۇمىسقا ورنالاسۋعا كومەك كورسەتىلگەن. قازىر ول مۇندا جارتى جىلعا جۋىق ۋاقىت ەڭبەك ەتىپ كەلەدى.
— پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىنە تۇرعان كەزدە مەنىڭ تۇراقتى جۇمىسىم بولعان جوق. مانساپ ورتالىعى ارقىلى جۇمىسقا ورنالاسۋىما كومەكتەستى. قازىر تۇراقتى جالاقى الىپ ءجۇرمىن ءارى وسى جەردە ەڭبەك ەتۋدى جالعاستىرعىم كەلەدى. ادامعا جۇمىس تابۋعا قولداۋ كورسەتىلسە، ونىڭ جاڭا ءومىر باستاپ، ادال ەڭبەكپەن بولاشاعىن قۇرۋعا مۇمكىندىگى پايدا بولادى، — دەيدى ولجاس ەرساين.
وسىنداي قيىندىقتاردى راحات جيەنقۇلوۆ تا باستان وتكەرگەن.
— پروباتسيادان كەيىن جۇمىس تابۋدىڭ وتە قيىن ەكەنىنە ءوزىم كوز جەتكىزدىم. ماعان جۇمىسقا ورنالاسۋعا كومەكتەستى، بۇل مەنىڭ ءومىرىمدى وزگەرتتى. وسىنداي ءىس-شارالار ادامدارعا اياعىنان نىق تۇرىپ، قايتادان زاڭ بۇزباۋعا ناقتى مۇمكىندىك بەرەدى، — دەيدى ول.
فورۋمنىڭ پراكتيكالىق قورىتىندىسى رەتىندە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. قۇجات پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ، كاسىبي وقىتۋ، الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ جانە قايتا الەۋمەتتەندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جانە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىن كوزدەيدى.
فورۋم بارىسىندا قاراعاندى وبلىسى پروكۋراتۋراسىنىڭ العىس حاتتارىمەن قيىن ومىرلىك جاعدايعا تاپ بولعان ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن كاسىپورىن باسشىلارى ماراپاتتالدى.
«220 ۆولت» كومپانياسىندا پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان سەگىز ازامات ەڭبەك ەتەدى.
— ءبىز جازاسىن وتەپ جۇرگەن ادامدارعا جۇمىس تاۋىپ بەرۋگە كومەكتەسكىمىز كەلدى. بۇگىندە كاسىپورنىمىزدا سەگىز بىلىكتى مامان ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ولار ءوز جۇمىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستى كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز، — دەدى كومپانيانىڭ تەحنيكالىق مەنەدجەرى ءانۋار وماروۆ.
فورۋمنىڭ ەكىنشى بولىمىندە قاتىسۋشىلار ادامنىڭ جىبەرگەن قاتەلىگىنەن كەيىن قوعامداعى تولىققاندى ومىرگە قايتا ورالۋىندا وتباسىنىڭ، ءبىلىمنىڭ، ەڭبەكتىڭ جانە قوعامدىق قولداۋدىڭ ءرولىن تالقىلادى.
فوتو: الەكساندر مارچەنكو
