كونە تۇركى جازبالارى: قوسشى قالاسىندا رۋحانيات پەن تاريح توعىسقان جيىن ءوتتى

686
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/5pvtZN3zRnafJbeGYTmKQ2FiljmHXOhc4HMUZEy4.jpg

قوسشىدا كونە تۇركى مۇراسى مەن ۇلتتىق رۋحانيات ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلانعان اۋقىمدى كونفەرەنتسيا ءوتتى. تۇركى جازۋى كۇنىنە ارنالعان «كونە تۇركى جازبالارى: تاريح پەن تاعىلىم» اتتى رەسپۋبليكالىق جيىن قوعامدىق-مادەني سپورت كەشەنىندە ۇيىمداستىرىلىپ، وعان عالىمدار، ساراپشىلار، زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جاستار قاتىستى.

شارا باستالماي تۇرىپ-اق كەشەن فويەسىندە ەرەكشە قوزعالىس بايقالدى. قوناقتار كونە تۇركى جازبالارىنىڭ كوشىرمەلەرى قويىلعان كورمەنى تاماشالاپ، تاريحي جادىگەرلەر مەن تانىمدىق ماتەريالداردى قىزىعا قاراپ ءجۇردى. اسىرەسە رۋنيكالىق تاڭبالار بەينەلەنگەن ستەندتەر كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋداردى.

كونفەرەنتسيا باسىندا قوسشى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەرگەن جۇمكەي قاتىسۋشىلاردى تۇركى جازۋى كۇنىمەن قۇتتىقتاپ، جيىن جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى. 

اقمولا وبلىسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلميرا كارىموۆا كونە تۇركى جازبالارى ۇلتتىڭ تاريحي جادى مەن رۋحاني نەگىزىنىڭ اجىراماس بولىگى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– وسىنداي تاعىلىمدى مۇرالار ارقىلى ءبىز اتا-بابالارىمىزدىڭ دۇنيەتانىمىن، ەلدىك ۇستانىمىن، مەملەكەت قۇرۋداعى دانالىعىن تەرەڭىرەك تۇسىنەمىز. بۇل – جاستار تاربيەسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى، – دەدى ول.

سونىمەن قاتار باسقارما باسشىسى قوسشى قالاسىنىڭ رۋحاني-مادەني باستامالار وتەتىن ماڭىزدى ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.

جيىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەلميرا اسان دا ءسوز سويلەپ، كونە تۇركى مۇراسىنىڭ ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋداعى ورنىنا توقتالدى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا عالىمدار تۇركى وركەنيەتىنىڭ تاريحى، جازۋ مادەنيەتى مەن رۋحاني ساباقتاستىعى تۋرالى مازمۇندى باياندامالار جاسادى.

تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تۇرسىنحان زاكونۇلى كونە تۇركى ەسكەرتكىشتەرىندەگى مەملەكەتتىلىك يدەياسىنا توقتالىپ، كۇلتەگىن، بىلگە قاعان جانە تونىكوك جازبالارىندا تۇركى حالقىنىڭ ەل بىرلىگى، تاۋەلسىزدىگى مەن مەملەكەت ساقتاۋ جولىنداعى كۇرەسى كورىنىس تاپقانىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل مۇرالار بۇگىنگى قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ تاريحي نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى سانالادى.

تۇركى اكادەمياسىنىڭ ساراپشىسى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اقەدىل تويشانۇلى كونە تۇركى جازۋلارى مەن جىراۋلىق ءداستۇر اراسىنداعى ساباقتاستىق تۋرالى ءسوز قوزعادى. عالىم تۇركى حالىقتارىنىڭ اۋىز ادەبيەتى مەن كونە جازبا مۇرالارىندا ەلدىك رۋح، باتىرلىق سارىن مەن حالىقتىق دۇنيەتانىم كەڭ كورىنىس تاپقانىن اتاپ ءوتتى.

ال ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى تالعات مولدابايۇلى كونە تۇركى بىتىگ جازۋىنىڭ قالىپتاسۋى مەن جازۋ تاريحىنىڭ ەۆوليۋتسياسىنا توقتالدى. ول ەسىك قورعانىنان تابىلعان كۇمىس توستاعانداعى جازۋدى كونە تۇركى جازۋ مادەنيەتىنىڭ ماڭىزدى مۇرالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى.

 «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى ابىلايحان قالنازاروۆ ءوز بايانداماسىندا تۇركى حالىقتارىنىڭ ءداستۇرلى كۇش مادەنيەتى مەن رۋحاني بولمىسىنىڭ ساباقتاستىعىنا توقتالدى. ول كونە تۇركى داۋىرىنەن كەلە جاتقان باتىرلىق رۋح، كۇش پەن توزىمدىلىك ۇعىمدارى ۇلتتىق سپورت پەن مادەنيەتتە بۇگىنگە دەيىن ساقتالعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار الەمدەگى الىپ تاستاردى كوتەرۋ ءداستۇرى مەن تۇركى حالىقتارىنىڭ كۇش ونەرى اراسىنداعى تاريحي بايلانىستار تۋرالى دا ءسوز قوزعادى.

ال شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى باقتىگۇل شاعىرباەۆا كونە تۇركى جازۋلارىنداعى ۇلتتىق دۇنيەتانىم مەن مادەني جاد ماسەلەسىن كوتەردى. ول تۇركى حالىقتارىنا ورتاق ءتىل، تاريح پەن رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ بۇگىنگى ۇرپاق تاربيەسىندەگى ماڭىزىنا ەرەكشە توقتالدى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا قاتىسۋشىلار اراسىندا ەركىن پىكىر الماسۋ ءجۇرىپ، جاستاردىڭ تاريحي مۇراعا قىزىعۋشىلىعى جايلى دا ايتىلدى.

شارا سوڭىندا ءداستۇرلى اندەر شىرقالىپ، ۇلتتىق ونەر مەن رۋحانيات ۇندەسكەن كونتسەرتتىك باعدارلاما ۇسىنىلدى. كەش سوڭىندا كوپشىلىك زالدان ەرەكشە اسەرمەن تارادى. سەبەبى بۇل جيىن تەك عىلىمي باسقوسۋ عانا ەمەس، تۇركى دۇنيەسىنىڭ تەرەڭ تامىرىن تاعى ءبىر مارتە سەزىندىرگەن رۋحاني كەزدەسۋ بولدى.

پىكىرلەر