Köne türkı jazbalary: Qosşy qalasynda ruhaniiat pen tarih toǧysqan jiyn öttı

681
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/5pvtZN3zRnafJbeGYTmKQ2FiljmHXOhc4HMUZEy4.jpg

Qosşyda köne türkı mūrasy men ūlttyq ruhaniiat mäselelerı keŋınen talqylanǧan auqymdy konferensiia öttı. Türkı jazuy künıne arnalǧan «Köne türkı jazbalary: tarih pen taǧylym» atty respublikalyq jiyn Qoǧamdyq-mädeni sport keşenınde ūiymdastyrylyp, oǧan ǧalymdar, sarapşylar, ziialy qauym ökılderı men jastar qatysty.

Şara bastalmai tūryp-aq keşen foiesınde erekşe qozǧalys baiqaldy. Qonaqtar köne türkı jazbalarynyŋ köşırmelerı qoiylǧan körmenı tamaşalap, tarihi jädıgerler men tanymdyq materialdardy qyzyǧa qarap jürdı. Äsırese runikalyq taŋbalar beinelengen stendter köpşılıktıŋ nazaryn audardy.

Konferensiia basynda Qosşy qalasy äkımınıŋ orynbasary Bergen Jūmkei qatysuşylardy Türkı jazuy künımen qūttyqtap, jiyn jūmysyna sättılık tıledı. 

Aqmola oblysy ışkı saiasat basqarmasynyŋ basşysy Gülmira Kärımova köne türkı jazbalary ūlttyŋ tarihi jady men ruhani negızınıŋ ajyramas bölıgı ekenın atap öttı.

– Osyndai taǧylymdy mūralar arqyly bız ata-babalarymyzdyŋ dünietanymyn, eldık ūstanymyn, memleket qūrudaǧy danalyǧyn tereŋırek tüsınemız. Būl – jastar tärbiesı üşın asa maŋyzdy, – dedı ol.

Sonymen qatar basqarma basşysy Qosşy qalasynyŋ ruhani-mädeni bastamalar ötetın maŋyzdy ortalyqtardyŋ bırıne ainalyp kele jatqanyn aitty.

Jiynda Qazaqstan Respublikasy Ǧylym jäne joǧary bılım ministrlıgı Tıl saiasaty komitetı töraǧasynyŋ orynbasary Elmira Asan da söz söilep, köne türkı mūrasynyŋ ūlttyq bıregeilıktı saqtaudaǧy ornyna toqtaldy. Konferensiia barysynda ǧalymdar türkı örkenietınıŋ tarihy, jazu mädenietı men ruhani sabaqtastyǧy turaly mazmūndy baiandamalar jasady.

Tarih ǧylymdarynyŋ doktory Tūrsynhan Zakonūly köne türkı eskertkışterındegı memlekettılık ideiasyna toqtalyp, Kültegın, Bılge qaǧan jäne Tonykök jazbalarynda türkı halqynyŋ el bırlıgı, täuelsızdıgı men memleket saqtau jolyndaǧy küresı körınıs tapqanyn aitty. Onyŋ pıkırınşe, būl mūralar bügıngı qazaq memlekettılıgınıŋ tarihi negızderınıŋ bırı sanalady.

Türkı akademiiasynyŋ sarapşysy, filologiia ǧylymdarynyŋ kandidaty Aqedıl Toişanūly köne türkı jazulary men jyraulyq dästür arasyndaǧy sabaqtastyq turaly söz qozǧady. Ǧalym türkı halyqtarynyŋ auyz ädebietı men köne jazba mūralarynda eldık ruh, batyrlyq saryn men halyqtyq dünietanym keŋ körınıs tapqanyn atap öttı.

Al L.N.Gumilev atyndaǧy Euraziia ūlttyq universitetınıŋ dosentı Talǧat Moldabaiūly köne türkı bıtıg jazuynyŋ qalyptasuy men jazu tarihynyŋ evoliusiiasyna toqtaldy. Ol Esık qorǧanynan tabylǧan kümıs tostaǧandaǧy jazudy köne türkı jazu mädenietınıŋ maŋyzdy mūralarynyŋ bırı retınde atady.

 «Baluan tas» ūlttyq sport türlerı jäne mädenietı akademiiasynyŋ prezidentı Abylaihan Qalnazarov öz baiandamasynda türkı halyqtarynyŋ dästürlı küş mädenietı men ruhani bolmysynyŋ sabaqtastyǧyna toqtaldy. Ol köne türkı däuırınen kele jatqan batyrlyq ruh, küş pen tözımdılık ūǧymdary ūlttyq sport pen mädeniette bügınge deiın saqtalǧanyn aitty. Sonymen qatar älemdegı alyp tastardy köteru dästürı men türkı halyqtarynyŋ küş önerı arasyndaǧy tarihi bailanystar turaly da söz qozǧady.

Al Şoqan Uälihanov atyndaǧy Kökşetau universitetınıŋ qauymdastyrylǧan professory Baqtygül Şaǧyrbaeva köne türkı jazularyndaǧy ūlttyq dünietanym men mädeni jad mäselesın köterdı. Ol türkı halyqtaryna ortaq tıl, tarih pen ruhani qūndylyqtardyŋ bügıngı ūrpaq tärbiesındegı maŋyzyna erekşe toqtaldy.

Konferensiia barysynda qatysuşylar arasynda erkın pıkır almasu jürıp, jastardyŋ tarihi mūraǧa qyzyǧuşylyǧy jaily da aityldy.

Şara soŋynda dästürlı änder şyrqalyp, ūlttyq öner men ruhaniiat ündesken konserttık baǧdarlama ūsynyldy. Keş soŋynda köpşılık zaldan erekşe äsermen tarady. Sebebı būl jiyn tek ǧylymi basqosu ǧana emes, türkı düniesınıŋ tereŋ tamyryn taǧy bır märte sezındırgen ruhani kezdesu boldy.

Pıkırler