قوستاناي وبلىسىندا 23 ءساۋىر – ۇلتتىق كىتاپ كۇنىنە وراي «كىتاپ وقيتىن ۇلت» جوباسىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ، جەڭىمپازدار سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتالدى. وڭىردە جۇزەگە اسقان اۋقىمدى باستاما 55 مىڭ قاتىسۋشىنى قامتىپ، كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن كەڭىنەن ناسيحاتتاعان ءىرى قوعامدىق قوزعالىسقا اينالدى. بۇل كورسەتكىش وبلىس حالقىنىڭ شامامەن 7 پايىزىن قۇرادى.
قوستاناي – اعارتۋشىلىق پەن ءبىلىمنىڭ تامىرى تەرەڭگە كەتكەن قاسيەتتى ولكە. بۇل – قازاق دالاسىندا العاش مەكتەپ اشىپ، ءبىلىم شامىن جاققان ىبىراي التىنسارين مەن ۇلت رۋحانياتىنىڭ ىرگەسىن قالاعان احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ ءىزى قالعان ءوڭىر. وسىنداي تاريحي ساباقتاستىق اياسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كىتاپ وقيتىن ۇلت قالىپتاستىرۋ جونىندەگى باستاماسى قوستاناي وبلىسىندا جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىپ كەلەدى.
سالتاناتتى راسىمدە ءسوز سويلەگەن وبلىس اكىمى قۇمار ىرگەبايۇلى اقساقالوۆ كىتاپ وقۋدىڭ قوعام دامۋى ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى:
«كىتاپ وقيتىن ادام — ارقاشان بىلىمىمەن وزىق، ويى ۇشقىر جانە كەز كەلگەن ورتادا باسەكەگە قابىلەتتى بولادى. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز — جاستاردى تەك ءبىلىمدى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە تەرەڭ ويلايتىن، رۋحاني باي تۇلعا رەتىندە تاربيەلەۋ. ءدال وسى جوبا — بولاشاق زياتكەر ۇلتتى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام. بۇل ويدى عىلىم مەن حالىقارالىق زەرتتەۋلەر دە راستايدى. يۋنەسكو دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، كۇنىنە كەمىندە 10 مينۋت كىتاپ وقيتىن ادامداردىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعى مەن سىني ويلاۋ قابىلەتى وتە جوعارى دەڭگەيدە بولادى» – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
ءىس-شاراعا ارنايى قاتىسقان مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، تۇركسوي جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەت جوبانىڭ رۋحاني مانىنە توقتالىپ، وڭىردەگى وقىرمان مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا جوعارى باعا بەردى.
شارا بارىسىندا ەرەكشە ماراپات تابىستالعانىن ايتا كەتكەن ءجون، «كىتاپ وقيتىن ۇلت» وڭىرلىك جوبالىق ءوفيستىڭ مەنەدجەرى ابىلاي ماۋدان تۇركى الەمىنىڭ ادەبيەتى مەن مادەنيەتىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ قولىنان حالىقارالىق «قورقىت اتا» ارنايى توسبەلگىسىن الدى.
جوبا قوستاناي وبلىسىنىڭ 16 اۋدانى مەن 4 قالاسىن قامتىپ، 300-دەن استام ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىن بىرىكتىردى.
جالپى 1200-دەن استام ينتەللەكتۋالدىق ءىس-شارا (كۆيزدەر، دەباتتار، كىتاپ تالقىلاۋلار) وتكىزىلدى. ناتيجەسىندە كىتاپحانالارعا كەلۋشىلەر سانى مەن جاڭا وقىرماندار قاتارى ايتارلىقتاي ارتتى. بۇل كورسەتكىشتەر وڭىردە كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنىڭ تۇراقتى قوعامدىق قۇندىلىققا اينالىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
جوبانىڭ ناتيجەلىلىگىن قامتاماسىز ەتكەن باستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى – پەداگوگيكالىق قاۋىمداستىقتىڭ بەلسەندى قاتىسۋى.
جوباعا 11 مىڭنان استام پەداگوگ قاتىسىپ، مۇعالىمدەر كىتاپحانالارمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەي وتىرىپ، وقۋشىلاردى جۇيەلى تۇردە كىتاپ وقۋعا باۋلىدى جانە وقۋ پروتسەسىن تۇراقتى سۇيەمەلدەدى. ناتيجەسىندە بالالاردىڭ جوباعا قاتىسۋ دەڭگەيى ايتارلىقتاي ارتتى. بۇل تاجىريبە «مەكتەپ – پەداگوگ – كىتاپحانا» ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ءتيىمدى مودەلىن قالىپتاستىردى.
اتالعان جوباعا 400-دەن استام مەملەكەتتىك قىزمەتشى قاتىسىپ، ءارتۇرلى مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ وكىلدەرى كەڭىنەن قامتىلدى. قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى جوعارى جۇمىس قارقىنىنا قاراماستان كىتاپ وقۋعا تۇراقتى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، جوبانىڭ وي-ءورىستى كەڭەيتۋگە جانە شەشىم قابىلداۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. ناتيجەسىندە كىتاپ وقۋ مادەنيەتىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىندە دە ورنىعا باستاعانى بايقالدى. بۇل باعىتتا پوليتسيا دەپارتامەنتى ماماندارى دا، سالىق دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە، ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىلارى مەن جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانە دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمىنىڭ باسشىسى دا ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتىپ، مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ دە كىتاپقا قۇشتارلىعىن دالەلدەدى.
وبلىستىق فينالعا 26 وتباسى «كىتاپ وقيتىن اۋلەت» باعىتى بويىنشا قاتىسىپ، شامامەن 100 ادام ءبىر-بىرىنە قولداۋ ءبىلدىرىپ، جۇمىلا باق سىناستى. بۇل ساناتتا ۇرپاقتار ساباقتاستىعى ايقىن كورىندى – ەڭ ەگدە قاتىسۋشى 85 جاستاعى ارداقتى اجە بولسا، ەڭ كىشكەنتاي قاتىسۋشى اتا-اناسىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ كەلگەن نەبارى 1,5 جاسار ءبۇلدىرشىن بولدى.
قاتىسۋشىلار جوبانىڭ شارتى بويىنشا بەكىتىلگەن 15 كىتاپتى وقىپ شىعىپ، وزدەرىنىڭ جىلدىق وقۋ نورماسىن 5 ەسەگە ارتتىردى. جوباعا دەيىن ءبىر ادام جىلىنا ورتا ەسەپپەن 2-3 كىتاپ وقىسا، جوباعا قاتىسۋشىلار ءۇشىن كۇندەلىكتى 30-50 بەت وقۋ بۇلجىماس ادەتكە اينالعانى ءسوزسىز.
سالتاناتتى كەشتە ۇزدىك قاتىسۋشىلار ديپلومدارمەن جانە 1 ميلليون، 600 مىڭ، 400 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى سەرتيفيكاتتارمەن ماراپاتتالدى. جالپى جۇلدە قورى – 40 ملن تەڭگەنى قۇرادى.
وسىناۋ اۋقىمدى باستامانىڭ جۇزەگە اسۋى «AMANAT» پارتياسى مەن قوستاناي وبلىسىنىڭ ەڭ ءىرى اگروونەركاسىپتىك حولدينگى — «ولجا اگرو» جشس-ءنىڭ بەلسەندى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. مۇنداي سەرىكتەستىك وڭىردەگى ادامي كاپيتالدى دامىتۋ جولىنداعى مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىن ايقىن كورسەتەدى
«كىتاپ وقيتىن ۇلت» جوباسى جاي عانا بايقاۋ ەمەس، بۇكىل حالىقتى ءبىلىم مەن رۋحانيات توڭىرەگىندە بىرىكتىرگەن شىن مانىندەگى ۇلتتىق مەرەكەگە اينالدى. بىلىمگە قۇشتار ۇلت – قاشاندا جەڭىلمەيتىن ۇلت!
قوستاناي وبلىسىنىڭ تاجىريبەسى كىتاپ وقيتىن ۇلت قالىپتاستىرۋ يدەياسىنىڭ ناقتى جۇزەگە اساتىنىن دالەلدەپ وتىر.
