فيلولوگيا جانە تسيفرلىق ءداۋىر: مەكتەپ تاجىريبەسىندەگى شەت تىلدەرى ونكۇندىگى

Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/BzvOYcXTQsHU7EKdVoa7ZYOewnAd5J6lLGq77iJX.jpg

قازىرگى جاھاندانۋ جاعدايىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ قارقىندى دامۋىمەن تىعىز بايلانىستى جاڭعىرۋ كەزەڭىن باستان وتكەرۋدە. اقپاراتتىق قوعامدا شەت تىلدەرىن مەڭگەرۋ تەك كوممۋنيكاتيۆتىك قاجەتتىلىك قانا ەمەس، سونىمەن قاتار مادەنيەتارالىق قارىم-قاتىناستى قامتاماسىز ەتەتىن ماڭىزدى قۇرالعا اينالدى. وسى تۇرعىدان العاندا، ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىندە تسيفرلىق رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ، وقۋشىلاردىڭ تىلدىك قۇزىرەتتىلىگىن دامىتۋ جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن ارتتىرۋ – قازىرگى پەداگوگيكانىڭ وزەكتى باعىتتارىنىڭ ءبىرى.

وسى ماقساتتا مەكتەپتە 23.02-05.03.2026ج.«فيلولوگيا جانە تسيفرلى ءداۋىر» تاقىرىبىندا شەت تىلدەرى ءپانى مۇعالىمدەرىنىڭ ونكۇندىگى ۇيىمداستىرىلدى. ونكۇندىك شەڭبەرىندە وتكىزىلگەن ءىس-شارالار وقۋشىلاردىڭ تىلدىك ءبىلىمىن تەرەڭدەتۋگە، تسيفرلىق مادەنيەتىن دامىتۋعا، سونداي-اق پەداگوگتەردىڭ تاجىريبە الماسۋىنا باعىتتالدى.

ونكۇندىكتىڭ باستى ماقساتى – شەت تىلدەرىنىڭ قازىرگى تسيفرلىق قوعامداعى ءرولى مەن ماڭىزىن ءتۇسىندىرۋ، جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق قۇرالداردى سانالى ءارى جاۋاپكەرشىلىكپەن قولدانۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ جانە وقۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن دامىتۋ بولدى.

سونىمەن قاتار جوسپارلانعان ءىس-شارالار تسيفرلىق رەسۋرستاردى شەت تىلدەرىن ۇيرەنۋ بارىسىندا ءتيىمدى پايدالانۋ، توپتىق جۇمىس داعدىلارىن جەتىلدىرۋ، فيلولوگيا عىلىمىنىڭ قازىرگى دامۋ باعىتتارىمەن تانىستىرۋ جانە پەداگوگتەردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ارتتىرۋ مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالدى.

ونكۇندىك سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىمەن باستالدى. اشىلۋ بارىسىندا فيلولوگيا پاندەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ورنى مەن تسيفرلىق داۋىردەگى ماڭىزى تۋرالى ايتىلىپ، وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەرگە الداعى ءىس-شارالاردىڭ مازمۇنى تانىستىرىلدى. بۇل ءىس-شارا وقۋشىلاردىڭ تىلدەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ، ونكۇندىك باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايقىندادى.

ونكۇندىك اياسىندا وتكىزىلگەن «ساندىق عاسىرداعى ءسوز مادەنيەتى» اتتى سەمينار پەداگوگتەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالدى. سەمينار بارىسىندا قازىرگى ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋدىڭ ادىستەمەلىك نەگىزدەرى، جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىندە پايدالانۋ جولدارى جانە ءتىل مادەنيەتىن دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
باعدارلاما بويىنشا ءارتۇرلى سىنىپتار اراسىندا وتكىزىلگەن سىنىپتان تىس ءىس-شارالار مەن ينتەللەكتۋالدىق جارىستار وقۋشىلاردىڭ تانىمدىق بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتى.

ماسەلەن، باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان «Vocabulary Quiz» ءىس-شاراسى سوزدىك قوردى دامىتۋعا باعىتتالسا، 6-سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا ۇيىمداستىرىلعان «Who knows English well?» ينتەللەكتۋالدىق جارىسى وقۋشىلاردىڭ تىلدىك ءبىلىمىن، لوگيكالىق ويلاۋىن جانە كوماندالىق جۇمىس داعدىلارىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

سونىمەن قاتار ونكۇندىك بارىسىندا بىرقاتار اشىق ساباقتار وتكىزىلدى. مىسالى، «Where do animals live?»، «Peter Pan»، «My favourite food»، «A funny character» سياقتى تاقىرىپتارداعى ساباقتاردا مۇعالىمدەر وقىتۋدىڭ ينتەراكتيۆتى ادىستەرىن، مۋلتيمەديالىق رەسۋرستاردى جانە تسيفرلىق پلاتفورمالاردى قولدانۋ ارقىلى وقۋشىلاردىڭ تىلدىك داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعان زاماناۋي پەداگوگيكالىق تاسىلدەردى كورسەتتى. بۇل ساباقتار وقۋشىلاردىڭ تىڭدالىم، ايتىلىم، وقىلىم جانە جازىلىم داعدىلارىن كەشەندى تۇردە دامىتۋعا ىقپال ەتتى.
ونكۇندىك اياسىندا وتكىزىلگەن «ەرتەگىلەر ەلىندە. In Fairyland» اتتى سىنىپتان تىس ءىس-شارا مەن «يازىك رودنوي، درۋجي سو منوي» اتتى تىلدەر ءتۋرنيرى وقۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن دامىتۋعا جانە كوپتىلدىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالدى. مۇنداي ءىس-شارالار وقۋشىلاردىڭ تىلگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ قانا قويماي، ولاردىڭ مادەنيەتارالىق كوممۋنيكاتسيا داعدىلارىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن قاتار جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان «ليتەراتۋرا ي يسكۋسستۆو» اتتى اۋىزشا جۋرنال مەن «Three languages – One Future. ءۇش ءتىل – ءبىر بولاشاق» اتتى لينگۆيستيكالىق جارىس تىلدەردىڭ قوعامداعى ماڭىزىن تۇسىندىرۋگە، ۇشتىلدىلىك ساياساتىنىڭ ءمانىن اشۋعا جانە وقۋشىلاردىڭ اناليتيكالىق ويلاۋ قابىلەتتەرىن دامىتۋعا باعىتتالدى.

ونكۇندىك باعدارلاماسىنىڭ قورىتىندى كەزەڭىندە سالتاناتتى جابىلۋ ءراسىمى ۇيىمداستىرىلىپ، بەلسەندى قاتىسقان وقۋشىلار ماراپاتتالدى. بۇل كەزەڭدە وتكىزىلگەن ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەلەرى تالدانىپ، پەداگوگتەر ءوز تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.

ونكۇندىك اياسىنداعى ماڭىزدى مادەني ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى – سالتاناتتى جابىلۋ ءراسىمى بولدى. بۇل كەش ء«سوز پاتشالىعى مەن ساز الەمى» اتتى ادەبي-سازدى كەزدەسۋ فورماتىندا ۇيىمداستىرىلدى. ءىس-شارانىڭ قۇرمەتتى قوناعى – ءانشى-كومپوزيتور، تەرمەشى، مادەنيەت قايراتكەرى ەستاي اليكەەۆ بولدى.

كەزدەسۋ بارىسىندا ونەر يەسى وقۋشىلارعا ۇلتتىق ونەردىڭ، ءداستۇرلى ءان مەن تەرمە ونەرىنىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتىپ، ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق جولى مەن ونەردەگى تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. سونىمەن قاتار كەش بارىسىندا قوناقتىڭ ورىنداۋىنداعى اندەر مەن تەرمەلەر وقۋشىلارعا ەرەكشە اسەر قالدىردى.

اتالعان مادەني كەزدەسۋ وقۋشىلاردىڭ رۋحاني دۇنيەسىن بايىتىپ، ۇلتتىق مادەنيەت پەن ادەبيەتكە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتى. جالپى العاندا، وقۋشىلار مەن قوناق اراسىنداعى كەزدەسۋ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ، مازمۇندى ءارى تاعىلىمدى ءوتتى. بۇل شارا ونكۇندىكتىڭ قورىتىندىسىن ايشىقتاپ، فيلولوگيا مەن ونەردىڭ ءوزارا بايلانىسىن كورسەتكەن ماڭىزدى مادەني وقيعاعا اينالدى.

قورىتا ايتقاندا، «فيلولوگيا جانە تسيفرلى ءداۋىر» تاقىرىبىنداعى شەت تىلدەرى ونكۇندىگى وقۋشىلاردىڭ تىلدىك قۇزىرەتتىلىگىن دامىتۋعا، ولاردىڭ تسيفرلىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا جانە مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي تاجىريبەسىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرگەن ماڭىزدى ءبىلىم بەرۋ الاڭى بولدى. مۇنداي ءىس-شارالار قازىرگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە فيلولوگيا پاندەرىنىڭ ءرولىن ارتتىرىپ، كوپتىلدى جانە تسيفرلىق ساۋاتتى تۇلعانى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەدى.

الماتى قالاسى،اۋەزوۆ اۋدانى،

ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى №139 مەكتەپ-گيمنازيا،

فيلولوگيا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى

 جۋسۋپوۆا جانارگۇل اليبەكوۆنا

پىكىرلەر