جاھاندىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى XXI عاسىردا بۇرىنعىدان دا وزەكتى بولا ءتۇستى. قارۋلى قاقتىعىستار، گەوساياسي شيەلەنىستەر، تەرروريزم مەن گۋمانيتارلىق داعدارىستار حالىقارالىق قاۋىمداستىقتى ورتاق شەشىم ىزدەۋگە ءماجبۇر ەتۋدە. وسى تۇرعىدا بىتىمگەرشىلىك باستامالار – تۇراقتى دامۋدىڭ جانە بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋدىڭ باستى قۇرالى.
حالىقارالىق دەڭگەيدە بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ ميسسيالارىن ۇيلەستىرەتىن نەگىزگى قۇرىلىم – United Nations. ۇيىمنىڭ دەرەگىنە سايكەس، بۇگىندە الەمنىڭ ءار ايماعىندا ونداعان بىتىمگەرشىلىك وپەراتسياسى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇل ميسسيالارعا 100 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتكەر، پوليتسيا جانە ازاماتتىق ماماندار تارتىلعان. ولاردىڭ ماقساتى – قاقتىعىستى توقتاتۋ، بەيبىت كەلىسسوزدەرگە جاعداي جاساۋ جانە بەيبىت تۇرعىنداردى قورعاۋ.
قازاقستان دا جاھاندىق قاۋىپسىزدىك باستامالارىنان شەت قالعان جوق. ەل 2018 جىلدان باستاپ بۇۇ بىتىمگەرشىلىك ميسسيالارىنا قاتىسىپ كەلەدى. مىسالى، قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر Lebanon اۋماعىنداعى ميسسيا قۇرامىندا قىزمەت اتقاردى. بۇل – ەلدىڭ حالىقارالىق جاۋاپكەرشىلىكتى بولىسۋگە دايىن ەكەنىن كورسەتەتىن ناقتى قادام.
سونىمەن قاتار قازاقستان يادرولىق قارۋسىزدانۋ ساياساتىن دايەكتى تۇردە قولداپ كەلەدى. 1991 جىلى سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلۋى جاھاندىق انتيادرولىق قوزعالىسقا سەرپىن بەردى. كەيىن ەل يادرولىق قارۋدان ەرىكتى تۇردە باس تارتۋ ارقىلى بەيبىتشىلىك پەن سەنىمگە نەگىزدەلگەن ساياسات ۇستاناتىنىن دالەلدەدى.
بىتىمگەرشىلىك باستامالار تەك اسكەري ميسسيالارمەن شەكتەلمەيدى. ولار ديپلوماتيالىق ديالوگ، گۋمانيتارلىق كومەك، دەلدالدىق الاڭدارىن ۇسىنۋ سياقتى باعىتتاردى دا قامتيدى. مۇنداي قادامدار مەملەكەتتەر اراسىنداعى سەنىمدى ارتتىرىپ، ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتىلىققا نەگىز قالايدى.
جاھاندىق جانە بىتىمگەرشىلىك باستامالار – تەك ساياسي ۇستانىم ەمەس، ادامزات قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋعا باعىتتالعان ورتاق جاۋاپكەرشىلىك. بەيبىتشىلىك جولىنداعى ءاربىر باستاما حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ، تۇراقتى الەم قۇرۋعا ىقپال ەتەدى.
