تۇراقسىزدىق جايلاعان الەمدە قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ كەپىلى بولۋى ءتيىس. جاڭا نەگىزگى زاڭ جوباسى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن كەڭەيتۋمەن قاتار، مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتادى. بۇل تۋرالى ءماجىلىس دەپۋتاتى مارات ءباشىموۆ «AMANAT» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ وتىرىسىندا ايتتى.
دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە، كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسى 2022 جىلعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ لوگيكالىق جالعاسى بولىپ، ەلدەگى قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەردى. جوبا اياسىندا قۇقىق قورعاۋ الەۋەتى ەلەۋلى تۇردە كۇشەيتىلگەن، سونىڭ ىشىندە سوتقا دەيىنگى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ مەحانيزمدەرىنىڭ ينستيتۋتسيونالدى دامۋى دا قاراستىرىلعان. مۇندا ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتىن نىعايتۋ، «ميراندا ەرەجەلەرىن» كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتۋ، الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى ناقتىلاۋ جانە ازاماتتاردىڭ سايلاۋ پروتسەسىندەگى قۇقىقتارىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى قامتىلعان. جوبادا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە دە ەرەكشە ءمان بەرىلگەن.
مارات ءباشىموۆ اتاپ وتكەندەي، الەمدىك ءتارتىپ وزگەرىپ، حالىقارالىق قۇقىق نورمالارى السىرەگەن جاعدايدا كونستيتۋتسيالىق تۇراقتىلىق ەرەكشە ماڭىزعا يە بولادى. سوندىقتان جاڭا كونستيتۋتسيادا ساياسي پارتيالاردى شەتەلدەن قارجىلاندىرۋعا تىكەلەي تىيىم سالىنعان، سونىڭ ىشىندە شەتەل مەملەكەتتەرى، حالىقارالىق ۇيىمدار، شەتەلدىك ازاماتتار مەن شەتەلگە قاتىسى بار زاڭدى تۇلعالاردىڭ قاراجاتى بار. بۇل نورما ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىن قورعاۋعا جانە ساياسي پروتسەستەرگە سىرتقى ىقپالدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان.
دەپۋتات سونىمەن قاتار جوباداعى بارلىق نورمالار حالىقارالىق ادام قۇقىقتارى ستاندارتتارىنا تولىق ساي ەكەنىن ايتتى. قۇجاتتى ازىرلەۋ كەزىندە بۇۇ مەن ەۋروپا كەڭەسىنىڭ كونۆەنتسيالارىندا بەكىتىلگەن نورمالار مەن تاسىلدەر، سونداي-اق ەۋروپا قۇقىق تاجىريبەسى قولدانىلعان. سونىمەن بىرگە كونستيتۋتسياداعى ءاربىر بوستاندىق پەن قۇقىق ناقتى شەكتەۋلەرمەن بىرگە بەرىلەدى،
ء«بىز حالىقارالىق قۇقىق شەڭبەرىنەن شىققان جوقپىز جانە جاڭادان ەشتەڭە ويلاپ تاپقان جوقپىز. كەرىسىنشە، ءبىز ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى مويىندالعان ستاندارتتاردى ءبىرىزدى ەتىپ قولداندىق. حالىقارالىق كەلىسىمدەردە بەلگىلەنگەندەي ءاربىر قۇقىقتىق باپقا بوستاندىق بەرىلگەنىمەن، ونىڭ شەكتەۋلەرى ناقتى كورسەتىلگەن »، – دەپ اتاپ ءوتتى مارات ءباشىموۆ.
دەپۋتات ايتقانداي، قوعام ۇسىنىلعان كونستيتۋتسيالىق جاڭالىقتاردى نەگىزىنەن وڭ قابىلدادى، سەبەبى ولاردىڭ باستى ماقساتى – قاراپايىم ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرى مەن قاجەتتىلىكتەرىن قورعاۋ. جاڭا كونستيتۋتسيا مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتىپ، ادىلدىك پەن زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتەدى، سونداي-اق جاھاندىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋىنا بەرىك نەگىز بولادى.
