Atyraýǵa ne bolǵan?!

511

 

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qoryna eń kóp salyq pen tólemder Atyraýdan túsedi.

Men 2017 jyldyń sońynda Atyraýda 1 aıǵa jýyq boldym. Qalanyń jaǵdaıyna janyń ashıdy. Kóshe degen shań-topyraq. Beıne bir Qazaqstannyń qalasy emes, 2015 jylǵy jer silkinisen keıingi Katmandýda júrgen sııaqtysyń. Jańbyr jaýǵan kúni aıaq alyp júrý múldem múmkin emes... Jaǵalaý bop-bos. Jándikter janyńdy kózińe kórsetedi. Atyraýlyqtardyń Astanada ne úshin qınalmaı júretinin sol kezde túsindim. Qalanyń shetteri jaıly aıtpasaq ta bolady. Jańa salynǵan úılerdiń birinshi qabattarynda eshteńe de joq. Terezeler synǵan. Ishi men asty qoqys. Qaıtalap aıtam, bul onyń jańa móltekaýdandaryndaǵy jaǵdaı. Áýejaıy anoreksııamen aýyratyn qyzdyń kótindeı kip-kishkentaı. Dym joq. Bir ǵana geıt boldy-aý qatelespesem. Batystyń resýrsymen Astanany kóterip aldyq. Biraq, sol qalalardyń ózderine jaǵdaı jasaýǵa bolady ǵoı. Kóshelerge qarap bul regıon Qazaqstandaǵy eń kedeı turatyn qala ma dep oılaısyń. Jasyl jelek joqtyń qasy. Kózge túrpideı kórinetin qara aǵashtardan basqa eshteńe de joq. Kópiri men parky bar eken, áıteýir. Oǵan da shúkir dedik. Kózjasy bólinetin bezińiz isten shyqqan adam bolsańyz, osy qalanyń mektepter men balabaqshalarynyń ǵımarattaryna qarap otyryp, kóńilińizdi bosatyp eriksiz jylap alýǵa bolady. Ortalyq kósheler salystyrmaly túrde jaqsy bolǵanymen, sál burylyp sol ortalyqtaǵy úılerdiń arasyna kirseńiz, eskilikke qarap turyp, kóziń aýyryp ketedi. Oıda joqta bireý kelip «Tovarı, dolgo nelzıa smotret!» deıtin sııaqty. Uzaq qarap tursań, qulaıtyndaı. Beıne bir Atyraýdy Keńes Úkimetiniń kózindeı qyp, dál sol kúıinde arnaıy saqtap otyrǵandaı sezimde boldym.

Kóne Saraıshyqtyń jaǵdaıyn aıtýdyń ózi absýrd. Qala kóremiz dep barǵanymda, tegistelip qalǵan 3-4 qabyrǵany ǵana kórdik. Onyń ózi sál ıterseń jerge qulaıyn dep tur. Sýdyń jary jaqyndap, eski oryndar úgitilip ketken. Arasynda qumyra synyqtary sýǵa aǵyp jatyr. Áıteýir, qalanyń orny dep setki tartyp qoıypty. Restavraııa degen atymen jasalmaǵany kórinip tur. Menińshe aldaǵy 3-4 jyl jaýyn men sý tasýy bolsa, Saraıshyqtyń qaldyqtarymen de qoshtasa beretin sııaqtymyz. Túrkistan, Almaty, Jambyl t.b. oblystar Atyraýǵa qaraǵanda kemi 50 ese az salyq tóleıdi. Biraq, qalalary áldeqaıda kórneki hám júıeli. Qanshama sheteldik kompanııa bar Atyraýda. Olardyń kótterine kirip, bergen aqshalaryn «álgi qaltaǵa» jiberip, «Patshaǵa» syılyq jasaı bermeı, eń bolmasa, az bóligine Atyraýdyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa ne kedergi? Kóne Saraıshyqty qalpyna keltirýge ne kedergi? Osy basqa elderde sheteldik kompanııalar ózderi eńbek etetin qalany gúldendirip jatady ǵoı. Úkimet bylaı turyp, ákimshilikterdiń sharttar qoıyp, ártúrli jańa nysandardy salý, qalany abattandyrý boıynsha táp-táýir qoldaý jasatyp júr ǵoı. Halyqtyń úıi men kúıi ıttiń úıshiginen jaman bop turǵanda bizdiki osy ne «qonaqjaılyq» deımin da qarap otyryp.

Elimizdiń ońtústik, soltústik, shyǵys, ortalyq oblystardyń bárin qossańyz da, bir ǵana Atyraýdan túsetin qarjynyń jartysyna da jetpeıdi. Bilmegender bolsa, bile júrińizder. 2018 jyly Atyraý oblysynan Ulttyq Qorǵa 1 444 398 443 teńge aýdarylǵan eken.

 

Sadyq ShERIMBEK

"Adyrna" ulttyq portaly

Pikirler