Uıańyzdaǵy syrdy saqtańyz...

224

 

Qupııa degen ne? Elge neni aıtýǵa bolady, aıtylmaıtyn qandaı qupııa bolýy tıis? Tizimge kóz júgirtken adam birazymen eriksiz keliseri sózsiz.

Aıtylmaýǵa tıisti birinshi qupııa – keleshekke qurǵan jospar.

Jospar tolyqqandy oryndalmaıynsha ol týraly tis jarmaý kerek. Adamnyń kez-kelgen oıy bastapqyda áljýaz bolyp turady. Óne boıy shuryq-tesik keledi. Kez-kelgen jerinen kiltıpan taýyp, izgi oıdy oısyratyp alýǵa bolady.

Ekinshi qupııa – qaıyrymdy ister týraly eshkimge aıtpaý.

Qaıyrymdy is – jer betinde sırek kezdesetin qubylys, sondyqtan ony kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý kerek. Ózińizdi jaqsylyq jasaǵanyńyz úshin asyra maqtamańyz. Maqtaý adamdy tákápparlyqqa tez uryndyrady.

Úshinshi qupııa – taqýalyǵyńyz týraly kópshilikte aıtpaý.

Tamaq, uıqy, kúlki, tósek qatynasyna qatysty shekteýlerińizdi eshkimniń bilmegeni jón. Tánniń shekteýi kóńildiń taqýalyǵymen úılesse ǵana paıdaly.

Tórtinshi qupııa – jasaǵan erlik, batyrlyq týraly úndemeý.

Ár adam kúndelikti san-alýan oqıǵalardy bastan keshiredi. Bireý bilektiń kúshimen jeńip jatsa, bireýdiń aqyly asady. Kúshpen jeńgen adamnyń erligi tez baǵalanady. Ishki arpalysty eshkim baıqaı bermeıdi. Sondyqtan ol úshin eshkim marapat bermeıdi.

Besinshi qupııa – rýhanı jetilý týraly aıtpaý.

Rýhanı baılyq tek sizdiki. Ony eshkimge aıtyp abyroı jınaı almaısyz. Aınalańyzdaǵy adamdardyń shyn muqtajdyǵyn kórseńiz ǵana shet jaǵasyn aıtyńyz.

Altynshy qupııa – úıdegi urys-keris pen otbasylyq ómir týraly úndemeý.

Esińizde bolsyn: otbasyńyzdaǵy urys týraly neǵurlym az aıtsańyz, onyń yntymaǵy berik bola túsedi. Urys – aralasý barysynda jınalyp qalǵan zııandy qýat. Túıtkildi kóp talqylaǵan saıyn oǵan ózińiz kóbirek sene bastaısyz.

Jetinshi qupııa – baıaǵyda estigen jaman sózder týraly aıta bermeńiz.

Kóshede júrip aıaqkıimdi bylǵap alýǵa bolady. Al, keıde sanany da bylǵap alatyndar bolady. Jolda kele jatyp estigen bar qańsyq sózdi úıge kelip aıtqan adamnyń tabaldyryqtan attap, bylǵanysh aıaq kıimmen tórge ozǵan adamnan aıyrmasy joq.

 

 

"Adyrna" ulttyq portaly

 

Pikirler