Foto: Aqorda
Astanada Aqjan esımdı erekşe ahalteke baital ösıp keledı. Onyŋ jünı kün säulesıne şaǧylysyp, metall tärızdı jyltyr reŋkke ie bolady. Ūsynylǧan sipattamaǧa säikes, ahalteke tūqymynda sirek kezdesetın izabella tüstı jylqylar jalpy sanynyŋ şamamen 3 paiyzyn ǧana qūraidy.
Aqjan 2025 jylǧy 30 nauryzda Qazaqstan astanasynda düniege kelgen. Onyŋ ata-anasy – taza qandy ahalteke jylqylary Gauntly men Tabys. Jas bienıŋ esımı «Taza jan» degen maǧynany bıldıredı.
Aqjannyŋ basty erekşelıgı – onyŋ erekşe syrtqy kelbetı. Aşyq tüstı jünı kün säulesın şaǧylystyryp, altyn tüstes, metall nemese atlas tärızdı reŋkke enedı. Däl osyndai erekşe jyltyr ahalteke tūqymynyŋ airyqşa belgılerınıŋ bırı sanalady.
Äsem ärı tözımdı
Ahalteke jylqylary symbatty dene bıtımımen tanymal. Olardyŋ moiny ūzyn, basy yqşam ärı äsem, terısı jūqa, denesı şymyr, aiaqtary küştı keledı.
Alaida syrtqy näzıktıgınıŋ artynda zor tözımdılık jatyr. Būl tūqym Ortalyq Aziianyŋ qatal tabiǧi jaǧdailarynda qalyptasqan. Mūndai ortada jylqylar ūzaq qaşyqtyqtardy jürıp ötuge, aptap ystyqqa tözuge jäne azyq pen su tapşy kezeŋderdı eŋseruge beiımdelgen.
Ahalteke jylqylary sezımtaldyǧymen jäne adamǧa bauyr basu qabıletımen de erekşelenedı. Olar dörekı küşke qaraǧanda sabyrly, ūqypty ärı bırızdı qarym-qatynasqa jaqsy jauap beredı.
Dene bıtımı men fizikalyq mümkındıkterınıŋ arqasynda būl tūqym ökılderı at sportynyŋ türlı baǧyttarynda – at üiretu men kedergılerden sekıruden bastap, üşsaiys pen ūzaq qaşyqtyqqa şabuǧa deiıngı jarystarǧa qatysady.
Ūly daladan – zamanaui Astanaǧa deiın
Aqjannyŋ tarihy Qazaqstannyŋ qazırgı astanasynyŋ damuymen astasyp, erekşe mänge ie bolady.
Bırneşe onjyldyq ışınde Astana şaǧyn oblys ortalyǧynan zamanaui säuletımen, keŋ daŋǧyldarymen jäne jaŋa tūrǧyn audandarymen erekşelenetın ırı qalaǧa ainaldy.
Sonymen bırge jylqy qazaq mädenietınde älı de airyqşa oryn alady. Ǧasyrlar boiy ol dala tūrǧyndarynyŋ kündelıktı ömırındegı ajyramas serıgı boldy. Jylqy alys qaşyqtyqtardy eŋseruge, şaruaşylyq jürgızuge, sauda jasauǧa jäne tuǧan jerdı qorǧauǧa kömektestı.
Sondyqtan jas ahalteke biesınıŋ tarihy – sirek kezdesetın jylqy tūqymy turaly äŋgıme ǧana emes. Aqjan – Ūly dalanyŋ tarihi mūrasy men zamanaui Astanany bailanystyratyn jarqyn beine. Mūnda ǧasyrlar boiy qalyptasqan dästürler jaŋa qalalyq nyşandarmen qatar örılıp jatyr.
