Qyrǧyzstandyq kompaniialar Qytai ūlttyq mūnai-gaz korporasiiasymen (CNPC) mūnai önımderın jetkızu turaly kelısımderge qol qoidy. Būl turaly 19 tamyzda Qyrǧyzstan ükımetınıŋ baspasöz qyzmetı jazdy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Qūjattarǧa Ürımşı qalasynda ötken kelıssözderdıŋ qorytyndysy boiynşa qol qoiylǧan. Kezdesuler Qyrǧyzstan Ministrler kabinetı töraǧasynyŋ orynbasary Erlist Akunbekovtıŋ Qytaidyŋ Şyŋjaŋ-Ūiǧyr avtonomiialyq audanyna jasaǧan jūmys sapary aiasynda ūiymdastyrylǧan. Delegasiia qūramynda mūnai önımderı naryǧynda jūmys ısteitın onnan astam qyrǧyzstandyq kompaniianyŋ basşylary bolǧan.
CNPC kompaniiasynyŋ bas direktory Lo İchjoumen ötken kezdesude korporasiia qūramyna kıretın «Kunlun Logistik» kompaniiasy arqyly jetkızu räsımderıne erekşe nazar audarylǧan. Kompaniia mūnai ken oryndaryna qatysty jükterdı, şikı mūnaidy, tabiǧi gazdy jäne mūnai önımderın halyqaralyq tasymaldau men qoimalyq logistikamen ainalysady.
Taraptar tasymaldau üderısın jeŋıldetu mäselelerın de talqylaǧan. Atap aitqanda, Qyrǧyzstannyŋ Energetika ministrlıgı jalpy jūmysty üilestıruı, Kölık jäne kommunikasiialar ministrlıgı Keden qyzmetımen bırlesıp mūnai jükterınıŋ şekaradan jedel ötuın qamtamasyz etuı, al Syrtqy ıster ministrlıgı jürgızuşılerge viza räsımdeu tärtıbın jeŋıldetuı tiıs ekenı aitylǧan.
Lo İchjou Qyrǧyzstanmen yntymaqtastyqty damytuǧa, jükterdı kedendık räsımdeudı jetıldıruge jäne Qytai–Qyrǧyzstan baǧyty boiynşa üzdıksız energetikalyq logistikalyq dälız qalyptastyruǧa daiyn ekenın mälımdedı.
Öz kezegınde Erlist Akunbekov Ortalyq Aziiadaǧy mūnai naryǧyndaǧy ahualdy eskere otyryp, qyrǧyzstandyq kompaniialar men CNPC arasynda tıkelei kelısımder jasaudyŋ maŋyzdylyǧyn atap öttı.
Akunbekov bastaǧan delegasiia Qytai Kommunistık partiiasy Şyŋjaŋ-Ūiǧyr avtonomiialyq audany komitetınıŋ hatşysy Chen Siaoszianmen de kezdesken. Kezdesu qorytyndysynda Qytaidan Qyrǧyzstanǧa janar-jaǧarmai materialdaryn jetkızu üderısın jeŋıldetu jäne jedeldetu jönınde kelısımge qol jetkızılgen.
CNPC men Sinopec – Qytaidaǧy eŋ ırı memlekettık mūnai-gaz korporasiialary. Olar mūnai men tabiǧi gazdy barlau, öndıru jäne öŋdeu, sondai-aq mūnai önımderın halyqaralyq qūbyr jüielerı arqyly tasymaldaumen ainalysady.
Qyrǧyzstan jyl saiyn şamamen 2 million tonna janar-jaǧarmai materialdaryn tūtynady. Onyŋ 95 paiyzǧa juyǧyn el Reseiden importtaidy. Alaida soŋǧy ailarda ukrainalyq drondardyŋ Resei mūnai öŋdeu zauyttaryna jasaǧan şabuyldary saldarynan mūnai önımderın jetkızude qiyndyqtar tuyndady. Osynyŋ aiasynda Qyrǧyzstanda benzin men dizel otynynyŋ baǧasy qymbattap, keibır janarmai qūiu beketterınde Aİ-95 markaly benzin men dizel otynynyŋ tapşylyǧy baiqaldy.
2026 jyldyŋ şılde aiynda Qyrǧyzstan prezidentı Sadyr Japarov Ministrler kabinetıne janar-jaǧarmaidyŋ tūraqty jetkızıluın qamtamasyz etıp, tapşylyqqa jol bermeudı tapsyrǧan edı. Satyp alu jäne ışkı naryqtaǧy baǧa aiyrmasyn öteu üşın ükımet 25 mamyr men 30 qyrküiek aralyǧynda importtalatyn otyndy subsidiialau tetıgın engızdı.
Şılde aiynyŋ ortasyna qarai Qyrǧyzstanǧa Qytai men Belarusten mūnai önımderınıŋ alǧaşqy partiialary jetkızıle bastady. Sonymen qatar bilık Qazaqstan jäne Özbekstanmen de jetkızu mäselesı boiynşa kelıssözder jürgızıp jatyr. Reseimen ai saiyn Qyrǧyzstanǧa 100 myŋ tonna benzin jetkızu jönınde kelısım jasalǧan.
CNPC jäne Sinopec kompaniialarymen jasalǧan jaŋa kelısımder import közderın ärtaraptandyryp, respublikanyŋ bır ǧana jetkızuşıge täueldılıgın azaituǧa mümkındık bermek.
