Suret Jİ kömegımen jasalǧan
Qazaqstan ekonomikasyn ärtaraptandyru jäne şikızatqa täueldılıktı azaitu mäselesı soŋǧy jyldary eldıŋ ekonomikalyq kün tärtıbındegı negızgı baǧyttardyŋ bırıne ainaldy. Osy tūrǧyda jaŋa önerkäsıptık saiasattyŋ maqsaty – tabiǧi resurstardy tek eksporttaumen şektelmei, olardy el ışınde tereŋ öŋdep, joǧary qosylǧan qūny bar önım öndırudı küşeitu.
Önerkäsıp – ekonomikanyŋ tūraqtylyǧyn qamtamasyz etetın negızgı salalardyŋ bırı. Sondyqtan öndırıstı damytu tek jaŋa käsıporyndar aşumen ölşenbeidı. Mūnda tehnologiialyq jaŋǧyrtu, otandyq öndırıstıŋ bäsekege qabılettılıgın arttyru, jaŋa jūmys oryndaryn qūru jäne innovasiialardy engızu qatar jüruı qajet.
Öŋdeu sektory – ekonomikany ärtaraptandyrudyŋ negızgı tetıgı
Qazaqstan ūzaq uaqyt boiy mūnai, gaz, metall jäne basqa da tabiǧi resurstardy eksporttauşy el retınde tanyldy. Alaida şikızat baǧasynyŋ älemdık naryqtaǧy özgerısı ekonomikaǧa tıkelei äser etedı. Osy sebeptı öŋdeu önerkäsıbınıŋ ülesın arttyru strategiialyq mındetke ainalyp otyr.
Öŋdeu sektoryna tamaq önerkäsıbı, maşina jasau, himiia önerkäsıbı, farmasevtika, qūrylys materialdaryn öndıru, metall öŋdeu jäne basqa da baǧyttar jatady. Būl salalardyŋ damuy ışkı naryqty otandyq tauarlarmen qamtamasyz etıp qana qoimai, Qazaqstan önımınıŋ eksporttyq äleuetın arttyruǧa mümkındık beredı.
Mysaly, şikızatty bastapqy küiınde eksporttaǧannan görı, ony el ışınde öŋdep, daiyn nemese jartylai daiyn önım retınde syrtqy naryqqa şyǧaru äldeqaida joǧary ekonomikalyq nätije beredı. Būl – qosylǧan qūn tızbegın Qazaqstan ışınde qalyptastyrudyŋ bır joly.
İndustriialyq-innovasiialyq damu ne beredı?
Jaŋa önerkäsıptık saiasattyŋ taǧy bır maŋyzdy baǧyty – öndırıstı tehnologiialyq jaŋǧyrtu. Qazırgı älemdık ekonomikada käsıporynnyŋ bäsekege qabılettı boluy onyŋ öndırıs kölemımen ǧana emes, qoldanatyn tehnologiiasymen de anyqtalady.
Avtomattandyru, robottandyru, sifrlyq basqaru jüielerı, jasandy intellekt elementterı men energiia ünemdeitın tehnologiialar öndırıstıŋ tiımdılıgın arttyra alady. Sonymen qatar innovasiialardy engızu käsıporyndardyŋ önım sapasyn jaqsartyp, öndırıs şyǧynyn azaituǧa mümkındık beredı.
Būl rette şaǧyn jäne orta biznestıŋ önerkäsıptık jobalarǧa belsendı aralasuy maŋyzdy. Sebebı jaŋa öndırısterdıŋ qalyptasuy tek ırı kompaniialarǧa emes, jergılıktı käsıpkerlerdıŋ mümkındıgıne de bailanysty.
Jaŋa öndırıs – jaŋa jūmys orny
Önerkäsıptı damytu äleumettık tūrǧydan da maŋyzdy. Jaŋa zauyttar men öndırıs oryndarynyŋ ıske qosyluy öŋırlerdegı jūmyspen qamtu mäselesın şeşuge yqpal etedı. Sonymen qatar injenerlerge, tehnologtarǧa, IT mamandaryna, dänekerleuşılerge, operatorlar men basqa da tehnikalyq mamandarǧa sūranysty arttyrady.
Sondyqtan industriialyq saiasat bılım beru jüiesımen de tyǧyz bailanysta boluy kerek. Eŋbek naryǧyna qajettı mamandardy daiarlau, jūmysşylardyŋ bılıktılıgın arttyru jäne jaŋa tehnologiialarmen jūmys ısteuge üiretu – önerkäsıptık jaŋǧyrtudyŋ maŋyzdy bölıgı.
Qazaqstan üşın jaŋa önerkäsıptık saiasattyŋ tüpkı maqsaty – öndırıs kölemın jai ǧana arttyru emes, ekonomikanyŋ sapasyn özgertu. Iаǧni şikızat öndıretın memleketten ony tereŋ öŋdep, tehnologiialyq ärı bäsekege qabılettı önım şyǧaratyn elge ainalu.
Öŋdeu önerkäsıbın küşeitu, innovasiiany qoldau jäne otandyq öndırıstı damytu osy maqsatqa jetudıŋ negızgı baǧyttarynyŋ bırı bolmaq. Eger būl üderıster jüielı türde jüzege assa, önerkäsıp el ekonomikasynyŋ tūraqty ösımınıŋ negızgı qozǧauşy küşterınıŋ bırıne ainala alady.
