Mäjılıs deputaty Abzal Qūspan Qytaidan äkelıngen gibridtı avtokölıkterge qatysty tuyndaǧan rezonanstan keiın Memlekettık kırıster komitetın qataŋ synǧa aldy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
«Menıŋ deputattyq saualym jüzdegen qazaqstandyq otbasy men käsıpkerler tap bolǧan kürdelı jaǧdaiǧa bailanysty. Būǧan memlekettık kırıster organdarynyŋ zaŋsyz ärı agressivtı äreketterı sebep boldy. Äŋgıme BYD DESTROYER 05 markaly tanymal gibridtı kölıkterge qatysty kedendık bajdar men aiyppūldardyŋ «kerı küşpen» jappai esepteluı turaly bolyp otyr. Būl keis – memleket basşysy jüielı türde ılgerıletıp otyrǧan «Zaŋ men tärtıp» qaǧidatynyŋ maŋyzyn aiqyn körsetetın mysal. Mūnda azamattardyŋ qūqyǧy, qūqyqtyq aiqyndyq jäne memleketke degen senım barlyq memlekettık organdar üşın sözsız basymdyq boluy tiıs», – dedı Qūspan deputattyq saualynda.
Zaŋger Konstitusiiaǧa säikes azamattardyŋ jaǧdaiyn naşarlatatyn normalarǧa kerı küş beruge bolmaitynyn eske saldy. Alaida onyŋ sözınşe, ıs jüzınde keibır ministrlık, vedomstvolar men öŋırlık departamentter zaŋdy tek biudjet müddesıne qarai tüsındırıp, qarapaiym azamattardyŋ qūqyǧyn elemei otyr.
«Jergılıktı şeneunıkter bügın bır närsege rūqsat berıp, erteŋ oilaryn özgertıp, keşe özderı bekıtken erejeler boiynşa azamattardy jazalai alady dep esepteidı. Mūndai täjıribe qoǧamnyŋ memleketke degen senımın älsıretedı jäne Prezident jürgızıp otyrǧan qūqyqtyq reformalardyŋ mänıne qaişy keledı. Azamat vedomstvolyq haostyŋ qūrbany bolmauy tiıs», – dedı Qūspan.
Gibrid kölıkterge qatysty jaǧdaiǧa toqtalǧan deputattyŋ aituynşa, azamattar men importtauşylar kölıktı kedendık räsımdeuden būryn Memlekettık kırıster departamentıne jügıngen. Keden organdary resmi memlekettık saraptama jürgızıp, qozǧaltqyş quatyn ölşep, tauardy jıkteu jönınde aldyn ala resmi şeşım bergen. Sol qūjatqa säikes būl kölıkterge kedendık baj 0% bolǧan.
«Azamattar memleketke senıp, keden talap etkendei deklarasiiany toltyryp, barlyq tölemdı tölep, nömır alǧan. Bıraq bıraz uaqyttan keiın salyq jäne keden organdary kenetten öz şeşımın özgertıp, «qatelestık» dedı. Endı ötken kezeŋder üşın milliondaǧan teŋge töleudı talap etıp otyr», – dedı zaŋger.
Onyŋ aituynşa, būl esepteulerdıŋ negızı retınde täuelsız jaŋa saraptama emes, New Energy Vehicles Kazakhstan atty kommersiialyq kompaniianyŋ haty alynǧan. Deputat būl kompaniianyŋ bäsekelesterdı naryqtan yǧystyruǧa müddelı ekenın aityp, müddeler qaqtyǧysy bar boluy mümkın ekenın jetkızdı.
Sonymen qatar ol memlekettık kırıster organdary azamattardyŋ banktık şottaryn aldyn ala eskertusız būǧattap, zaŋdy türde şaǧymdanu qūqyǧyn paidalanuǧa mümkındık bermegenın atap öttı.
«400-den astam otbasy, 5 myŋnan astam azamat zardap şektı. Şottar būǧattalyp, biznes toqtady, adamdar auyr äleumettık jaǧdaiǧa tüstı», – dedı Qūspan.
Ol Qarjy ministrıne resmi saual joldaǧanyn, bıraq mäselenı ministrlık deŋgeiınde şeşudıŋ ornyna ony MKK töraǧasynyŋ orynbasary deŋgeiınde qaraudy ūsynǧanyn aitty. Deputat mūny azamattardyŋ mäselesıne salǧyrt qarau dep baǧalady.
Mäsele qoǧamda keŋ rezonans tudyrǧan. Osyǧan bailanysty ol Parlament pen deputat märtebesı turaly Konstitusiialyq zaŋnyŋ 27-babyna süiene otyryp, bırqatar şara qabyldaudy sūrady:
- MKK basşylyǧy men öŋırlık departamentterge qatysty qyzmettık tekserıs jürgızu;
- Zaŋsyz şeşımderdı joiu jäne sotqa deiın azamattardyŋ şottaryn dereu būǧattan şyǧaru;
- Salyq organdarynyŋ bır kompaniiaǧa artyqşylyq berıp, bäsekelestıktı şekteu faktılerın tekseru.
Sondai-aq ol būl jaǧdaiǧa jol bergen lauazymdy tūlǧalardy qataŋ jauapkerşılıkke tartudy talap ettı.
Eske salaiyq, būǧan deiın Qazaqstanda Qytaidan äkelıngen gibrid kölıkter ielerıne qosymşa salyqtar eseptelgenı turaly aqparat taraǧan edı. Sondai-aq äleumettık jelılerde şottardyŋ būǧattalǧany turaly habarlamalar taraǧan, alaida MKK būl aqparatty joqqa şyǧarǧan bolatyn.
