Foto: Facebook/ Olga Gumirova
Jetısu oblysynda arheologiialyq eskertkışter men tarihi nysandardyŋ saqtaluyna qatysty qoǧamda alaŋdauşylyq küşeiıp otyr. Jurnalist ärı petroglifterdı zertteuşı Olga Gumirova äleumettık jelıdegı jazbasynda Taldyqorǧan maŋyndaǧy bırneşe aumaqta tarihi mūraǧa qauıp tönıp tūrǧanyn mälımdedı, dep habarlaidy “Adyrna”.
Onyŋ aituynşa, Ordaköl arheologiialyq keşenınıŋ aumaǧynda qiyrşyq tas öndıretın karer aşu äreketterı baiqalǧan. Atalǧan keşen resmi türde tırkelgen tarihi-mädeni nysan sanalady jäne onyŋ qorǧau aimaqtary bekıtılgen. Soǧan qaramastan, karer jūmystary saq däuırıne jatatyn qorǧandardyŋ maŋynda jürgızılmek bolǧan.
Oqiǧa ornyna tarihi-mädeni mūrany qorǧau ortalyǧynyŋ qyzmetkerlerı, onyŋ ışınde Dina Serıkova bastaǧan mamandar barǧan. Qoǧam belsendılerı būl ärekettı zaŋ talaptaryn būzu dep baǧalap otyr. Olar negızgı jauapkerşılık jūmysşylarda emes, tiıstı baqylau jürgızuı tiıs jergılıktı atqaruşy organdarda ekenın aitady.
Sonymen qatar, Kerbūlaq jäne Eskeldı audandarynda gidroelektr stansiialarynyŋ (GES) qūrylysy arheologiialyq saraptamasyz bastalyp ketkenı turaly aqparat tarady. Köksu öŋırınde de jol salu jūmystary jürgızılıp jatqany habarlandy. Kei derekterge säikes, būl jūmystar jergılıktı äkımdık qūrylymdaryn ainalyp ötıp ıske asyrylyp jatqan körınedı.
Mamandardyŋ aituynşa, Köksu özenınıŋ sol jaǧalauynda köptegen köne obalar, qorymdar, ejelgı qonystar men petroglifter ornalasqan. Sondyqtan mūndai aumaqtarda kez kelgen qūrylys nemese jer qazu jūmystary bastalmas būryn tolyq arheologiialyq zertteu jürgızıluı tiıs.
“Köksudyŋ sol jaǧalauynda obalar, köne qonystar, petroglifter şoǧyrlanǧanyn oblystyq ta, audandyq ta äkımdıkter jaqsy bıledı. Mūndai jerde tolyqqandy arheologiialyq saraptamasyz qūrylys bastauǧa bolmaidy. Bıraq, şamasy, mäŋgürttık virusy būl qūrylymdarǧa da enıp, Otanǧa degen süiıspenşılıktıŋ ırıp-şıruı, ata-babadan bezınu bastalǧan siiaqty.
Būl jerde älemdık maŋyzy bar eskertkışter ornalasqan. Bıraq keibır şeneunıkter men biznes ökılderıne bärıbır!
Osy öŋırdegı XVIII ǧasyrdaǧy qazaq qorymdarynda joŋǧarlarǧa qarsy jer qorǧaǧan batyrlar jerlengen. Äkımdıkterden bıreu şyǧyp, jalaiyr batyrlarynyŋ beiıtterın qandai qarjy üşın jäne kımnıŋ müddesı üşın jermen-jeksen etpek ekenın aşyq aitar ma eken degen sūraq tuyndaidy. Ony aituǧa bıreudıŋ batyly jete me?
Keibır adamdar üşın aqşa qaida bolsa – Otan da sonda siiaqty. Bır öŋırde ar-ūiattan jūrdai osynşama adamnyŋ jinaluy — rasymen de Jetısudaǧy bır anomaliia sekıldı», dep jazly Olga Gumirova.
Äzırge oblys äkımdıgı men jauapty memlekettık organdar atalǧan mäseleler boiynşa resmi mälımdeme jasaǧan joq. Alaida qoǧam ökılderı tarihi-mädeni eskertkışterdı qorǧau talaptarynyŋ qataŋ saqtaluyn jäne barlyq qūrylys jobalarynyŋ zaŋ aiasynda jüzege asyryluyn talap etude.
