Ūlttyq tarih jäne sifrlyq transformasiia: halyqaralyq ǧylymi dialog alaŋy

Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/l5FQvFsoVuHlnNZCy9w8aGU0RuqLTBB9rgNNQaxM.jpg

2026 jyldyŋ 17 säuırde äl-Farabi atyndaǧy Qazaq ūlttyq universitetı Joǧary oqu ornyna deiıngı bılım beru fakultetınde Joǧary oqu ornyna deiıngı daiyndyq kafedrasynyŋ tarihşy-ǧalymdary ūiymdastyrǧan «Ūlttyq tarih pen memlekettık ideianyŋ sifrlyq jäne jasandy intellekt däuırındegı transformasiiasy» taqyrybynda halyqaralyq ǧylymi-ädıstemelık konferensiia öttı.

Konferensiianyŋ saltanatty aşylu räsımın Joǧary oqu ornyna deiıngı daiyndyq kafedrasynyŋ aǧa oqytuşysy, täjıribelı tarihşy Begalieva Aişa Karypjanovna aşyp, jiynnyŋ maŋyzdylyǧyna toqtaldy. Is-şaranyŋ resmi bölımı fakultet dekany Bektanov Almas Auelbekūlynyŋ qūttyqtau sözımen jalǧasty, Öz sözınde ol ūlttyq tarihty jaŋaşa ǧylymi paradigmada zerdeleudıŋ maŋyzdylyǧyn atap ötıp, sifrlyq däuır jaǧdaiynda gumanitarlyq ǧylymdardyŋ rölı arta tüsetınıne erekşe toqtaldy. Sonymen qatar, konferensiia jūmysyna sättılık tılep, şeteldık jäne otandyq ǧalymdarǧa alǧysyn bıldırdı.

Atalǧan ǧylymi jiyn ūlttyq tarihty zertteudıŋ zamanaui ädısnamalyq baǧyttaryn, sifrlyq tehnologiialar men jasandy intellekttıŋ gumanitarlyq ǧylymdarǧa yqpalyn talqylauǧa arnalǧan maŋyzdy halyqaralyq ǧylymi alaŋǧa ainaldy. Konferensiianyŋ basty maqsaty – ūlttyq tarihi sanany jaŋǧyrtu, memlekettık ideianyŋ tarihi sabaqtastyǧyn aiqyndau, sondai-aq bılım beru üderısınde sifrlyq qūraldardy tiımdı paidalanu mümkındıkterın ǧylymi tūrǧyda zerdeleu boldy. Plenarlyq mäjılıs barysynda otandyq jäne şeteldık ǧalymdar qatysyp, özektı ǧylymi baiandamalar jasady. Atap aitqanda, pedagogika ǧylymdarynyŋ doktory, professor Isroilova Dildora (Özbekstan), Kamola Muradkasimova jäne Elmira Aliyeva bılım beru salasynda jasandy intellekttıŋ perspektivalaryn jan-jaqty taldady. Sonymen qatar, sifrlyq transformasiia jaǧdaiyndaǧy bılım beru jüiesınıŋ damu baǧyttaryn ǧylymi tūrǧyda saralap, halyqaralyq täjıribe negızınde maŋyzdy tūjyrymdar ūsyndy. Sonymen bırge, Abylai han atyndaǧy Qazaq halyqaralyq qatynastar jäne älem tılderı universitetı qauymdastyrylǧan professory, filosofiia ǧylymdarynyŋ kandidaty Hairullaeva Venera Hibadullaevna «Ūlttyq kod – ūlttyq bıregeilıktıŋ mändık özegı. Ūlttyq bıregeilıktı saqtau mäselelerı» taqyrybynda baiandama jasap, ūlttyq qūndylyqtardy saqtaudyŋ özektı qyrlaryn köterdı. Abai atyndaǧy Qazaq ūlttyq pedagogikalyq universitetı dosentı, tarih ǧylymdarynyŋ kandidaty Şamşidenova Fakiia Meşvedenovna «Pänaralyq ädısterdı tarihi zertteulerde qoldanudyŋ metodologiialyq negızderı men prinsipterı» taqyrybynda baiandama jasap, tarihi zertteulerdegı zamanaui ǧylymi täsılderdıŋ maŋyzyn aiqyndady. Düniejüzıqazaqtary qauymdastyǧynyŋ Almaty qalalyq filialynyŋ basşysy, aqyn, filosof. Qazaqstan jazuşylar odaǧynyŋ müşesı, halyqaralyq Türıksoi ūiymy Bas hatşysynyŋ keŋesşısı Mūrathan Şoqan: «Jaratylysnama»: kemeldenudıŋ jetı şeŋberı ılımı» taqyrybynda baiandama jasady.

Halyqaralyq ǧylymi dialog aiasynda ūlttyq bıregeilık, tarihi jady, memleketşıldık qūndylyqtar jäne jasandy intellekttıŋ gumanitarlyq ǧylymdardaǧy rölı siiaqty özektı mäseleler keŋınen qarastyryldy. Būl baǧyttaǧy pıkır almasular konferensiianyŋ ǧylymi mazmūnyn tereŋdetıp, jaŋa zertteu baǧyttarynyŋ qalyptasuyna yqpal ettı. Konferensiia jūmysynyŋ joǧary deŋgeide ötuıne Joǧary oqu ornyna deiıngı daiyndyq kafedrasynyŋ ūjymy zor üles qosty. Is-şara moderatory, kafedranyŋ qūrmettı tarihşysy, aǧa oqytuşy Begalieva Aişa Karypjanovna ǧylymi pıkırtalasty käsıbi deŋgeide üilestırıp, baiandamaşylar men qatysuşylar arasyndaǧy özara bailanysty tiımdı ūiymdastyrdy. Jalpy alǧanda, būl halyqaralyq konferensiia äl-Farabi atyndaǧy Qazaq ūlttyq universitetınıŋ ǧylymi-akademiialyq bedelın odan ärı nyǧaityp, ūlttyq tarih pen sifrlyq tehnologiialardyŋ toǧysyndaǧy jaŋa zertteu baǧyttaryn aiqyndaǧan maŋyzdy ǧylymi oqiǧa retınde baǧalandy.

JOO deiıngı daiyndyq kafedrasynyŋ aǧa oqytuşylary: Begalieva A.Q., Majiqyzy N.

Pıkırler