Üş aidyŋ şamasynda bolu kerek, köp jyl joldas bolǧan kempırınen airylyp qaldy. Sol kezde telefon soqty, «Äi, Berık, ainalaiyn, jeŋgeŋ ketıp qaldy ǧoi» dep. Jer şalǧai, amal qanşa, sol kezde de jete almaǧanmyn.
Jaqynda, bır aidyŋ şamasynda bolu kerek, taǧy telefon şalyp edı, «Olai-būlai bolyp ketsem kelersıŋ, aǧaŋnyŋ basynda bolarsyŋ, şaruanyŋ qalǧany özıŋe belgılı ǧoi» degendı aityp. Şamasy, «jūrt qatarly jerlei salmasyn, eŋ bolmasa qaraly jiyn jasap, azdy-köptı eŋbegımdı eskersın» degenı bolu kerek. Bıraz söilesıp, qoştasarda kemseŋdep qalǧan. Jalpy bız jiı habarlasyp tūratynbyz. Köbıne özı telefon soǧatyn. Osydan ekı jyl būryn arnaiy baryp, sälem berıp, kökıregındegı söz-qazynany ekınşı märte üntastaspaǧa sarqa hattap, qasynda bır kün bolyp, kelısı künı jolǧa qamdanǧanymda: «Aǧaŋ olai-būlai bolyp ketse mındettı türde kel, özıŋ şyǧaryp sal» dep edı-au, jaryqtyq. Keşe, taŋ aldynda nemere kelını Aizada telefon soqty, «Atamnyŋ halı naşar. Esı özınde kezde aqyrǧy ret «Sızdıŋ esımıŋızdı atady, habarlas, jaǧdaiymdy ait. Namazyma keler, qalǧanyn özı bıledı» deptı. Bügın taŋ aldynda suyq habar sumaŋ ettı. Jalma-jan Qyzylordaǧa, ūşaqqa bilet alyp, Jalaǧaşqa – Tūraq Ahetov dosyma habar salyp, äkımdıktegı jıgıtterdıŋ qūlaǧyn köterıp, Mūhtar Niiazov ınıme telefon soǧyp, Syrdaǧy mädeniet pen ruhaniiat salasynda jürgen bas köterer azamattarǧa aityp, «erteŋ qonaǧasy şyǧar, arǧy künı şyǧaratyn bolar» degen ümıtpen daiyndyq qamyna kırısıp ketkenmın. Qalai degenmen soŋǧy amanat sözı bar. Söitıp, bır öŋırdıŋ söz ūstaǧan qazynaly qariiasyn jūrt aldynda jariia jiyn jasap, şyǧaryp salatyn bolarmyz degen ızgı oiym adyra qaldy. Aǧaiyn-jūrt yldym-jyldym oilasa kele, künı erteŋ jerleuge şeşım qabyldap jıberıptı. Qariianyŋ aqyrǧy sözın aityp, Qūdaidyŋ zaryn qyldym. Basqany bılmedım, Maqpalkölden telefon soqqan molda Kümısbek ınımnıŋ uäjı solai, oilastyq kezınde kelını eşteŋe demeptı-mıs. Būl ne qylǧan asyǧys tırlık? Denesı şydamaidy, kütudı kötermeidı deitındei şılıŋgır şılde bolsa bır särı. Äi, osy bız bar ǧoi...
Meilı, endı amal joq. Ekı jyldan berı aityp, qaita-qaita qaqsap jüruınde, sözın nyǧarlap, üstın-üstın telefon soǧuynda män bar eken-au. Işı sezgen siiaqty ǧoi, jaryqtyqtyŋ. Osynşama qobaljudyŋ mänıne boilai bastaǧandaimyn. Jerlep qoiǧannan keiın barǧanmen süiegın körıp, topyraq salyp ülgere almaimyn, asyl aǧanyŋ denesı qūm körpesın qymtap alaiyn dep tūr eken. Amal qaisy, ūşaqqa alǧan biletımdı kerı ötkızerımdı de, ötkızbesımdı de bılmei, bet sipap otyrǧan jaiym bar. «Aǧa, özım habarlasamyn, bır deregın aitamyn» degen moldekem de qarasyn körsetpei kettı. Basqa – basqa, tap osy Ömırtai qariianyŋ jerleuıne asyǧystyq tanytpau kerek edı. Men būl kısınıŋ kökıregındegı qazynany 2014 jyly, marqūm Qaharman Babaǧūlov dünieden ötken soŋ, marūmnyŋ «Ömır jyry» derektı romanynyŋ jelısı boiynşa, menıŋ jetekşılıgımmen rejisser Kenjebai Düisenbai tüsırgen film-portret jobasy barysynda tolyq qattai bastadym. Sol saparda közım jetken, onyŋ eresen daŋǧyldyǧyna. Arada on jyl ötkende, 2024 jyly Gülfairuz ekeumız Jalaǧaşqa – Maqpalkölge arnaiy ızdep baryp, qasynda bır kün bolyp, arqaiym äŋgımelesıp, bıletın äŋgımelerın taǧy bır märte jazyp alǧanmyn.
Jaryqtyqtyŋ jady baiaǧydai, möldırep tūr eken. Özı jaiynda bırneşe maqala jazǧanymdy qalady. Men 2024 jyly tamyzda «Sen kımnıŋ göi-göiı edıŋ, Kümısai?» degen kölemdı maqala jazyp qana ülgerdım. Keşegı sarybai Sädır men Bekış bilerdıŋ jūraǧaty Ömekeŋnıŋ – Ömırtai Kemelūlynyŋ bılgenı men tüigenı köp edı. Ätteŋ, köneköz qariialardyŋ äŋgımesıne män beru, sarqyp tyŋdau mädenietınen jūrdai zamanǧa tap bolyp, boiyndaǧy öte sirek kezdesetın äŋgımeşıldık önerı öz deŋgeiınde baǧalanbady. Aqyr aiaǧy, mıne, bır asyǧys, ekı üsıgıs tırlık arasynda «jiyn» jasap, saltanatymen şyǧaryp saluǧa da mūrsat berılmegenı ǧoi. Marqūm, özı sonyŋ jaiyn bılgendei-aq tyqyrşyǧan eken. Amal qanşa, Ömırtai-däuırdıŋ qoŋyrauly köşı mäŋgılıkke bet tüzedı. Abyroi — tırıler üşın. Endı oǧan eşteŋenıŋ de qajetı joq. Tek «qap-ai» dep qalǧanymyz bolmasa. Qoş aǧa, qoş qazynaly qara nar, Alla aqyryŋdy abat etkei!
Ūqsas jaŋalyqtar
