Reseilık saiasattanuşy ärı tarihşy Dmitrii Verhoturov Qazaqstandaǧy Aşarşylyq taqyrybyna bailanysty şuly mälımdeme jasady, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı Qaztagqa sıltese jasap.
«Aşarşylyqqa qatysty mäseleler Qazaqstan üşın jai ǧana qauıptı emes, olar tūtastai alǧanda memlekettılıktıŋ ömır süruı tūrǧysynan da qauıptı. Ukrainada ne bolǧanyna qarap-aq tüsınuge bolady. Qazaqstandy ne kütıp tūr? Olar Ukraina jürgızgen saiasattyŋ däl sondai baǧytyn ūstanuy mümkın, bıraq būl qaruly qaqtyǧysqa alyp keledı. Qazaqstan, bırınşıden, daiyn emes, ekınşıden, Reseige qarsy tūratyndai emes, tym älsız», – dedı ol jelıde keŋınen tarap jatqan sūhbattarynyŋ bırınde.
Onyŋ aituynşa, būl mäselede qazaqtar ärdaiym eskeruı tiıs taǧy bır jait bar.
«Bız üşın ukrain halqy – öte jaqyn tuys, ıs jüzınde öz adamdarymyz. Soǧan qaramastan, olar bızdı sondai jaǧdaiǧa jetkızdı, bız olardy soqqyǧa jyqtyq. Al qazaqtar orystar üşın tolyqtai öz adamy emes. İä, olarmen dostasuǧa bolady, bıraq bärıbır olar bırşama alystau adamdar», – dedı Verhoturov.
Aita keteiık, Dmitrii Verhoturov – «Bolmaǧan qazaq genosidı» atty kıtaptyŋ avtory.
Tarihşylardyŋ baǧalauynşa, 1930 –1933 jyldardaǧy Aşarşylyq saldarynan ärtürlı derek boiynşa şamamen 2 millionǧa juyq adam qaza tapqan. Qūrbandardyŋ basym bölıgı (şamamen 90 paiyzy) etnikalyq qazaqtar bolǧan, būl halyq sanynyŋ jartysyna juyǧyn joǧaltuǧa äkeldı. Mäselen, 1926 jyly şamamen 4 million qazaq bolsa, Aşarşylyqtan keiın 1939 jylǧa qarai olardyŋ sany 2,3 millionǧa deiın azaiǧan.
«Sūmdyq qylmys boldy. Sovet ükımetı sony jabu üşın Qazaq ASSR-ıne odaqtas respublika statusyn bere saldy»