Ūlttyŋ jany – onyŋ önerınde. Küi men jyrdan, terme men taǧylymdy sözden när alǧan halyqtyŋ ruhy eşqaşan älsıremeidı. Öitkenı dästürlı ch – bügıngı men bolaşaqty jalǧap tūrǧan mäŋgılık ruhani köpır.
Qazırgı jahandanu däuırınde öskeleŋ ūrpaqtyŋ dünietanymyn qalyptastyruda ūlttyq önerdıŋ orny airyqşa. Balanyŋ jüregıne tuǧan tıldıŋ äuezın, dombyranyŋ qoŋyr ünın, halyq änınıŋ tereŋ maǧynasyn sıŋıru – ony öz bolmysyna, öz tamyryna jaqyndatady. Dästürlı öner arqyly bala tek önerdı ǧana emes, ata-babanyŋ ömır süru saltyn, dünienı tanu jolyn, adamgerşılık pen parasattyŋ ölşemın tanyp ösedı.
Halyqtyq tärbie – söz ben sazǧa, önege men ösietke negızdelgen. Ertegı tyŋdap ösken bala jaqsylyq pen jamandyqty ajyratyp üirenedı, jyr tyŋdaǧan jas jürek el men jerdı süiudıŋ ne ekenın sezınedı, al küi arqyly ol ünsız syrdy, ışkı jan dünienıŋ tereŋ iırımderın ūǧyna bastaidy. Osyndai ruhani sabaqtastyq ūrpaqtyŋ ışkı mädenietın qalyptastyryp, onyŋ bolaşaq tūlǧa retınde ornyǧuyna jol aşady.
Bügıngı taŋda osy asyl mūrany jas buynǧa jetkızude mädeniet oşaqtarynyŋ atqaryp otyrǧan qyzmetı zor. Sonyŋ bırı – ūlttyq önerdı nasihattaudy basty maqsat etken «Alatau dästürlı öner» teatry. Teatr sahnasynda qoiylatyn balalarǧa arnalǧan ertegı qoiylymdary men ūlttyq oiyn-sauyq keşterı jas körermennıŋ jüregıne jol tauyp, dästürlı önerdıŋ tabiǧi ärı äserlı tılın ūsynady. Är qoiylym – jai ǧana mädeni şara emes, ol – ūrpaq sanasyna sebılgen ruhani dän.
2026 jyldyŋ qaŋtar–aqpan ailarynda «Alatau dästürlı öner» teatry Almaty qalasyndaǧy bırqatar bılım beru ūiymdarynda mädeni-aǧartuşylyq baǧyttaǧy gastroldık ıs-şaralaryn ötkızdı. Atap aitqanda, teatr ūjymy balalarǧa arnalǧan «Ägugai men İgigai» ertegı-qoiylymyn jäne jastarǧa arnalǧan «Altybaqan» oiyn-sauyq än keşın sahnalady. Qoiylymdar: №176 jalpy bılım beretın mektep, №209 mektep-gimnaziia, №154 jalpy bılım beretın mektep, №180 jalpy bılım beretın mektep, №185 mektep-gimnaziiasynda, sonymen qatar, teatr ärtısterı Äl-Farabi atyndaǧy Qazaq ūlttyq universitetı bazasynda studentterge arnalǧan «Altybaqan» oiyn-sauyq än keşın ūiymdastyrdy. Universitet qabyrǧasynda ötken mädeni şaralar legı aiasynda qazaq poeziiasynyŋ körnektı ökılı Mūqaǧali Maqataevtyŋ 95 jyldyǧyna arnalǧan ädebi-sazdy keş te körermenge jol tartty. Atalǧan ruhani keş 9 aqpan künı universitette ötken bolatyn.
Teatr ūjymy qoiǧan «Ägugai men İgigai» ertegı-qoiylymy balalardyŋ qiialyn damytyp, ūlttyq qūndylyqtarǧa degen qyzyǧuşylyǧyn arttyruǧa baǧyttalsa, «Altybaqan» oiyn-sauyq än keşı jastardy salt-dästürge baulyp, qazaqtyŋ ūlttyq oiyn-sauyq mädenietın keŋınen nasihattauǧa arnaldy. Teatr ärtısterınıŋ önerın mektep oquşylary men studentter jyly qabyldap, mädeni şaralar körermenderdıŋ joǧary baǧasyna ie boldy.
Dästürlı önerdıŋ tärbielık quaty onyŋ tabiǧi tazalyǧynda. Onda jasandylyq joq, halyqtyŋ ömır täjıribesınen, ǧasyrlar boiy sūryptalǧan aqyl-oiynan tuǧan tereŋ filosofiia bar. Än men küi balany sabyrǧa, sözge toqtauǧa, ülkendı qūrmettep, kışını qadırleuge üiretedı. Būl – eşbır oqulyqpen tolyq jetkızu mümkın emes ruhani mektep.
Ūlttyq önerdı tanyp ösken ūrpaq öz bolmysyna senımdı bolady. Ol jat mädeniettıŋ jetegınde ketpei, öz qūndylyǧyn qorǧai alatyn, elınıŋ tarihy men taǧdyryn jüregımen sezınetın azamat bolyp qalyptasady. Sondyqtan dästürlı öner – ūltty ūlt etıp saqtap tūrǧan basty tırekterdıŋ bırı.
Qoryta aitqanda, dästürlı öner – tek sahnadaǧy körınıs emes, ol – ūrpaq tärbiesınıŋ ömırşeŋ tetıgı, ruhani qauıpsızdıktıŋ qalqany. Bügın öner arqyly balanyŋ jüregıne jol tapsaq, erteŋ el taǧdyryn oilaityn sanaly, mädeniettı, otansüigış ūrpaq qalyptasary sözsız. Ūrpaq tärbiesınde dästürlı önerdıŋ orny – mäŋgılık.
Ardaq Berkımbai
«Alatau» dästürlı öner teatrynyŋ ädebiet bölımı
