فوتو: Anadolu
حاماس پەن يزرايل اراسىندا اتىستى توقتاتۋ جونىندە كەلىسىم جاسالعانىنا قاراماستان، گازا سەكتورىندا بالالار شابۋىلدار مەن سۋىقتىڭ سالدارىنان قازا تابۋىن توقتاتپاعان. بۇل تۋرالى انكلاۆقا جۇمىس ساپارىمەن بارعان بۇۇ بالالار قورىنىڭ (يۋنيسەف) وكىلى دجەيمس ەلدەر «انادولۋ» اگەنتتىگىنە مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ونىڭ ايتۋىنشا، گازاعا اۋىر كۇن تۋعان.
«سىرتتا داۋىلدى جەل سوعىپ تۇر. پالاتكالار قۇلاپ جاتىر. قاتتى جاڭبىر جاۋىپ، بالالار مالمانداي سۋ بولىپ ءجۇر، جىلىنۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىز وسىنداي جاعدايدا ەكى جارىم جىلدان بەرى ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. بۇل – تاماقتانۋ ماسەلەسى بار، يممۋندىق جۇيەسى السىرەگەن وتباسىلار تۋرالى ءسوز»، – دەدى ۇيىم وكىلى.
ەلدەردىڭ ايتۋىنشا، اتىستى توقتاتۋ كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن بەلگىلى ءبىر ىلگەرىلەۋ بايقالعان. گازانىڭ سولتۇستىگىندە يۋنيسەف-ءتىڭ ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى اشىلىپ، انكلاۆتىڭ ءتۇرلى ايماقتارىندا مەديتسينالىق ورتالىقتار ىسكە قوسىلعان.
ول مۇنىڭ جاقسى بەلگى ەكەنىن، الايدا جەتكىلىكسىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ەكى جارىم جىل بويى گازادا بولعان جاعدايدان كەيىن قارجىلاندىرۋ جەتكىلىكسىز. يزرايل بيلىگى ءالى دە نەگىزگى ءدارى-دارمەكتەر مەن وتباسىلارعا تاماق پىسىرۋگە ارنالعان گاز جەتكىزىلىمىن بوگەپ وتىر، ال بالالار قازا تابۋىن توقتاتپايدى. اتىستى توقتاتۋ جاريالانعاننان بەرى 100 قىز بەن ۇل بالا كوز جۇمدى. ياعني اتىستى توقتاتۋ كەزىندە ورتا ەسەپپەن كۇنىنە ءبىر قىز نەمەسە ءبىر ۇل بالا ولەدى. دەمەك، اتقارىلاتىن جۇمىس وتە كوپ. ەگەر اتىستى توقتاتۋ شارتتارى قاتاڭ ساقتالسا، كوپتەگەن قاجەتتى قادامدى جاساۋ قيىن ەمەس»، – دەدى يۋنيسەف وكىلى.
ەلدەر گازادا گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ جەتكىلىكسىز ءتۇسىپ جاتقانىن ايتىپ، انكلاۆتاعى وتباسىلار ءالى دە كوپتەگەن قيىندىق كورىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
«بىزگە ەڭ ساپالى پالاتكالار قاجەت. بۇل وتباسىلاردىڭ ۇيلەرى بولعان. ءتورت قابىرعالى، ىستىق سۋى بار ۇيلەرى بار ەدى. ەگەر اتىستى توقتاتۋ كەزىندە بالانىڭ كۇنى قالاي باستالۋى كەرەك ەكەنىن ويلاساق، ول ەڭ الدىمەن قاۋىپسىز جەردە ۇيىقتاۋى ءتيىس. جىلى جەردە ۇيىقتاۋى كەرەك. ويانىپ، ىستىق سۋسىن ءىشىپ، ازداپ تاماقتانىپ، مەكتەپكە بارۋى قاجەت. ال قازىر بالالار وسى بەس قاجەتتىلىكتىڭ ءبىر-ەكەۋىن عانا الىپ وتىر»، – دەدى ول.
يۋنيسەف وكىلى پالەستينالىقتاردىڭ سۋ جۇيەسى مەن كارىز نىساندارىن قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش سالىپ جاتقانىن، كوپتەگەن نىسان قايتا سالىنىپ جاتقانىن ايتتى.
ء«بىز بۇرىن-سوڭدى بولماعان قيراۋعا تاپ بولىپ وتىرمىز. فيزيكالىق جانە پسيحولوگيالىق زياننان بولەك، اۋرۋحانالار، مەكتەپتەر جانە ۇيلەر قيرادى. سوندىقتان الدەقايدا كوپ جۇمىس اتقارۋ قاجەت. بۇل ەڭ الدىمەن گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ شەكتەۋسىز كولەمدە جەتكىزىلۋىنەن باستالۋى ءتيىس»، – دەدى ەلدەر.
ونىڭ سوزىنشە، يۋنيسەف شامامەن 150 مىڭ بالانىڭ مەكتەپكە ورالۋىنا جاعداي جاساعان. دەگەنمەن ءار بەس بالانىڭ بىرەۋى عانا مەكتەپكە بارا الادى.
ەلدەر گازا سەكتورى وتە سۋىق ەكەنىن ايتتى.
«ادامدار مۇنداعى اۋا رايىنىڭ قانشالىق سۋىق ەكەنىن ۇمىتىپ كەتەتىن سياقتى. شىن مانىندە مۇندا وتە سۋىق ءارى جەلدى، جاعالاۋدا ورنالاسقاندىقتان ىلعالدى بولادى. بۇگىن كۇنى بويى جەلدىڭ جىلدامدىعى ساعاتىنا 30-40 شاقىرىمعا جەتتى. قاتتى جاڭبىر جاۋدى، سۇيەككە وتەتىن ىزعار بار. قالاي جىلىنادى؟ بالالار قالاي جىلىنادى؟ ەستەرىڭىزگە سالايىن، گازا تۇرعىندارى ەكى جىل بويى قولدان جاسالعان اشتىقتى جانە ادەيى ازىق-تۇلىك تاپشىلىعىن باستان وتكەردى. ولاردىڭ يممۋندىق جۇيەسى وتە السىرەگەن»، – دەدى ول.
يۋنيسەف وكىلى گازادا جەتى بالانىڭ گيپوتەرميادان قايتىس بولعانىن ەسكە سالدى.
«سوڭعى ءبىر اپتادا ءبىز تاعى دا كوپ بالادان ايىرىلدىق. بۇل جاعداي ەكى جارىم جىل بويى، اسىرەسە قىستىڭ قاقاعان ۋاقىتىندا، پالاتكادا ءومىر ءسۇرۋدىڭ قانشالىق اۋىر ەكەنىن كورسەتەدى»، – دەدى ەلدەر.
ول ءيزرايلدىڭ گازادا كەيبىر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتىنە تىيىم سالۋ شەشىمىنىڭ سالدارى شامامەن ءبىر ايدان كەيىن قاتتى سەزىلەتىنىن ايتىپ، بۇل ونسىز دا اۋىر جاعدايدى ودان ءارى ۋشىقتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن جەتكىزدى.
ەلدەردىڭ ايتۋىنشا، «شەكاراسىز دارىگەرلەر» (MSF) سەكىلدى حالىقارالىق ۇيىمدار يۋنيسەف ءۇشىن اسا ماڭىزدى ارىپتەس سانالادى جانە جەرگىلىكتى جەردە ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ ءجۇر. MSF ۇيىمى گوسپيتالدىق شاتىرلار ورناتۋمەن قاتار، پالەستينالىقتارعا مەديتسينالىق جانە پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتەدى.
يۋنيسەف وكىلى ۇيىم يزرايل بيلىگىمەن گۋمانيتارلىق كومەكتى كوبەيتۋ ماقساتىندا كەلىسسوز جۇرگىزىپ جاتقانىن حابارلادى.
ونىڭ مالىمدەۋىنشە، اتىستى توقتاتۋ كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن يۋنيسەف گازانى وڭىرگە ارنالعان گۋمانيتارلىق جۇكتىڭ 75 پايىزىمەن قامتاماسىز ەتكەن، الايدا قاجەتتىلىك ءالى دە جوعارى كۇيىندە قالىپ وتىر.
ء«بىز نەگىزگى ءدارى-دارمەكتەر مەن تاماق پىسىرۋگە ارنالعان گازدىڭ جەتىسپەيتىنىن بىلەمىز. وسى ومىرلىك ماڭىزدى ماتەريالداردى كىرگىزۋگە رۇقسات الۋ ءۇشىن بيلىكپەن اپتاسىنا ەكى-ءۇش رەت كەزدەسۋلەر وتكىزىپ وتىرمىز»، – دەپ تۇيىندەدى ەلدەر.
